КАНЦО́НА (італьян. canzone літар. спевы, песня),
1) лірычны верш пра рыцарскае каханне ў сярэдневяковай паэзіі 13—17 ст., першапачаткова ў правансальскіх трубадураў. Вытокі ў італьян. і старафранц. песеннай паэзіі. Складаецца з 3—5 строф; апошняя страфа пакарочана і змяшчае зварот да асобы, якой прысвечана К. Класічныя ўзоры стварылі Дантэ і Ф.Петрарка. Тэксты К. выкарыстоўвалі ў муз. мадрыгалах.
2) У 16 ст. ў Італіі — шматгалосая песня ў нар. духу ці яе інстр. пералажэнне. У канцы 16—18 ст. п’еса тыпу рычэркара, фугі (Дж.Фрэскабальдзі, Дз.Букстэхудэ, І.С.Бах). У 19 ст. тэрмін «К.» часта абазначаў вак. ці інстр. твор лірычнага характару.
т. 8, с. 12
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
антыстрафа́
(гр. antistrophe)
парная страфа харавой песні ў антычнай трагедыі, якая ў метрычных адносінах паўтарае папярэднюю страфу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
РЭФРЭ́Н (ад франц. refrain прыпеў),
1) у музыцы тэма інстр. або вак. муз. твора, якая праходзіць у ім не менш як 3 разы і замацоўвае яго кампазіцыйна. Характэрны для ронда і блізкіх да яго муз. форм. Часам Р. становіцца лейттэмай (гл. Лейтматыў) правядзенне якой звязана з увасабленнем найб. важных ідэй.
Тэрмін «Р.» уведзены ў 12—16 ст. для абазначэння паўтарэнняў заканчэння страфы ў песенных формах; у музыказнаўстве часцей карыстаюцца тэрмінам «прыпеў».
У вершаскладанні слова, радок або страфа, якія паўтараюцца праз пэўную колькасць радкоў у вершы. Р. нясе вял. сэнсавую нагрузку, звычайна ў ім увасоблена гал. ідэя твора. Так, у «Песні вольнага чалавека» Я.Купалы кожнаму катрэну спадарожнічае наступны Р.:
Душой я вольны чалавек,
І гэткім буду цэлы век!
В.П.Рагойша (у вершаскладанні).
т. 14, с. 34
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
квінці́ла
(ісп. quintillo, ад лац. quintus = пяты)
страфа з пяці вершаваных радкоў, злучаных дзвюма рыфмамі або клаўзуламі, пяцірадкоўе.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
бейт
(ар. bejt)
двухрадковая вершаваная страфа ў паэзіі народаў Блізкага і Сярэд. Усходу, якая звычайна змяшчае закончаную думку.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
монастрафа́
(гр. monostrophos = аднастрофны, ад monos = адзін, адзіны + strophe = страфа)
від цэласнай, структурна завершанай страфічнай формы (напр. прыпеўка).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
полістрафі́чнасць
(ад полі- + страфа)
паслядоўнае або адвольнае чаргаванне ў вершаваным творы розных строф, графічна аддзеленых адна ад адной.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сіцылія́на
(іт. siciliana = сіцылійская)
1) даўні італьянскі танец;
2) васьмірадковая страфа з дзвюма рыфмамі ў сярэдневяковай італьянскай паэзіі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
verse [vɜ:s] n.
1. вершава́ны радо́к, верш; паме́р, фо́рма ве́рша
2. страфа́;
a poem of five verses пяцістро́фны верш
3. паэ́зія; ве́ршы;
blank verse бе́лы верш;
in verse and prose ве́ршам і про́зай;
read verse дэкламава́ць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
но́на
(лац. nona = дзевятая)
1) муз. дзевятая ступень дыятанічнай гамы; інтэрвал, які ахоплівае дзевяць ступеней;
2) вершаваная страфа з дзевяці радкоў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)