Рэзе́рва ’паласа адчужэння каля чыгункі, шашы’ (Яшк.). З польск. rezerwa < ням. Reserve ’запас, рэзерв’ (Фасмер, 3, 462; Рэйзак, 540).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
зарадзі́цца², -дзі́цца; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Стаць зараджаным.
2. перан. Набыць некаторы запас энергіі, падбадзёрыць сябе чым-н.
З. бадзёрасцю.
|| незак. зараджа́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
|| наз. зара́дка, -і, ДМ -дцы, ж. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
БРЫ́НЗА (рум. brînzǎ),
расольны сыр з авечага малака або сумесі авечага з казіным. На Беларусі брынза — нарыхтаваны ў запас тварог. У пост, калі малочныя прадукты не спажываліся, добра адціснуты тварог або сыр перамешвалі з соллю (у халодную пару года без солі), складалі ў дзежкі, залівалі або закладалі сметанковым маслам, захоўвалі ў халодным месцы. Была найб. пашырана ў Цэнтр. і Усх. Палессі.
т. 3, с. 277
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
reserve1 [rɪˈzɜ:v] n.
1. запа́с, рэзе́рв;
the gold reserve залаты́ запа́с
2. запаве́днік
3. стры́манасць; замкну́тасць
4. sport запасны́ (ігро́к)
5. mil. запа́с, рэзе́рв
6. агаво́рка
♦
in reserve у запа́се;
We always keep some money in reserve, just in case. У нас заўсёды ёсць у запасе грошы, калі што якое.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
vocabulary [vəˈkæbjələri] n.
1. сло́ўнікавы запа́с;
a vocabulary test праве́рка сло́ўнікавага запа́су;
increase/extend/build up/enrich one’s vocabulary павялі́чваць, пашыра́ць сло́ўнікавы запа́с
2. тэрмінало́гія;
scientific vocabulary навуко́вая ле́ксіка
3. сло́ўнікавы запа́с (мовы), ле́ксіка
4. сло́ўнік; алфаві́тны пералі́к слоў з тлумачэ́ннямі або́ перакла́дам;
a vocabulary entry сло́ўнікавы арты́кул
5. ко́давы даве́днік
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Copia non est inopia
Запас ‒ не нястача/галеча.
Запас ‒ не нужда/недостаток.
бел. Запас есці не просіць і бяды не чыніць. Добра, у каго запас на ліхі час.
рус. Запас беды не чинит и хлеба не просит. Запас мешку не порча. Запас соли не просит. Запас плеч не тянет. Запас места не пролежит. Запасливый нужды не знает.
фр. Le superflu, chose très nécessaire (Излишек очень необходимая вешь).
англ. Store is no sore (Запас ‒ не рана/беда).
нем. Vorrat schadet nimmer (Запас никогда не вредит). Vorsorge verhütet Nachsorge (Предусмотрительность предохраняет от последующей заботы).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
боезапа́с, ‑у, м.
Пэўны запас боепрыпасаў для вядзення бою. Адкінутыя з вялізнаю сілай вежы гаварылі аб выбухах боезапасаў ўнутры саміх танкаў. Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сямідзённы, ‑ая, ‑ае.
Які працягваецца сем дзён. Сямідзённы паход. // Разлічаны на сем дзён. Сямідзённы запас харчоў. // Сямі дзён ад роду. Сямідзённае дзіця.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трохгадзі́нны, ‑ая, ‑ае.
Які працягваецца тры гадзіны. Трохгадзінная экскурсія. // Разлічаны на тры гадзіны. Трохгадзінны запас гаручага. // Назначаны на тры гадзіны. Трохгадзінны кінасеанс.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цаге́льня, ‑і, ж.
Прадпрыемства, на якім вырабляецца цэгла. Працаваць на цагельні. □ Самае важнае, каб цагельня справілася, каб быў заўсёды запас цэглы... Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)