прокла́дывать несов., в разн. знач. праклада́ць, пракла́дваць; (перекладывать что, чем — ещё) пераклада́ць, перакла́дваць;
прокла́дывать доро́гу че́рез го́ры праклада́ць (пракла́дваць) даро́гу праз го́ры;
прокла́дывать я́блоки соло́мой праклада́ць (пераклада́ць, перакла́дваць) я́блыкі сало́май;
прокла́дывать курс мор., ав. праклада́ць (пракла́дваць) курс;
прокла́дывать себе́ доро́гу праклада́ць (пракла́дваць) сабе́ даро́гу;
прокла́дывать путь чему́-л. праклада́ць (пракла́дваць) шлях чаму́-не́будзь;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
звод I (род. зво́ду) м.
1. вырожде́ние ср., вымира́ние ср.; (повальная смерть) мор;
2. (похищение) уво́д;
3. только мн., разг. пересу́ды, спле́тни
звод II (род. зво́ду) м., спец.
1. свод;
з. зако́наў — свод зако́нов;
з. марскі́х сігна́лаў — свод морски́х сигна́лов;
з. пра́віл арфагра́фіі і пунктуа́цыі — свод пра́вил орфогра́фии и пунктуа́ции;
2. (редакция текста древней рукописи) изво́д
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ву́зел I (род. вузла́) м., в разн. знач. у́зел;
завяза́ць вузло́м — завяза́ть узло́м;
чыгу́начны в. — железнодоро́жный у́зел;
пашто́ва-тэлегра́фны в. — почто́во-телегра́фный у́зел;
в. абаро́ны — воен. у́зел оборо́ны;
в. супярэ́чнасцей — у́зел противоре́чий;
○ марскі́ в. — морско́й у́зел;
мёртвы в. — спец. мёртвый у́зел;
саніта́рны в. — санита́рный у́зел;
◊ го́рдзіеў в. — го́рдиев у́зел
ву́зел II (род. вузла́) м., мор. у́зел
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ры́скать несов.
1. (бегать в поисках кого-, чего-л. — о животных) шны́рыць; (лазить, ходить, ездить, бегать в поисках кого-, чего-л. — о людях) разг. го́йсаць, бе́гаць;
2. (искать, в том числе и глазами) разг. шна́рыць, шны́рыць, шны́парыць; (перебегать с одного предмета на другой, высматривая что-л. — о глазах) бе́гаць, шна́рыць, шны́парыць, шны́рыць;
ры́скать глаза́ми шна́рыць (шны́рыць, шны́парыць) вача́мі;
3. мор., ав. ры́скаць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
привали́ть сов.
1. прывалі́ць, мног. папрыва́льваць;
привали́ть ка́мень к стене́ прывалі́ць ка́мень да сцяны́;
2. (прислонить, опереть) разг. прыпе́рці, мног. папрыпіра́ць, прыхіну́ць, мног. папрыхіна́ць, прыхілі́ць, мног. папрыхіля́ць;
3. (о судах) мор. прывалі́ць, падплы́сці, падплы́ць; (пристать к чему-л.) прыста́ць;
4. (прийти, появиться в большом количестве) разг. прывалі́ць;
5. (приехать, прийти, прибыть куда-л.) прост. прыпе́рці, прыпе́рціся, прысу́нуцца, прыцягну́цца;
◊
ему́ сча́стье привали́ло яму́ шча́сце прывалі́ла;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
центр в разн. знач. цэнтр, род. цэ́нтра м.;
центр окру́жности (ша́ра) мат. цэнтр акру́жнасці (ша́ра);
центр э́ллипса мат. цэнтр э́ліпса;
центр тя́жести физ., перен. цэнтр ця́жару;
центр величины́ мор. цэнтр велічыні́;
в це́нтре страны́ у цэ́нтры краі́ны;
жить в це́нтре го́рода жыць у цэ́нтры го́рада;
в це́нтре внима́ния у цэ́нтры ўва́гі;
нау́чный центр навуко́вы цэнтр;
культу́рный центр культу́рны цэнтр;
