Адзін хуткі рух у паветры чым‑н., узмах. Явіч рушыў ужо ў дарогу, як чалавек прывітальным махам рукі спыніў яго.Чорны.// У спорце — адзін рух нагой, рукой або корпусам уперад, назад або ўбок.
•••
Адным махам; за адным махам — адразу, за адзін прыём, адначасова. [Калюгін:] — Вядома, да новай спецыялізацыі адным махам не пяройдзеш.Дуброўскі.[Андрэй:] — А то някепска было б за адным махам знесці і мой домік.Шахавец.
Даць махугл.даць.
З усяго маху — размахнуўшыся, з усяе сілы.
мах2, выкл.
Разм. Ужываецца для абазначэння хуткага руху (ад дзеясл. махнуць — махаць). Тут .. [варона] крыламі — мах, мах! І, як бачыш, каля лісіцы апынулася.Казка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кры́ўда, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.
Несправядлівыя ўчынкі, паводзіны ў дачыненні да каго‑н., якія абражаюць, засмучаюць. — А за што на мяне хто будзе злосць мець? Мне здаецца, я нікому ніколі ніякай крыўды не зрабіў.Чорны.Боль і горыч ад незаслужанай крыўды ахапілі сэрца старога, і ён, стоячы на скрыжаванні, у думках звяртаецца да сына.Хромчанка.// Пачуццё горычы, выкліканае несправядлівымі ўчынкамі, паводзінамі. Горкая крыўда падступіла да сэрца: усё пайшло на вецер.Шкраба.
•••
Быць у крыўдзенакагогл. быць.
Кроўная крыўда — цяжкая знявага, якая глыбока кранае чалавека.
Не дацца ў крыўдукамугл. дацца.
Не даць (не папусціць) у крыўдукагогл.даць.
Не ў крыўду хай будзе сказанагл. быць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спляце́нне, ‑я, н.
1.Дзеяннеістанпаводледзеясл. сплятаць — сплесці і сплятацца — сплесціся.
2. Тое, што сплецена; цэлае, часткі якога сплецены, пераплецены адно з адным. Сонечныя, быццам дымныя [прамяні] прабівалі спляценні галля на дрэвах.Савіцкі.[Пялёсткі] падалі з дрэва на сівую галаву Тапурыя, ляжалі на тонкім спляценні сецяў.Самуйлёнак.Перад будынкам пад спляценнем правадоў чарнелі .. трансфарматары.Карпюк.//перан. Злучэнне, спалучэнне чаго‑н. Даніла быў ахвочы Волю словам даць сваім І даць нават тлумачэнне З свайго погляду-знацця Неразгаданым спляценням, З’явам цёмнага жыцця.Колас.У рамках асноўных сюжэтных ліній .. выяўляецца спляценне асабістага лёсу галодных герояў з гістарычным працэсам.Дзюбайла.
•••
Сонечнае спляценне — спляценне сімпатычных нерваў, размешчанае ў брушной поласці на паверхні брушной аорты.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
взя́ткаж.
1.(подкуп) ха́бар, -ру м., мн. нет;
дать взя́ткудаць ха́бар;
2.(в картах) бі́тка, -кі ж.;
◊
взя́тки гла́дки ≅ як з казла́ малака́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
датьсяв разн. знач. да́цца;
не даться в обма́н не даць сябе́ ашука́ць (падману́ць);
3. (прапусціць, праігнараваць, не заўважыць) vergéssen*vt, aus dem Áuge lássen*; versäumen vt, verpássen vt; sich (D) entgéhen lássen*; vorübergehen lássen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
до́раганареч., прям., перен. до́рого;
д. даць — до́рого дать;
по́спех д. яму́ каштава́ў — успе́х до́рого ему́ сто́ил;
◊ д. б даў (заплаці́ў) — до́рого бы дал (заплати́л);
д. абысці́ся — до́рого обойти́сь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
арлі́ны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае дачыненне да арла. Арліная дзюба. Арліны ўзмах крылаў. Арліны клёкат.
2.перан. Горды, смелы, праніклівы (пра погляд, вочы). Сыны зямлі арліным зрокам У цьме спрадвечнае смугі Знайшлі другія берагі, Каб волю даць людскім патокам.Колас.
•••
Арлінае племягл. племя.
Арліны носгл. нос.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
атэстава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; зак. і незак., каго-што.
2. Прысвоіць (прысвойваць) званне каму‑н. Кансерваторыю закончыў Агафон Па класу, як гаворыцца, вакала. — Выдатны барытон! — Камісія яго атэставала.Валасевіч.
•••
Атэставаць сябе — паказаць (паказваць) сябе з якога‑н. боку.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)