Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
запо́ем, прысл.
Разм. Працяглы час, празмерна і без перапынку. Піць запоем.// Не адрываючыся, з вялікім захапленнем, напружана. Чытаць запоем.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ДЭКЛАМА́ЦЫЯ (ад лац. declamatio практыкаванне ў красамоўстве),
мастацтва выразна чытаць вершы ці прозу. Узнікла ў Стараж. Рыме як частка красамоўніцкага мастацтва. Прынятая ў 17—18 ст. класіцысцкім т-рам прыўзнятая, напеўная, умоўная Д. замянілася ў канцы 18 — пач. 19 ст. жыццёва праўдзівай, індывідуалізаванай мовай, якую ўвёў рамант. і асабліва рэаліст. т-р. Тэрмін Д. ўжываўся для вызначэння канцэртнага чытання вершаў з эстрады (пазней заменены тэрмінам мастацкае чытанне). Разнавіднасць эстраднай Д. — меладэкламацыя.
Лібізава́ць ’чытаць па складах’ (вілей., Жд. 2) запазычана з польск.ślabizować, якое з лац.syllabicare < syllaba < cT.‑грэч.συλλαβή ’склад, складанне’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пі́сьменны, -ая, -ае.
1. Які ўмее чытаць і пісаць, а таксама які ўмее пісаць граматычна правільна.
П. чалавек.
2. Які мае неабходныя веды, звесткі ў якой-н. галіне.
П. інжынер.
3. Выкананы адпаведна, з асноўнымі патрабаваннямі.
П. праект.
|| наз.пі́сьменнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)