промы́шленные це́нтры страны́ прамысло́выя цэ́нтры краі́ны.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
све́жий
1. све́жы;
све́жий хлеб све́жы хлеб;
све́жая ры́ба све́жая ры́ба;
на све́жем во́здухе на све́жым паве́тры;
све́жее бельё све́жая бялі́зна;
све́жий след све́жы след;
све́жий цвет лица́ све́жы ко́лер тва́ру;
све́жие но́вости све́жыя наві́ны;
све́жие си́лы све́жыя сі́лы;
све́жий челове́к све́жы чалаве́к;
2. (прохладный) я́драны, халаднава́ты, све́жы;
све́жий ве́тер халаднава́ты (све́жы) ве́цер;
◊
све́жая волна́ мор. (даво́лі) мо́цная хва́ля;
свежо́ в па́мяти до́бра по́мніцца;
свежо́ преда́ние, а ве́рится с трудо́м мно́га чу́ецца, ды ма́ла ве́рыцца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ма́лыйI прил. малы́; (меньшего размера, чем нужно) замалы́; (небольшой) невялі́кі; (мелкий) дро́бны;
ма́лая бу́ква мала́я лі́тара;
ма́лая ско́рость мала́я ху́ткасць (ско́расць);
са́мое ма́лое са́ма менш, са́ма ме́ней;
ма́лый ход мор. малы́ ход;
◊
мал мала́ ме́ньше адзі́н пад адны́м;
от ма́ла до вели́ка ад мало́га да вялі́кага;
стар и мал стары́ і малы́;
с (от) ма́лых лет зма́лку, з мале́нства, з малы́х год;
без ма́лого без не́чага, (почти) ледзь не, ама́ль, траха́ не;
за ма́лым де́ло ста́ло за малы́м спра́ва ста́ла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
свали́ться
1. (упасть с чего-л.) скі́нуцца, мног. паскіда́цца, звалі́цца, мног. пазва́львацца;
с во́за свали́лись гра́бли з во́за звалі́ліся (скі́нуліся) гра́блі;
2. (упасть, обрушиться на землю) павалі́цца, звалі́цца, упа́сці; (опрокинуться) абярну́цца;
забо́р свали́лся плот павалі́ўся (абярну́ўся);
челове́к свали́лся чалаве́к звалі́ўся;
4. перен. (обрушиться на кого-л.) звалі́цца;
свали́лось на меня́ тру́дное де́ло звалі́лася на мяне́ ця́жкая спра́ва;
5. (столкнуться — о судах) мор. сутыкну́цца;
◊
как с не́ба свали́лся як з не́ба звалі́ўся;
свали́ться с плеч звалі́цца з плеч;
свали́ться как снег на́ голову звалі́цца як снег на галаву́;
гора́ с плеч свали́лась гара́ з плеч звалі́лася;
свали́ться с ног звалі́цца з ног.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́кінуць сов., в разн. знач. вы́бросить, вы́кинуть; (снять что-л. в тексте, книге — ещё) опусти́ть;
в. аку́ркі з по́пельніцы — вы́бросить (вы́кинуть) оку́рки из пе́пельницы;
рэда́ктар ~нуў раздзе́л з кні́гі — реда́ктор вы́бросил (опусти́л) разде́л из кни́ги;
в. руку́ ўпе́рад — вы́бросить (вы́кинуть) ру́ку вперёд;
в. сцяг — воен., мор. вы́бросить флаг;
в. тава́р на ры́нак — вы́бросить (вы́кинуть) това́р на ры́нок;
◊ в. дур (ду́расць) з галавы́ — вы́бросить дурь из головы́;
в. з галавы́ — вы́бросить из головы́;
в. за борт — вы́бросить за борт;
в. ко́ніка — отколо́ть но́мер;
в. шту́ку — отколо́ть но́мер;
в. ло́зунг — вы́бросить ло́зунг;
в. гро́шы на ве́цер — вы́бросить де́ньги на ве́тер;
в. на ву́ліцу — вы́бросить на у́лицу;
з пе́сні сло́ва не вы́кінеш — погов. из пе́сни сло́ва не вы́кинешь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)