прагарка́віць
‘зрабіць што-небудзь гаркавым; картавячы, сказаць што-небудзь і без прамога дапаўнення’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прагарка́ўлю |
прагарка́вім |
| 2-я ас. |
прагарка́віш |
прагарка́віце |
| 3-я ас. |
прагарка́віць |
прагарка́вяць |
| Прошлы час |
| м. |
прагарка́віў |
прагарка́вілі |
| ж. |
прагарка́віла |
| н. |
прагарка́віла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прагарка́ў |
прагарка́ўце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прагарка́віўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прагнуса́віць
‘сказаць гнусавым голасам што-небудзь і без прамога дапаўнення’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прагнуса́ўлю |
прагнуса́вім |
| 2-я ас. |
прагнуса́віш |
прагнуса́віце |
| 3-я ас. |
прагнуса́віць |
прагнуса́вяць |
| Прошлы час |
| м. |
прагнуса́віў |
прагнуса́вілі |
| ж. |
прагнуса́віла |
| н. |
прагнуса́віла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прагнуса́ў |
прагнуса́ўце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прагнуса́віўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прапішчэ́ць
‘утварыць піск; сказаць пісклявым голасам што-небудзь і без прамога дапаўнення’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прапішчу́ |
прапішчы́м |
| 2-я ас. |
прапішчы́ш |
прапішчыце́ |
| 3-я ас. |
прапішчы́ць |
прапішча́ць |
| Прошлы час |
| м. |
прапішчэ́ў |
прапішчэ́лі |
| ж. |
прапішчэ́ла |
| н. |
прапішчэ́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прапішчы́ |
прапішчы́це |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прапішчэ́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
набраха́ць, -брашу́, -брэ́шаш, -брэ́ша; -брашы́; зак. (разм., груб.).
1. Нагаварыць многа ўсялякай лухты.
2. Сказаць няпраўду, налгаць; узвесці паклёп на каго-н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ПРЫСТА́ЎКА, прэфікс (лац. praefixum прымацаваны спераду),
адзін з відаў афікса, службовая марфема, якая размяшчаецца перад коранем. Служыць для ўтварэння новых лексем («біць — адбіць, забіць, перабіць», «лес — узлесак, «Палессе», «народны — міжнародны, прынародна») або надання слову пэўнага грамат. значэння: відавога («казаць — сказаць»), ступені параўнання («лепшы — найлепшы») і інш. Дзеяслоўныя П. маюць яшчэ назву прэвербаў (ад лац. prae уперадзе і verbum слова). П. могуць спалучацца ў адным слове («папавыносіць», «напавынаходзіць»). У старых утварэннях і запазычаных словах П. могуць вылучацца толькі гістарычна [воблака—(в)об-влако].
Літ.:
Беларуская граматыка. Ч. 1. Мн., 1985.
А.Я.Міхневіч.
т. 13, с. 83
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
збалбатну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́; зак., што (разм.).
Сказаць тое, чаго не варта было гаварыць; прагаварыцца ў гутарцы.
З. глупства.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сві́нства, -а, н. (разм.).
1. Нізкі ўчынак, грубасць, непрыстойнасць.
Гэта с. з яго боку — не сказаць праўду.
2. Пра што-н. неахайнае, бруднае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́муляць
‘выцадзіць, сказаць павольна, неахвотна што-небудзь; устрывожыць, змучыць каго-небудзь, зрабіць турботы каму-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
вы́муляю |
вы́муляем |
| 2-я ас. |
вы́муляеш |
вы́муляеце |
| 3-я ас. |
вы́муляе |
вы́муляюць |
| Прошлы час |
| м. |
вы́муляў |
вы́мулялі |
| ж. |
вы́муляла |
| н. |
вы́муляла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
вы́муляй |
вы́муляйце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
вы́муляўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прагергета́ць
‘утварыць гергетанне, гагатанне (пра гусей); сказаць на незразумелай мове што-небудзь і без прамога дапаўнення’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прагергечу́ |
прагерге́чам |
| 2-я ас. |
прагерге́чаш |
прагерге́чаце |
| 3-я ас. |
прагерге́ча |
прагерге́чуць |
| Прошлы час |
| м. |
прагергета́ў |
прагергета́лі |
| ж. |
прагергета́ла |
| н. |
прагергета́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прагергечы́ |
прагергечы́це |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прагергета́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)