КАЛОНТЫ́ТУЛ (ад франц. colonne слупок + лац. titulus надпіс, загаловак),
загаловачныя звесткі (назва твора, часткі, раздзела, параграфа), якія змяшчаюцца звычайна над тэкстам старонкі (кнігі, часопіса, газеты). У энцыклапедычных выданнях і слоўніках, навук. і навуч. л-ры са складанай будовай тэксту К. замяняе змест (пералік падзагалоўкаў, раздзелаў), аблягчае пошук патрэбнага матэрыялу. У часопісах у К. звычайна пазначаюць прозвішча аўтара і назву твора, у газетах — загаловак, дату выпуску і парадкавы нумар газеты.
т. 7, с. 481
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
liczebnik
м. грам. лічэбнік;
liczebnik główny (porządkowy) — колькасны (парадкавы) лічэбнік
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Пара́дак ’правільная, наладжаная сістэма размяшчэння чаго-небудзь; належны стан чаго-небудзь; устаноўлены лад, план, сістэма кіравання’; пара́дкавы, пара́дкаваць, пара́дком. Да рад (гл.). Аналагічна ў іншых слав. мовах: рус. поря́док, польск. porządek, чэш. pořádek, серб.-харв. по̏редак і г. д.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ПАЖА́РНЫ КРАН,
камплект для тушэння пажараў вадой. Складаецца з запорнага вентыля, устаноўленага на пажарным водаправодзе, пажарнага рукава (гібкі трубаправод са спец. хутказлучальнымі галоўкамі на канцах, які служыць для падачы вады) і ствала (прыстасаванне для атрымання кампактнага ці распыленага струменя вады). П.к. размяшчаюцца на вышыні 1,35 м над падлогай у спец. шафах, дзе ўстанаўліваюць таксама ручныя вогнетушыцелі. На дзверцах пазначаецца парадкавы нумар П.к. і нумар тэлефона бліжэйшай пажарнай часці. Колькасць і тып П.к. у будынку залежаць ад яго прызначэння, памераў і пажарнай небяспекі.
В.І.Якаўчук.
т. 11, с. 514
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
сам-трэ́ці
лічэбнік, парадкавы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сам-трэ́ці |
сам-трэ́цяя |
сам-трэ́цяе |
сам-трэ́ція |
| Р. |
сам-трэ́цяга |
сам-трэ́цяй |
сам-трэ́цяга |
сам-трэ́ціх |
| Д. |
сам-трэ́цяму |
сам-трэ́цяй |
сам-трэ́цяму |
сам-трэ́цім |
| В. |
сам-трэ́цяга (адуш.) сам-трэ́ці (неадуш.) |
сам-трэ́цюю |
сам-трэ́цяе |
сам-трэ́ціх (адуш.) сам-трэ́ція (неадуш.) |
| Т. |
сам-трэ́цім |
сам-трэ́цяй |
сам-трэ́цім |
сам-трэ́цімі |
| М. |
сам-трэ́цім |
сам-трэ́цяй |
сам-трэ́цім |
сам-трэ́ціх |
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сам-шо́сты
лічэбнік, парадкавы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сам-шо́сты |
сам-шо́стая |
сам-шо́стае |
сам-шо́стыя |
| Р. |
сам-шо́стага |
сам-шо́стай |
сам-шо́стага |
сам-шо́стых |
| Д. |
сам-шо́стаму |
сам-шо́стай |
сам-шо́стаму |
сам-шо́стым |
| В. |
сам-шо́стага (адуш.) сам-шо́сты (неадуш.) |
сам-шо́стую |
сам-шо́стае |
