Ну́дзіць ’прымушаць’ (Гарэц.), ’прымушаць; сумаваць; муціць’ (Нас.), ’цягнуць на ваніты, ныць’ (ТС), ’муціць; ныць, балець’ (Сл. ПЗБ), ’муціць, называць на ванітаванне’ (Бяльк.), ’занядбаць цела; цягнуць на ваніты’ (Нік. Очерки), нудзіць ’цягнуць на ваніты’ (Касп., Шат.), ну́дыты ’цягнуць на ваніты; сумаваць, маркоціць’ (Клім.), ну́дзяць ’сумаваць, маркоціцца’ (Чэрн.), укр.ну́дити ’мучыць, таміць; прымушаць; наводзіць сум; цягнуць на ваніты’, рус.нуди́ть ’прымушаць; турбаваць; мучыць; сумаваць; цягнуць на ваніты’, польск.nudzić ’не весяліць; ныць; марудзіць; маркоціць; муціць’, чэш.nuditi ’наводзіць нуду, маркоту’, славац.nudiť ’тс’, славен.nuditi ’прымушаць, прапанаваць, даваць’, серб.-харв.ну̏дити ’прапанаваць; частаваць’, макед.нуди ’тс’, балг.нудя ’прымушаць’. Прасл.*nuditi, паводле Махэка₂ (402), мела першапачатковае значэнне ’рабіць націск, прымушаць, прыгнятаць’; параўн. таксама Фасмер, 3, 88 (*nuditi < *nuda); Бязлай, 2, 229; Слаўскі, SOr, 18, 265; Жураўлёў, Этимология–1967, 112.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ні́каць ’хавацца ў кутках, схіляць галаву’ (Нас.), ’шукаючы, заглядваць усюды’ (круп., Нар. сл.; Касп.), ’выглядваць; хадзіць сюды-туды’ (Мат. Гом., Ян.), ’прыглядацца’ (Сл. ПЗБ), ’сланяцца па кутках, хадзіць без мэты’ (Шатал.), ’заглядаць, куды не просяць’ (Янк. 3.), ’сноўдацца без справы’ (Пал.), сюды ж нік ’зірк’ (Янк. 3.), укр.ника́ти ’хадзіць, бадзяцца, сноўдацца, усюды заглядваючы’, рус.ни́кать ’даваць нырца; хадзіць без справы, без мэты’, славен.nikati ’адмаўляць; нахіляцца’. Прасл.*nikati з першапачатковым значэннем ’схіляць галаву да зямлі, нахіляцца’ (Махэк₂, 399), роднаснае літ.nỹkti ’слабець, панікаць’, прус.neikaut ’бадзяцца, сноўдацца’ і інш. Мяркуецца, што трэба адрозніваць разгледжанае *nikati1 ад nikati2, прадстаўленага ў дзеясловах тыпу ўнікаць, рус.проникать і пад., роднаснага літ.įnikti ’горача ўзяцца за што-небудзь’ (Фасмер, 3, 74; Махэк₂, 399; Бязлай, 2, 223).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ты́чаць ‘соваць, усоўваць, тыкаць’, ты́чыць ‘торкаць, уторкваць’ (ТС), ты́чяті ‘соваць, даваць’ (беласт., Сл. ПЗБ). Да тыкаць (гл.) паводле магчымага чаргавання ў прасл.*tykēti > *tyčeti > *tyčati ‘усоўваць, тыкаць’. Сюды ж ты́чма ‘не адыходзячы ад каго-небудзь, увесь час папікаючы’: тычма тырчыш (Нас.); як кантамінацыя з тырчма тырчаць (гл. тырчаць) з заменай першага спалучэння сінанімічным.
