прыгарну́ ць , -арну́ , -о́ рнеш, -о́ рне; -арні; -о́ рнуты; зак.
1. што . Прыгрэбці, зграбаючы, сабраць каля чаго-н.
П. жар да чыгункоў.
2. што чым . Прыкрыць, прысыпаць чым-н.
П. зямлёй карэнне.
3. каго (што ). 3 ласкаю, пяшчотай прытуліць да сябе .
П. дачку.
|| незак. прыго́ ртваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разгуля́ цца , -я́ юся, -я́ ешся, -я́ ецца; зак.
1. Пачаўшы гуляць, захапіцца гульнёй, забавамі; развесяліцца.
Разгулялася дзіця.
2. Даць сабе поўную волю; праявіць сябе ў поўную меру сваіх сіл, здольнасцей і жаданняў; разысціся.
Футбалісты разгуляліся.
3. Дасягнуць у сваім праяўленні вялікай інтэнсіўнасці, сілы.
Разгулялася мяцеліца.
Разгулялася стыхія.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распра́ віць , -пра́ ўлю, -пра́ віш, -пра́ віць; -пра́ ўлены; зак. , што.
1. Разгладзіць, зрабіць роўным, выпраміць.
Р. абрус на стале.
2. Напружыўшы мышцы, выпрастаць (часткі цела).
Р. плечы.
◊
Расправіць крылы — праявіць рашучасць, веру ў сябе .
|| незак. распраўля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
|| наз. распра́ ўка , -і, Д М -ўцы, ж. (спец. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сваво́ ліць , -лю, -ліш, -ліць; незак.
1. Гарэзаваць, дурэць.
Наглядай, каб дзеці не сваволілі.
2. Рабіць у адпаведнасці са сваёй воляй, не зважаючы ні на што.
3. Весці сябе несур’ёзна, легкадумна; буяніць.
Хлопец сталы, а сваволіць.
|| зак. насваво́ ліць , -лю, -ліш, -ліць.
|| наз. сваво́ ленне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сюды́ -туды́ , прысл.
1. У той і другі бок; у розныя бакі.
Чалавек бегае сюды-туды з самага ранку.
2. У некаторыя месцы.
Трэба сюды-туды збегаць.
3. Нішто сабе, дапушчальна (разм. ).
Днём яшчэ сюды-туды, а ў вячэрні змрок адчуваеш сябе як у склепе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
то́ га , -і, Д М то́ зе, мн. -і, тог, ж.
У старажытных рымлян: верхняе мужчынскае адзенне, род мантыі, звычайна з белай шэрсці.
◊
Убірацца ў тогу каго-чаго (кніжн. ) — спрабаваць выдаць сябе за каго-н. або заваяваць сабе якую-н. рэпутацыю, не маючы на гэта дастатковых падстаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыла́ шчыць , ‑лашчу, ‑лашчыш, ‑лашчыць; зак. , каго .
1. Праявіць ласку, пяшчоту ў адносінах да каго‑н. Заўважае часам Аляксандра Пятроўна ў вачах Марынкі такую засмучанасць, што хочацца прытуліць яе да сябе , прылашчыць, як роднае дзіця. Каршукоў . [Жэнька] папракнуў сябе , што вельмі рэдка бачыць Ленку і ніколі не прылашчыў сіраціну. Шамякін .
2. Ласкавымі, пяшчотнымі адносінамі прыцягнуць, прывабіць да сябе . Рыгор не прывык скарацца. Яго, мабыць, немагчыма чым-небудзь прылашчыць, каб пасля прымусіць «скакаць пад сваю дудку». Сабалеўскі .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
натащи́ ть сов.
1. (натаскать) нацягну́ ць, мног. панаця́ гваць;
2. (натянуть) прост. нацягну́ ць, мног. панаця́ гваць;
натащи́ ть на себя́ одея́ ло нацягну́ ць на сябе́ ко́ ўдру.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дысцыплінава́ ны diszipliní ert; ó rdentlich (прыстойны );
дысцыплінава́ ны ву́ чань ein diszipliní erter Schüler;
ве́ сці сябе́ надзвы́ чай дысцыплінава́ на sich á ußerordentlich diszipliní ert verhá lten*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
уту́ льна прысл. , уту́ льны gemütlich, behá glich, wó hnlich;
уту́ льнае памяшка́ нне ein gemütlicher [wó hnlich é ingerichteter] Raum;
адчува́ ць сябе́ ўту́ льна sich wohl [behá glich] fühlen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)