Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
О́кліна ’глыбокае месца на балоце’ (Сл. Брэс.). Параўн. рус. смал. о́клины ’багна на месцы былых азёр’ (Мат. СОС). Перыферыйны характар гэтага слова для асноўнай беларускай тэрыторыі сведчыць аб яго старажытнасці: о́кліна < *о́кніна (во́кніна) у выніку дысіміляцыі н‑н > л‑н. У сваю чаргу *о́кніна (во́кніна) утворана ад акно, як зы́біна ад зыб (параўн. Сцяцко, Афікс. наз., 42, дзе зыбіна — аддзеяслоўнае ўтварэнне). Гл. акно́ 2 ’глыбокае месца ў балотных крыніцах і азёрах’ і вокнішча ’акно ў балоце’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
window [ˈwɪndəʊ] n.
1. акно́;
a window display вітры́на;
a French window шкляны́я дзве́ры (на веранду);
window shutters акані́цы
2. акно́, аке́нца (частка экрана дысплея ў камп’ютары)
♦
fly/go out of the window infml зні́кнуць, змата́цца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
во́кнішча, ‑а, н.
Разм. Тое, што і акно (у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зава́лачны, ‑ая, ‑ае.
Спец. Прызначаны для завалкі. Завалачнае акно. Завала машына.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скіда́льны, ‑ая, ‑ае.
Які служыць для скідання чаго‑н. Скідальнае акно.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́кідаць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак., каго-што.
1. Выкінуць у некалькі прыёмаў (усё, многае).
В. рэчы праз акно.
2. перан. З цяжкасцю выгадаваць (разм.).
В. дзяцей.
|| незак. выкіда́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е і выкі́дваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
закратава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; зак., што.
Паставіць краты, закрыць кратамі. Закратаваць акно.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
запатне́лы, ‑ая, ‑ае.
Разм. Тое, што і запацелы. Запатнелы лоб. Запатнелае акно.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Во́кнішча ’акно ў балоце’ (БРС, КТС); ’невялікае, але вельмі глыбокае прыроднае возера’; ’вір на рацэ, возеры’ (Нас., Яшк., Касп.). Лексема пашырана на ўсёй усходнеславянскай тэрыторыі; параўн. рус. дыял. акнишче ’аконца ў дрыгве’, окни́ще ’дрыгва, грузкае месца’, бойк. вікнішче ’прорва, бездань’ (Талстой, Геогр., 207 і наст.). Да акно (гл.) у аналагічным значэнні.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)