ко́лас, -а, мн. каласы́, каласо́ў, м.
1. Суквецце злакаў і некаторых іншых раслін, у якіх кветкі размяшчаюцца ўздоўж канца сцябла.
Каласы пшаніцы.
2. Суквецце з пладамі, насеннем гэтых раслін.
Спелы к. жытнёвы.
|| памянш. каласо́к, -ска́, мн. -скі́, -ско́ў, м.
|| прым. каласавы́, -а́я, -о́е.
Каласавыя культуры.
Уборка каласавых (наз.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
наве́яць сов., в разн. знач. наве́ять;
н. мно́га пшані́цы — наве́ять мно́го пшени́цы;
н. прахало́ду — наве́ять прохла́ду;
н. сум — наве́ять грусть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бана́тка
(укр. банатка, ад рум. Banat = назва вобласці ў Румыніі)
гатунак пшаніцы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
каласі́сты, ‑ая, ‑ае.
З мноствам каласоў або з буйным калоссем. [Алёша] заплюшчыў вочы і ўбачыў і свой прыгажун-камбайн, і бязмежнае поле пшаніцы — высокай, каласістай. Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
альбі́дум
(ад лац. albidus = белаваты)
разнавіднасць мяккай пшаніцы з белым коласам і зернем.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
мільту́рум
(н.-лац. milturum)
разнавіднасць мяккай пшаніцы з чырвоным коласам і чырвоным зернем.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АЎТАГА́МІЯ (ад аўта... + ...гамія),
1) самаапыленне і самаапладненне ў вышэйшых раслін, напрыклад у пшаніцы, ячменю.
2) Самаапладненне ў некаторых аднаклетачных арганізмаў (зліццё 2 ядраў), напрыклад у некаторых відаў амёб, дыятомавых водарасцяў і інш.
т. 2, с. 108
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
звальцава́ць, ‑цую, ‑цуеш, ‑цуе; зак., што.
Апрацаваць на вальцах. Гаспадары паехалі па млын з поўнымі вазамі, каб звальцаваць пшаніцы на пірагі, абдзерці круп з добрага ячменю... Ралько.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
асцю́к, ‑а, м.
Тонкі доўгі вусік на каласах некаторых злакаў (ячменю, жыта, пшаніцы). Ячменныя асцюкі з пылам забіваліся яму за каўнер. Чорны. Салавейка ўдавіўся ячменным асцюком. Прыказка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падсе́яць, ‑сею, ‑сееш, ‑сее; зак., што і чаго.
1. Пасеяць дадаткова. Падсеяць жыта. Падсеяць гароху.
2. Пасеяць (траву і пад.) паміж усходамі збожжавых. Падсеяць канюшыну па пшаніцы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)