Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Vórtragm -(e)s, -träge
1) дакла́д, ле́кцыя;
éinen ~ hálten* (з)рабі́ць дакла́д;
~ hálten* дакла́дваць (начальніку);
éinen ~ ábsagen адмяні́ць дакла́д [ле́кцыю];
etw. zum ~ bríngen* далажы́ць аб чым-н.
2) выкана́нне (песні і г.д.);
ein Lied zum ~ bríngen* праспява́ць пе́сню
3) ды́кцыя
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ЗАТО́НСКАГА КАМІ́СІЯ,
камісія, накіраваная ЦККВКЛ(б) для абследавання практыкі правядзення нац. палітыкі ў БССР. Знаходзілася ў Беларусі з 9.5 да 27.6.1929. Узначальваў старшыня ЦКК Кампартыі Украіны У.П.Затонскі. Зрабіла даклад, які ўключаў эканам. агляд, стан і перспектывы развіцця мястэчак, палітыка-асв. работу ў БССР, выдавецкую дзейнасць, пытанні беларусізацыі, стан прэсы, навук. думкі ў гуманітарнай галіне. Характарыстыкі камісіі вызначаліся катэгарычнасцю. Крытычна ацэньвалася «Гісторыя Беларусі» У.М.Ігнатоўскага за ідэалізацыю мінулага і папулярызацыю нашаніўскага адраджэння, навук. дзейнасць В.Ю.Ластоўскага, С.М.Некрашэвіча, Я.Лёсіка, Б.І.Эпімах-Шыпілы і інш., выказаны крытычныя заўвагі ў адрас Я.Купалы, А.Дудара, М.Зарэцкага. Пад жорсткую крытыку трапіў З.Х.Жылуновіч за грамадска-паліт. і эстэт. погляды, літ. практыку; негатыўна ацэнена і дзейнасць кіраўнікоў рэспублікі: старшыні ЦВКБССР А.Р.Чарвякова [за выступленне ў лют. 1920 на VII з’ездзе КП(б)Б у абарону нац. інтэлігенцыі], наркома асветы БССР А.В.Баліцкага (за правядзенне ў ліст. 1926 разам з Ігнатоўскім акад. канферэнцыі па бел. правапісе), наркома земляробства Дз.Ф.Прьшічэпава і інш. Характарыстыка практыкі правядзення нац. палітыкі ў БССР увязвалася са станам сельскай гаспадаркі. Адзначалася, што кулацкае наступленне на ідэалаг. фронце Беларусі адчуваецца найб. моцна і змест яго прымае нац. формы. 27.6.1929 Затонскі выступіў на Бюро ЦККП(б)Б з асн. вывадамі камісіі. Даклад быў накіраваны ў ЦК і ЦККВКП(б), у т. л. асабіста І.В.Сталіну. Вывады камісіі паслужылі важкай падставай для абвінавачванняў, якія былі прад’яўлены бел.навук. і творчай інтэлігенцыі ў канцы 1920-х г.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
discourse
1.[ˈdɪskɔrs]
n.
1) размо́ва f., дакла́д -у m.
2) разважа́ньне n.
3) Philos. дыску́рс -у m.
2.[dɪsˈkɔrs]
v.
1) прамаўля́ць, выклада́ць (ду́мкі)
2) размаўля́ць, гавары́ць, разважа́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Мілі́ца ’зараснік азёрнага сіту Juncus L.’ (дзісн., Яшк.). З с.-лац. назвы milica, melica ’даволі рослая трава з роду Sorghum у паўд.-еўр. краінах’ < лац.milium ’проса’, роднаснага да ст.-грэч.μελίνη ’проса’. Трубачоў (Серболуж. лингв, сб. Даклад V з’езду славістаў, 181) на падставе в.- і н.-луж.wódna mil ’стрэлкаліст, Sigittaria L.’, ’шыльнік, Subularia aquatica L.’ выводзіць прасл.milica ’чарот, Scirpius’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Праду́кт ’вынік працы чалавека’, праду́кты ’харчовыя прыпасы’ (ТСБМ). З рус.проду́кт (проду́кты) ’тс’, якое праз ням.Produkt з лац.prōductum ’тое, што выраблена’ (гл. Фасмер, 3, 373). У пачатку XX ст. з рус.продукция ’сукупнасць прадуктаў вытворчасці, разумовай працы’ запазычана бел.праду́кцыя (Гіст. лекс., 241). Ст.-бел.прадукт ’працэс у судзе’ (Гарб.), продуктъ ’даклад’ з польск.produkt < лац.productus (Булыка, Запазыч., 266).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
грунто́ўнасцьж.
1. (прачалавека) Gründlichkeit f -, Solidi tät f;
2. (пракнігу, дакладі пад.) Áusführlichkeit f -, Gründlichkeit f -
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)