шыбава́ць, -бу́ю, -бу́еш, -бу́е; -бу́й; незак. (разм.).

Хутка, жвава рухацца, ісці.

Ш. па грыбы.

|| наз. шыбава́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

напроло́м нареч. напрало́м;

◊

идти́ напроло́м ісці́ напрало́м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уразрэ́з, прысл.

У выразе: ісці ўразрэз з чым гл. ісці.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

брысці́, брыду́, брыдзе́ш, брыдзе́; брыдзём, брыдзяце́, брыду́ць; брыў, брыла́, -ло́; брыдзі́; незак.

Ісці павольна, з цяжкасцю перастаўляючы ногі; цягнуцца.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

па-ба́нку, прысл.

У картачных гульнях: на ўсе грошы, якія маюцца ў банку (у 2 знач.).

Ісці па-банку.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

джа́гаць

‘біць, лупцаваць каго-небудзь, што-небудзь і без прамога дапаўнення; апякаць, калоцца; хутка ісці, бегчы, імчацца’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. джа́гаю джа́гаем
2-я ас. джа́гаеш джа́гаеце
3-я ас. джа́гае джа́гаюць
Прошлы час
м. джа́гаў джа́галі
ж. джа́гала
н. джа́гала
Загадны лад
2-я ас. джа́гай джа́гайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час джа́гаючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

джуплава́ць

‘моцна біць каго-небудзь, што-небудзь чым-небудзь гнуткім; ісці (пра вялікі дождж)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. джуплу́ю джуплу́ем
2-я ас. джуплу́еш джуплу́еце
3-я ас. джуплу́е джуплу́юць
Прошлы час
м. джуплава́ў джуплава́лі
ж. джуплава́ла
н. джуплава́ла
Загадны лад
2-я ас. джуплу́й джуплу́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час джуплу́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пату́ркваць

‘падштурхваючы, прымушаць каго-небудзь ісці куды-небудзь або перамяшчаць каго-небудзь, што-небудзь у якім-небудзь напрамку’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. пату́ркваю пату́ркваем
2-я ас. пату́ркваеш пату́ркваеце
3-я ас. пату́рквае пату́ркваюць
Прошлы час
м. пату́ркваў пату́рквалі
ж. пату́рквала
н. пату́рквала
Загадны лад
2-я ас. пату́рквай пату́рквайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час пату́ркваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пайсці́, пайду́, по́йдзеш, по́йдзе; пайшо́ў, -шла́, -ло́; пайдзі́; зак.

Пачаць ісці (паводле ўсіх знач. дзеясл. «ісці»).

Хлопчык пайшоў (пачаў хадзіць). Пайшоў прэч! (выбірайся).

◊

Калі на тое пайшло (разм.) — калі ўжо так трэба, калі так неабходна.

Так не пойдзе (разм.) — так, пры такой умове нічога не атрымаецца, не выйдзе.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

рэгрэсі́раваць

(ад лац. regressio = рух назад)

ісці назад у сваім развіцці, даходзіць да ўпадку, рэгрэсу.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)