по́зна прысл. spät;

по́зна ўве́чары spät am Ábend;

ра́на або́ по́зна über kurz oder lang;

◊

ле́пей по́зна, чым ніко́лі bésser spät als nie(mals);

хто по́зна прыязджа́е, той ко́сці абгрыза́е ≅ wer zulétzt kommt, sitzt hínter der Tür; wer zu spät kommt, den bestráft das Lében

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

прыйсці́ся

1. (падыходзіць якасцю, памерам) pássen vt, sich éignen, entspréchen* vi;

бо́ты прыйшлі́ся па назе́ die Stíefel pássen gut;

2. (супадаць з чым-н.) fállen* vi (s), kómmen* vi (s) (auf A);

3. безас. (належаць) zúkommen* vi (s), zúfallen* vi (s), entfállen vi (s)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

сапе́рнічаць

1. wétteifern неаддз. vi, rivalisíeren [-vɑ-] vi; konkurríeren vi (канкурыраваць) (у чым-н. um A);

2. (мець роўныя з кім-н заслугі, якасці) sich méssen*; es mit j-m áufnehmen können*;

я не магу з ім сапе́рнічаць ich kann mich mit ihm nicht méssen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

трубі́ць

1. posáunen vi, trompéten vi, blásen vi, vt;

трубі́ць у трубу́ trompéten vi, posáunen vi;

трубі́ць у рог das Horn blásen*;

трубі́ць у ражо́к túten vi;

2. разм. (аб кім-н., чым-н.) áusposaunen vt, áustrompeten vt; etw. (A) an die gróße Glócke hängen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

узбро́іць, узбро́йваць

1. bewaffnen vt; (áus)rüsten vt, áufrüsten vt; bestücken vt;

2. перан. verséhen* vt, (áus)rüsten vt (чым-н. mit D);

узбро́іць ве́дамі чаго-н. mit Kénntnissen (G) rüsten; mit (dem) Wíssen (um A) wáppnen;

3. (супраць каго-н.) áufreizen vt, áufbringen* vt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

шчо́ўкаць

1. (чым-н. mit D) schnálzen vi (языком); kláppern vi (зубамі); knípsen vi, schníppen vi (пальцамі); knállen vi (пугай);

2. (пра замок і г. д.) schnáppen vi, éinschnappen vi (s);

3. (арэх і пад.) knácken vt;

4. (пра салаўя) schlágen* vi; flöten vi

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ку́рыца (мн. ку́ры, -рэ́й) ж. ку́рица;

◊ мо́края к. — мо́края ку́рица;

кура́м на смех — ку́рам на́ смех;

я́йцы ~цу не ву́чаць — я́йца ку́рицу не у́чат;

гро́шай ку́ры не дзяўбу́ць — (у каго) де́нег ку́ры не клюю́т (у кого);

як ~ца з яйцо́м насі́цца — (з кім, чым) как кури́ца с яйцо́м носи́ться (с кем, чем);

кла́сціся спаць з кура́мі — ложи́ться (спать) с ку́рами

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пахварэ́ць сов.

1. поболе́ть, похвора́ть;

п. не́калькі дзён — поболе́ть (похвора́ть) не́сколько дней;

2. (на што і чым) поболе́ть (чем);

п. на грып — поболе́ть гри́ппом;

3. (стать больным — обо всех, многих) заболе́ть, захвора́ть;

у мяне́ ўсе дама́шнія ~рэ́лі — у меня́ все дома́шние заболе́ли (захвора́ли);

4. (за кого-, что-л.) перен., разг. поболе́ть;

п. за сябро́ўку ў час экза́мену — поболе́ть за подру́гу во вре́мя экза́мена

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

хварэ́ць несов.

1. (быть больным) боле́ть, хвора́ть;

ён ужо́ даўно́ ~рэ́е — он уже́ давно́ боле́ет (хвора́ет);

2. (на што і чым) боле́ть (чем), хвора́ть (чем); страда́ть (чем);

х. на грып — боле́ть (хвора́ть) гри́ппом;

х. на паду́чую хваро́бу — страда́ть паду́чей боле́знью;

3. перен. (за кого-, что-л.) боле́ть, страда́ть;

х. за лёс дзяце́й — боле́ть за судьбу́ дете́й;

◊ х. душо́й — боле́ть душо́й

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Бу́рбалка 1 ’пузыр, баўдыр на вадзе’ (БРС, Бір. Дзярж., Некр., Сцяшк. МГ, Янк. II, Мядзв., Шат., Нас., Касп.), бурбо́лка (Бяльк.), бу́рбаліць ’дзьмуць у ваду, каб з яе выходзілі бурбалкі’ (Бір. Дзярж.), ’пускаць праз ваду бурбалкі’ (КЭС), бурбуле́ць ’моцна кіпець’ (Юрч.), бурбо́ліць ’булькаць’ (Касп., Нас.), бурба́ліць ’пузырыцца’ (Шат.). Рус. дыял. бу́рболка, бурбы́лка, польск. burbulka, burbułka. Лічыцца запазычаннем з літ. burbuliúoti, burbuolė̃, bur̃bulas (да этымалогіі балт. слоў гл. Фрэнкель, 1, 44–45 пад bir̃bti: усё гукапераймальнае). Варш. сл. 1, 235; Блесэ, SB, V, 11; Кіпарскі, Лекс. балтызмы, 13 (< лат. bur̂bulis); Лаучутэ, Лекс. балтызмы, 22. Але праблема больш складаная, чым думаюць, таму што ўся група слоў гукапераймальнага паходжання, і могуць існаваць незалежныя славянскія ўтварэнні (аб складанасці пытання гл. Урбуціс, Baltistica, V (1), 1969, 51; V (2), 1969, 160, 161).

Бу́рбалка 2 ’жоўтая вадзяная лілія’ (Шат.). Таго ж паходжання, што і бу́рбалка 1 (гл.). Назва гэтай кветкі часта ўтвараецца ад слоў са значэннем ’пузыр, баўдыр, глечык і да т. п.’ Параўн. глечыкі, кушынкі, гарлачыкі, булдоўка, жбанкі і г. д.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)