Сно́ та ‘клопат , апекаванне’, ‘спрыт’ (Касп. ). Укр. сно́ та ‘цнота’, рус. дыял. маск. сно́ та ‘здагадка, кемлівасць, спрыт’, смал. ‘цнота’. Гл. цнота .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
woe
[woʊ]
1.
n.
бяда́ f. о́ ра n. кло́ пат -у m.
2.
interj.
О, го́ ра ты маё!
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Bemühung f а́ нне, вы́ сілак, кло́ пат (um A – аб чым-н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Mühsal f я́ жкая рабо́ та; кло́ пат ; сму́ так;
~ des Lé bens о́ ды
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
штодзённы
1. täglich, Tá ges-;
штодзённая газе́ та á geszeitung f
2. (звычайны ) á lltä́ glich, gewöhnlich;
штодзённы кло́ пат Á lltagssorgen pl
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
маета́ ж. прост. у́ ка, -кі ж. (хлопотливое занятие) кло́ пат , -ту м. (канитель) важдані́ на, -ны ж. о́ ка, -кі ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
обу́ за ж. у́ за, -зы ж. кло́ пат , -ту м. а́ р, -ру м. у́ ка, -кі ж. (помеха) за́ мінка, -кі ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Згры́ жа , згри́ жа ’штодзённая лаянка’ (Нас. ). Укр. згри́ жа , згриза́ ’душэўная мука’ (Жэлях. ). Параўн. укр. згризота (= гризота ) ’душэўная му́ ка’, польск. zgryz , zgryzoty ’клопат , засмучэнне’, славац. zhryz ’сварка’. Параўн. грыжа (гл.) і балг. грижа ’клопат ’. Ад дзеяслова з‑грыз‑ці (гл. грызці ) з суфіксам ‑j‑a (як грыжа ад грызці ) і пераходам значэння балг. тыпу, аднак з захаваннем семантычнай сувязі з дзеясловам грызціся ’лаяцца’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адплаці́ ць , -лачу́ , -ла́ ціш, -ла́ ціць; -ла́ чаны; зак. , каму чым.
1. Аддзячыць, узнагародзіць за што-н. (клопат , працу і пад. ).
А. людзям дабром за дабро.
2. Зрабіць што-н. у адказ на чый-н. учынак.
А. ворагам за ўсе нягоды.
3. перан.
А. крыўдзіцелю.
◊
Адплаціць той жа манетай — адказаць такімі ж адносінамі.
|| незак. адпла́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. адпла́ та , -ы, Д М а́ це, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Печалава́ нне ’апека’, печалава́ цца ’клапаціцца’, печалаві́ ты ’клапатлівы’ (Нас. ), рус. печаловатый ’трохі сумны’, печаловать ’клапаціцца, апекавацца’, печаловаться ’тужыць; сумаваць’, ’скардзіцца’, польск. старое pieczołować ’апекавацца’, pieczolowanie (šią ) ’клопат , апека’, ст.-польск. pieczołować , pieczałować (šią ) ’дбаць, старацца, клапаціцца; непакоіцца, перажываць’, ст.-слав. печаловати сє ’хвалявацца, засмучацца’. Да прасл. pečalovali (są ) < pečaliti (są ) ’хвалявацца; клапаціцца’ < pečalь . параўн. ст.-слав. печаль ’мучэнне, пакуты; смутак; клопат ’, ’неспакой, турбота, трывога’ < ранняе прасл. *pekēlь (Міклашыч , 234).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)