ПАЛЕАЛІ́Т (ад палеа... +
Літ.:
История Европы с древнейших времен до наших дней. Т.1.
Семенов Ю.И. На заре человеческой истории.
І.М.Язэпенка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАЛЕАЛІ́Т (ад палеа... +
Літ.:
История Европы с древнейших времен до наших дней. Т.1.
Семенов Ю.И. На заре человеческой истории.
І.М.Язэпенка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
за,
I. з
1. Па той бок, па-за, ззаду каго-, чаго
2. Каля, вакол чаго
3. Абазначае накіраванасць дзеяння на асобу ці прадмет.
4. Абазначае адносіны, звязаныя з замужжам.
5. Па прычыне чаго
II. з
1. Указвае на асобу або прадмет, які ахоплівае, да якога дакранаюцца пры накіраванні на яго руху.
2. Звыш якой
3.
4. Указвае на адлегласць, у межах якой што
5. Да якой
6. На працягу якога
7. Замест каго
8.
9. У абмен на што
10. Дзеля, у імя, у карысць каго-, чаго
III. з
1. Непасрэдна пасля, адно ўслед за другім.
2. У час чаго
3. Абазначае асобу, з’яву
4. З мэтай атрымаць, здабыць, дасягнуць.
5. Указвае на асобу або прадмет, ад якіх залежыць што
6. Указвае на знешнюю адзнаку чаго
2.
IV.
1. у
2. у
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
закры́ць, ‑крыю, ‑крыеш, ‑крые;
1. Накрыць, прыкрыць чым‑н.
2. Засланіць сабой, зрабіць нябачным.
3. Скласці што‑н. раскрытае, разгорнутае.
4. Загарадзіць, перагарадзіць (уваход, выхад і пад.).
5. Спыніць работу, дзейнасць, існаванне (установы, прадпрыемства і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спод, ‑у,
1. Ніз, ніжняя частка чаго‑н.
2. Бок прадмета, процілеглы яго верху.
3. Дно чаго‑н.
4. Адваротны бок (тканіны, аркуша і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
scrape2
1. скрэ́бці, скаблі́ць; адчышча́ць;
scrape a plate вы́лізаць усё да кро́плі;
scrape one’s chin with a razor
2. (against/on) абдзіра́ць;
scrape one’s knee against a stone абдзе́рці кале́на аб
3. : scrape a living канцы́ стачы́ць;
scrape and save адкла́дваць па капе́ечцы
♦
scrape home з ця́жкасцямі дасягну́ць сваёй мэ́ты
scrape by
scrape off
scrape out
scrape through
scrape up
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Сядро́ 1 ’палатно ў сетцы’ (
Сядро́ 2 ’здор’ (
*Сядро́ 3, седро́ ’задняя частка штаноў’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пусти́ть
1.
пусти́ть пти́цу на во́лю пусці́ць пту́шку на во́лю;
пусти́ть в о́тпуск
пусти́ть пассажи́ров в ваго́н пусці́ць (папуска́ць) пасажы́раў у ваго́н;
пусти́ть но́вый заво́д пусці́ць но́вы заво́д;
пусти́ть коне́й ша́гом пусці́ць ко́ней ступо́ю;
пусти́ть слух пусці́ць чу́тку;
пусти́ть в обраще́ние (в ход) что́-л. пусці́ць у абыхо́дак (у ход) што-не́будзь;
2. (бросить) пусці́ць, кі́нуць; (швырнуть) шпурну́ць;
пусти́ть по́езд под отко́с пусці́ць цягні́к пад адхо́н;
пусти́ть
◊
пусти́ть ко́рни пусці́ць карані́;
пусти́ть кровь
пусти́ть по́ миру
пусти́ть пыль в глаза́ пусці́ць пыл у во́чы;
пусти́ть слезу́ пусці́ць слязу́;
пусти́ть козла́ в огоро́д пусці́ць казла́ ў агаро́д;
пусти́ть кра́сного петуха́ пусці́ць чырво́нага пе́ўня;
пусти́ть (себе́) пу́лю в лоб пусці́ць (сабе́) ку́лю ў лоб;
пусти́ть в де́ло пусці́ць у спра́ву;
пусти́ть в расхо́д пусці́ць у расхо́д;
пусти́ть в ход пусці́ць у ход;
пусти́ть на дно пусці́ць на дно;
пусти́ть на ве́тер пусці́ць на ве́цер;
пусти́ть на произво́л судьбы́ пусці́ць (пакі́нуць) на во́лю (вы́рак) лёсу;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ГО́РНЫЯ РАБО́ТЫ,
работы па раскрыцці і падрыхтоўцы радовішча, выманні карыснага выкапня і транспарціроўцы яго ў межах прадпрыемства, падтрыманні горных вырабатак у рабочым стане (горных мацаванняў, вентыляцыі, водаадліву і
Адкрытыя горныя работы — распрацоўка парод паслядоўнымі слаямі з зямной паверхні. Уключаюць падрыхтоўку паверхні кар’ернага поля, горна-капітальныя (стварэнне капітальных і разразных траншэй, частковае выдаленне раскрыўных парод), горна-падрыхтоўчыя, раскрыўныя і здабыўныя работы. Здабыўныя работы на кар’ерах вядуцца на ўступах і рабочых пляцоўках. Уступы пры распрацоўцы
Літ.:
Брюховецкий О.С., Бунин Ж.В., Ковалев И.А. Технология и комплексная механизация разработки месторождений полезных ископаемых. М., 1989, Агошков М.И., Борисов С.С., Боярский В.А. Разработка рудных и нерудных месторождений. 3 изд. М., 1983.
Б.А.Багатаў, М.І.Беразоўскі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МЯ́СТРА,
возера ў Мядзельскім р-не Мінскай ілы гляі*. Сярэдняя магутнасць асадкаў 4—5
Літ.:
Боровик Е.А. Рыбопромысловые озера Белоруссии.
Б.П.Уласаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
падня́ць, -дыму́, -ды́меш, -ды́ме і падніму́, падні́меш, падні́ме; -ня́ў -няла́, -ло́; падымі́ і паднімі́; -ня́ты;
1. каго-што. Нагнуўшыся, узяць (з зямлі, падлогі).
2. каго-што. Узяць, маючы дастаткова сілы, каб утрымаць у руках.
3. каго-што. Перамясціць наверх, надаць чаму
4. каго-што. Дапамагчы або прымусіць устаць; зноў надаць каму-, чаму
5. каго (што). Прымусіць крануцца з месца з якой
6.
7. што. Зрабіць вышэйшым, узвысіць.
8.
9.
10. што. Наладжваючы, палепшыць, развіць.
11. што. Зрабіць, пачаць дзеянне, названае назоўнікам.
12. што. Тое, што і узараць (
||
||
||
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)