сам-шо́стых (адуш.) сам-шо́стыя (неадуш.) |
| Т. |
сам-шо́стым |
сам-шо́стай |
сам-шо́стым |
сам-шо́стымі |
| М. |
сам-шо́стым |
сам-шо́стай |
сам-шо́стым |
сам-шо́стых |
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сам-во́сьмы
лічэбнік, парадкавы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сам-во́сьмы |
сам-во́сьмая |
сам-во́сьмае |
сам-во́сьмыя |
| Р. |
сам-во́сьмага |
сам-во́сьмай сам-во́сьмае |
сам-во́сьмага |
сам-во́сьмых |
| Д. |
сам-во́сьмаму |
сам-во́сьмай |
сам-во́сьмаму |
сам-во́сьмым |
| В. |
сам-во́сьмага (адуш.) сам-во́сьмы (неадуш.) |
сам-во́сьмую |
сам-во́сьмае |
сам-во́сьмых (адуш.) сам-во́сьмыя (неадуш.) |
| Т. |
сам-во́сьмым |
сам-во́сьмай сам-во́сьмаю |
сам-во́сьмым |
сам-во́сьмымі |
| М. |
сам-во́сьмым |
сам-во́сьмай |
сам-во́сьмым |
сам-во́сьмых |
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сам-дзявя́ты
лічэбнік, парадкавы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сам-дзявя́ты |
сам-дзявя́тая |
сам-дзявя́тае |
сам-дзявя́тыя |
| Р. |
сам-дзявя́тага |
сам-дзявя́тай сам-дзявя́тае |
сам-дзявя́тага |
сам-дзявя́тых |
| Д. |
сам-дзявя́таму |
сам-дзявя́тай |
сам-дзявя́таму |
сам-дзявя́тым |
| В. |
сам-дзявя́тага (адуш.) сам-дзявя́ты (неадуш.) |
сам-дзявя́тую |
сам-дзявя́тае |
сам-дзявя́тых (адуш.) сам-дзявя́тыя (неадуш.) |
| Т. |
сам-дзявя́тым |
сам-дзявя́тай сам-дзявя́таю |
сам-дзявя́тым |
сам-дзявя́тымі |
| М. |
сам-дзявя́тым |
сам-дзявя́тай |
сам-дзявя́тым |
сам-дзявя́тых |
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сам-дзяся́ты
лічэбнік, парадкавы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сам-дзяся́ты |
сам-дзяся́тая |
сам-дзяся́тае |
сам-дзяся́тыя |
| Р. |
сам-дзяся́тага |
сам-дзяся́тай сам-дзяся́тае |
сам-дзяся́тага |
сам-дзяся́тых |
| Д. |
сам-дзяся́таму |
сам-дзяся́тай |
сам-дзяся́таму |
сам-дзяся́тым |
| В. |
сам-дзяся́тага (адуш.) сам-дзяся́ты (неадуш.) |
сам-дзяся́тую |
сам-дзяся́тае |
сам-дзяся́тых (адуш.) сам-дзяся́тыя (неадуш.) |
| Т. |
сам-дзяся́тым |
сам-дзяся́тай сам-дзяся́таю |
сам-дзяся́тым |
сам-дзяся́тымі |
| М. |
сам-дзяся́тым |
сам-дзяся́тай |
сам-дзяся́тым |
сам-дзяся́тых |
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сам-пя́ты
лічэбнік, парадкавы
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
сам-пя́ты |
сам-пя́тая |
сам-пя́тае |
сам-пя́тыя |
| Р. |
сам-пя́тага |
сам-пя́тай сам-пя́тае |
сам-пя́тага |
сам-пя́тых |
| Д. |
сам-пя́таму |
сам-пя́тай |
сам-пя́таму |
сам-пя́тым |
| В. |
сам-пя́тага (адуш.) сам-пя́ты (неадуш.) |
сам-пя́тую |
сам-пя́тае |
сам-пя́тых (адуш.) сам-пя́тыя (неадуш.) |
| Т. |
сам-пя́тым |
сам-пя́тай сам-пя́таю |
сам-пя́тым |
сам-пя́тымі |
| М. |
сам-пя́тым |
сам-пя́тай |
сам-пя́тым |
сам-пя́тых |
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)