МЯТЛІ́ ЦКІ (Мікола) (Мікалай Міхайлавіч; н. 20.3.1954, в. Бабчын Хойніцкага р-на Гомельскай вобл. ),
бел. паэт. Скончыў БДУ (1976). Працаваў у штотыднёвіку «Літаратура і мастацтва», з 1983 у выд-ве «Мастацкая літаратура». Друкуецца з 1969. Вострыя праблемы сучаснасці, гонар за свой край, трывога за лёс народа, праблемы духоўнасці — асн. пафас паэзіі М.: зб-кі «Абеліск у жыце» (1980), «Мой дзень зямны» (1985, прэмія Ленінскага камсамола Беларусі 1986), «Ружа вятроў» (1987), «Шлях чалавечы» (1989), «Блаславенне», «Палескі смутак» (абодва 1991), «Чаканне сонца » (1994), «Хойніцкі сшытак» (1999). Кніга «Бабчын» (1996, Дзярж. прэмія Беларусі 1998) — своеасаблівы помнік роднай вёсцы, адселенай у сувязі з аварыяй на Чарнобыльскай АЭС .
І.У.Саламевіч .
М.Мятліцкі .
т. 11, с. 82
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Мярэкаць 1 ’мала знаць, біцца ў цямноце’, *з цяжкасцю пазнаваць, разумець’ (Уласт ). Укр. закарп. мереконіти ’здавацца’, ’мроіцца’, рус. мерекать : тамб. ’марыць, задумвацца’, уладз. ’вельмі мала ведаць’, пск. , цвяр. ’здавацца, мроіцца’, ’вярзціся, блюзніцца’, мерек ’злы дух, страшыдла’, меречить ’задумваць благое’. Роднасныя — рус. меркнуть , бел. змяркацца , змрок (гл.), літ. merkti ’міргаць’, гоц. maurgins ’ранак’, ст.- в.-ням. morgan ’тс’, ст.-інд. markäh ’зацменне сонца ’ (Фасмер , 2, 602 і 605; ЕСУМ , 3, 440).⇉'
Мярэкаць 2 ’кеміць, абмяркоўваць’ (Растарг. ), рус. сіб. мерековать ’кеміць, разбірацца’, уладз. ’доўга думаць’, ’прыкідваць, меркаваць’. З меркаваць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Зірк ’погляд’, зірк! зір! выклічнік (ЭШ , рук.). Рус. дыял. зырк дзеяслоўны выклічнік ’глянь’, укр. зірк! , зирк! ’тс’, польск. zerk ’погляд’. Параўн. макед. ѕирканье ’падглядванне ў адтуліну’. Параўн. ст.-рус. зеркало , зеркило (XVI–XVII стст.), ст.-слав. зръцало люстра’. Ад прасл. ’кораня zьr‑ (гл. зрок , зрэнкі ) у ступені zir‑ з суфіксам ‑kъ ці без яго. Таго ж кораня зара (гл.). І.‑е. *gʼher‑ ’свяціць (прамяніцца), блішчаць’: літ. žėrė́ ti ’блішчаць’, англ. gray ’шэры’, ст.-ірл. grían ’сонца ’. Покарны , 1, 441–442, Траўтман , 336 Фасмер , 2, 105–106; Шанскі 2, З, 110–111.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
dip 2 [dɪp] v.
1. апуска́ цца (у вадкасць ); акуна́ ць, мачы́ ць;
dip one’s pen in ink абма́ кваць пяро́ ў чарні́ ла
2. апуска́ цца, акуна́ цца;
The sun dipped below the horizon. Сонца схавалася за гарызонтам.
3. : dip into a book загля́ дваць у кні́ гу
♦
dip into one’s purse/pocket infml транжы́ рыць гро́ шы; раскашэ́ львацца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
glint
[glɪnt]
1.
v.i.
1) сьвяці́ цца (пра со́ нца ) ; блі́ снуць; зіхаце́ ць; ясьне́ ць
2) ху́ тка прано́ сіцца, ху́ тка ру́ хацца
2.
n.
1) блеск, бляск -у m. ; бліск -у m. (у вача́ х)
2) я́ снасьць f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
halo
[ˈheɪloʊ]
n. , pl. -los, -loes
1) гало́ n. , indecl. (бліску́ чы круг вако́ л со́ нца , ме́ сяца)
2) арэо́ л -у m. (сла́ вы, прыгажо́ сьці)
3) арэо́ л -а m. , німб -а m. (на абразо́ х сьвяты́ х)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Omnes homines aequales sunt
Усе людзі аднолькавыя.
Все люди одинаковы.
бел. Адзін ‒ васемнаццаць, а другі ‒ без двух дваццаць. Адным мірам мазаны. Што ўсяму міру, тое і бабінаму сыну. Сонца свеціць усім роўна.
рус. И за синим морем горох не под печью сеют. Одним ми ром мазаны. Одного поля ягода.
фр. Tous les hommes sont pétris de la même argile (Все люди созданы из одной и той же глины).
англ. All are tarred with the same brush (Одной кистью мечены).
нем. Überall bäckt man das Brot im Ofen (Везде пекут хлеб в печи).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
á ufsteigen* vi (s)
1) падыма́ цца, зала́ зіць;
ein Gedá nke stieg in mir auf у мяне́ зарадзі́ лася ду́ мка
2) узлята́ ць (пра самалёт )
3) атрыма́ ць павышэ́ нне
4) усхо́ дзіць (пра сонца )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
зацямні́ ць сов.
1. (закрыть, загородить от света ) заслони́ ть, затемни́ ть, затми́ ть;
хма́ ры ~ні́ лі со́ нца — ту́ чи заслони́ ли (затемни́ ли) со́ лнце;
2. (замаскировать свет ) затемни́ ть;
з. го́ рад — затемни́ ть го́ род;
3. перен. (рассудок и т.п. ) затемни́ ть, помрачи́ ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
я́ сна нареч. , в разн. знач. я́ сно;
я. све́ ціць со́ нца — я́ сно све́ тит со́ лнце;
мне ўсё я. — мне всё я́ сно;
◊ ко́ ратка і я. — ко́ ротко и я́ сно;
я. як бо́ жы дзень — я́ сно как бо́ жий день
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)