ПАГО́СТ,

вадасховішча ў Пінскім р-не Брэсцкай вобл., каля в. Пагост-Загародскі. Утворана на месцы большай ч. Пагосцкага возера і прылеглых да яго зямель Пл. 16,2 км​2, даўж. 6,1 км, найб. шыр. 4,1 км, найб. глыб. 9,9 м, аб’ём вады 54,48 млн. м³. Былое возера абгароджана дамбай-плацінай даўж. 16,2 км, для рэгулявання аб’ёму вады ў плаціне ёсць вадавыпуск. П. напаўняецца вадой з р. Бобрык 1-ы па падвадным канале (даўж. 8,5 км) пры дапамозе шлюзаў-рэгулятараў. Берагі спадзістыя, дно вадасховішча пясчанае. Замярзае ў сярэдзіне ліст.—пач. студзеня. Таўшчыня лёду 40—60 см. Сярэднегадавая амплітуда вагання ўзроўню 2—3 м. Выкарыстоўваецца для арашэння с.-г. угоддзяў, рыбагадоўлі. Месца для адпачынку, лоўлі рыбы.

т. 11, с. 479

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПАЙКЕ́НД,

сярэдневяковы горад на тэр. Узбекістана (яго руіны за 35 км на ПдЗ ад г. Бухара). Паселішча на месцы П. ўзнікла ў першыя ст. н.э.; у 5—7 ст. П. — буйны гандл -рамесны цэнтр. Найб. росквіту дасягнуў у 9—10 ст. У гэтыя часы займаў пл. каля 20 га; быў абкружаны сценамі з вежамі, складзенымі з цэглы-сырцу і гліняных блокаў (захаваліся ў зах. частцы). Унутры горада знаходзіліся цытадэль, культавыя і свецкія збудаванні, жытлы, майстэрні (пераважна ганчарныя). У наваколлі П. размяшчаліся замкі і ваен. фарты. У 11 ст. П. заняпаў; у пач. 12 ст. і ў 14—15 ст. часткова адрадзіўся. Археалагічна вывучаўся ў 1914, 1939—40, 1954—56.

т. 11, с. 522

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

браться

1. (руками за что-л.) бра́цца;

2. (начинать работу с помощью каких-л. орудий) бра́цца;

браться за перо́ бра́цца за пяро́;

3. (начинать работу без указания на орудия труда) бра́цца;

браться за рабо́ту бра́цца за рабо́ту;

4. (давать согласие что-л. сделать) бра́цца, падраджа́цца;

5. (возникать) бра́цца;

отку́да у него́ беру́тся си́лы? адку́ль у яго́ бяру́цца сі́лы?;

6. страд. бра́цца;

бра́ться за ум бра́цца за ро́зум.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зака́т м.

1. (солнца) за́хад со́нца;

они́ верну́лись домо́й на зака́те яны́ вярну́ліся дадо́му на за́хадзе со́нца;

2. перен. кане́ц, -нца́ м., скон, род. ско́ну м.; схіл, род. схі́лу м.; (гибель) пагі́бель, -лі ж.; (упадок) заняпа́д, -ду м.;

жизнь его́ бли́зится к зака́ту жыццё яго́ набліжа́ецца да канца́ (да ско́ну);

зака́т буржуа́зного стро́я скон буржуа́знага ла́ду;

◊

на зака́те дней на схі́ле дзён, на зыхо́дзе жыцця́.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ре́зать несов.

1. в разн. знач. рэ́заць;

ре́зать мета́лл рэ́заць мета́л;

ве́тер ре́жет лицо́ ве́цер рэ́жа твар;

его́ го́лос ре́жет слух яго́ го́лас рэ́жа слых;

2. (убивать) рэ́заць; (свиней) кало́ць;

◊

ре́зать пра́вду (в глаза́) рэ́заць пра́ўду (у во́чы);

ре́зать глаза́ рэ́заць во́чы;

по живо́му ре́зать па жывы́м рэ́заць;

без ножа́ ре́зать (кого) без нажа́ рэ́заць (каго);

у́хо (у́ши) ре́жет (дерёт) ву́ха (ву́шы) рэ́жа (дзярэ́);

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

реши́ться

1. (принять решение) вы́рашыць, наду́маць, наду́мацца;

я реши́лся е́хать сего́дня я вы́рашыў (наду́маў, наду́маўся) е́хаць сяго́ння;

2. (отважиться) адва́жыцца; асме́ліцца;

он не зна́ет, на что реши́ться ён не ве́дае, на што адва́жыцца (асме́ліцца);

3. (окончательно определиться) вы́рашыцца;

де́ло реши́лось не в его́ по́льзу спра́ва вы́рашылася не ў яго́ кары́сць;

4. (лишиться чего-л., потерять что-л.) прост. стра́ціць, згубі́ць;

она́ сна реши́лась яна́ стра́ціла (згубі́ла) сон.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

казёл м.

1. заал. Zíegenbock m -(e)s, -böcke; Bock m (тс. перан.);

упа́рты як казёл störrisch, bóckig; störrisch wie ein Ésel; stur wie ein Bock;

2. спарт. Bock m;

◊

з яго́ во́зьмеш як з казла́ малака́ bei ihm ist nichts zu hólen; er taugt zu nichts;

ахвя́рны казёл, казёл адпушчэ́ння разм. Sündenbock m; Prügelknabe m -n, -n;

пусці́ць казла́ ў агаро́д den Bock zum Gärtner máchen;

забіва́ць казла́ разм. Dómino spíelen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

плы́сці

1. schwímmen* vi (s, h) (тс. перан.);

плы́сці па цячэ́нні mit dem Strom schwímmen*;

плы́сці су́праць цячэ́ння gégen den Strom schwímmen*;

усё паплыло́ ў яго пе́рад вачы́ма álles verschwámm vor seínen Áugen;

во́блакі плыву́ць die Wólken zíehen*;

2. (пра лодку і г. д.) schwímmen* vi (s, h); tréiben* vi (s) (па цячэнні);

3. (на чым-н.) fáhren* vi (s), schíffen vi (s, h) (на караблі); ségeln vi (h, s) (пад ветразямі)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

любі́ць

1. líeben vt, líeb háben;

◊

хто каго́ лю́біць, той таго́ чу́біць ́≅ die sich bei Táge zánken, lécken sich bei Nacht;

2. (мець схільнасць да каго-н., чаго-н.) gern háben, mögen* vt;

я не люблю́ яго́ ich mag ihn nicht;

я не люблю́ гэ́тай стра́вы ich mag díeses Éssen [Gerícht] nicht;

я люблю́ чыта́ць ich lése gern;

я люблю́ я́блыкі ich mag gern Äpfel;

я люблю́, калі … ich hábe es gern [ich mag es, es gefällt mir], wenn…

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

малако́ н. Milch f -;

кі́слае малако́ Sáuermilch f, Díckmilch f;

згу́шчанае малако́ süße Kondénsmilch f -;

сухо́е малако́ Tróckenmilch f; Milchpulver n -s;

цэ́льнае малако́ Vóllmilch f;

разліўно́е малако́ óffene Milch;

касметы́чнае малако́ Gesíchtsmilch f (для твару); Körpermilch f (для цела), Lotión f -, -en i Lotions [´loʊʃəns];

◊

у яго́ яшчэ́ малако́ на губа́х не абсо́хла er ist noch nicht trócken hínter den Óhren;

апёкшыся на малацэ́, на ваду́ дзьмеш ́≅ gebránntes Kind fürchtet das Wásser

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)