*Тыча́ць, тычя́ти ‘тырчаць’ (Клім.), тичйа́ти ‘тс’ (Горбач, Зах.-пол. гов.). Параўноўваюць са старым серб.тичати, харв.tičati ‘хавацца’, ‘здзіўляцца’, ‘сядзець на кутніках’, славен.tičáti ‘знаходзіцца, быць, тырчаць’, што выводзіцца з прасл.*tyčati, якое з *tykati ‘ўтыкаць, затыкаць’, ‘калоць, басціся’ (Сной₂, 763). Бязлай (4, 179) славен.tyča̋ti ‘быць заткнутым, утыкнутым’ трактуе як эсіў прасл.*ty̋kati ‘датыкацца, калоць, басціся’, які з’яўляецца ітэратывам ад *tъknǫti ‘тс’. Магчыма, да папярэдняга слова. Гл. таксама тыкаць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
bet2[bet]v.(bet)
1. (on/against) ісці́ ў закла́д
2.infml быць перакана́ным (у чым-н.);
I bet we’re too late. Пэўна, мы спазняемся.
♦
You bet!AmE А як жа!; Яшчэ б!; Вядома!;
bet one’s life (on smth.) ≅ руку́ на адцён дава́ць; быць абсалю́тна перакана́ным (у чым-н.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
hire2[ˈhaɪə]v.
1. браць напрака́т, зніма́ць, здыма́ць;
hire a bicycle/video браць на прака́т веласіпе́д/ві́дэа;
hire a room зніма́ць пако́й
2. найма́ць, браць на пра́цу;
hire a worker наня́ць рабо́чага
hire out[ˌhaɪərˈaʊt]phr. v. здава́ць унаём, дава́ць напрака́т;
hire oneself out to smb. найма́цца да каго́-н. на пра́цу
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
oath[əʊθ]n. (pl.oaths)
1. прыся́га, кля́тва;
the Hippocratic oath кля́тва Гіпакра́та;
a solemn oath урачы́стая кля́тва;
an oath of allegiance прыся́га на ве́рнасць;
take/swear an oathдава́ць кля́тву/прыся́гу, прысяга́ць;
break an oath паруша́ць кля́тву
2.dated праклён, ла́янка
♦
(be) on/under oathlaw (быць) пад прыся́гай
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
animate
[ˈænɪmeɪt]1.
v.t.
1) ажыўля́ць, бадзёрыць
2) падбадзёрваць, узбуджа́ць
3) натхня́ць, дава́ць натхне́ньне; заахво́чваць
4) ру́хаць
Windmills are animated by the wind — Ветракі́ ру́хаюцца ве́трам
2.[ˈænɪmət]
adj.
ажы́ўлены; жывы́
animate being — жыва́я істо́та
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
со́ваць
1. stécken vt;
со́ваць рукі́ ў кішэ́ні die Hände in die Táschen stécken;
усю́ды со́ваць свой нос séine Náse in álles [überall] hinéinstécken
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
спускв разн. знач. спуск, род. спу́ску м.;
спуск с горы́ спуск з гары́;
спуск шлю́пки спуск шлю́пкі;
спуск фла́га спуск сця́га;
спуск воды́ из пруда́ спуск вады́ з са́жалкі;
нажа́ть на спуск наці́снуць на спуск;
◊
не дава́ть спу́ска не дава́ць спу́ску;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
га́сіць, га́шу, га́сіш, га́сіць; незак.
Разм. З размаху біць, удараць па чым‑н. Мяняліся .. [рабочыя] ўсё часцей і часцей, малатабоец усё шпарчэй і мацней гасіў з-за вуха молатам.Чорны.
гасі́ць, гашу́, га́сіш, га́сіць; незак., што.
1. Спыняць гарэнне; тушыць. Гасіць агонь. □ Маці чакала сына і не гасіла лямпы.Каваль.
2.перан. Не даваць развівацца чаму‑н.; заглушаць (жаданні, пачуцці). Гасіць усмешку. □ [Аксіння] рашыла ісці напрамую і гаварыць так, каб Палікарпаўна не магла гасіць яе словы жартамі.Кулакоўскі.
3. Рабіць што‑н. несапраўдным; пагашаць. Гасіць доўг. Гасіць паштовыя маркі.
4. Памяншаць ці ліквідаваць што‑н., аслабляць дзеянне чаго‑н. Гасіць хістанні.
•••
Гасіць вапну — змешваць едкую (нягашаную) вапну з вадой, каб атрымаць будаўнічую вапну.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)