hose

[hɔʊz]

1.

n., pl. hose

1) панчо́хі, шкарпэ́ты

2) трыката́жнае мужчы́нскае адзе́ньне, трыко́ (гімнасты́чнае, спарты́ўнае)

3) кі́шка f., шлянг -а m.

a garden hose — гаро́дны шлянг

a fire hose — пажа́рная кі́шка, шлянг

2.

v.t.

паліва́ць з шля́нга гаро́д; заліва́ць пажа́р

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ПАЖА́Р,

некантралюемы працэс гарэння, які прыводзіць да знішчэння матэрыяльных каштоўнасцей і небяспечны для жыцця людзей. Гарэнне пры П. характарызуецца самаадвольным распаўсюджваннем, невысокай ступенню згарання матэрыялаў, утварэннем дыму.

Узнікае пры неасцярожным абыходжанні з агнём, самаўзгаранні рэчываў (матэрыялаў), няспраўнасці ў эл. сетках і прыладах, невыкананні правіл эксплуатацыі вытв. абсталявання, ад маланкі і па інш. прычынах; на адкрытай прасторы (напр., лясныя пажары, тарфяныя пажары) і ў збудаваннях (унутраныя П). Прастору, ахопленую П., умоўна падзяляюць на зоны: гарэння (ачаг П.), цеплавога ўздзеяння і задымлення. У ачагу П. адбываецца тленне і (ці) назіраецца полымя, вылучаюцца цяпло і дым. Асн. характарыстыка знішчальнага дзеяння П. — т-ра; макс. т-ры, характэрныя для адкрытых П. (ад 1000 °C для цвёрдых матэрыялаў да 1450 °C для гаручых газаў). Зона гарэння абкружана зонай цеплавога ўздзеяння, дзе ўстанаўліваецца т-ра вышэй за 60 °C, якая выклікае разбурэнне матэрыялаў, канструкцый і тоіць небяспеку для людзей. Прадукты няпоўнага згарання (дым) утвараюць зону задымлення, звычайна яны таксічныя (асабліва прадукты гарэння палімераў). Для спынення П. выкарыстоўваюць розныя вогнетушыльныя сродкі (вада, пена, парашковыя саставы, нейтральныя газы, хім. інгібітары гарэння і інш.), якія падаюць у ачаг П. пры дапамозе пажарнай тэхнікі, вогнетушыцелямі і інш. Мерапрыемствы па пажарнай прафілактыцы і тушэнні П. ажыццяўляе пажарная ахова.

Літ.:

Абдурагимов И.М., Говоров В.Ю., Макаров В.Е. Физико-химические основы развития и тушения пожаров. М., 1980;

Драйздейл Д. Введение в динамику пожаров: Пер. с англ. М., 1990.

М.​В.​Гарахавік, С.​А.​Лосік, А.​В.​Урублеўскі.

т. 11, с. 511

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

salvage​1 [ˈsælvɪdʒ] n.

1. выратава́нне карабля́, маёмасці (ад пажару);

a salvage agreement пагадне́нне аб выратава́льнай дзе́йнасці на мо́ры;

a salvage corps выратава́льная пажа́рная кама́нда;

make salvage of a ship вы́ратаваць карабе́ль

2. выратава́нне ад гі́белі су́дна;

salvage money узнагаро́да за вы́ратаваную маёмасць

3. лом, лама́чча, адкі́ды вытво́рчасці, скрап;

collect old newspapers for salvage збіра́ць стары́я газе́ты на макулату́ру

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Смок 1 ‘вясёлка, радуга’ (Гарэц., Бяльк., Шатал.; ашм., Стан.; свісл., Сцяшк. Сл.; астрав., Сл. ПЗБ), шмок (szmok) ‘вясёлка’ (Арх. Федар.). Укр. цмок, польск. smok powietrzny ‘тс’. Магчыма, аддзеяслоўнае ўтварэнне ад смактаць (гл.), з прычыны распаўсюджанага ў славян уяўлення, што вясёлка смокча ваду з мора, рэк і азёр для дажджу (Толстой, ОЛА, Исследов., 44–45). Аднак больш верагодна, што слова тоеснае са смок 3, цмок (гл.), і ў гэтым выпадку адлюстроўвае архаічную семантыку; параўн. заўвагу ў Іванова і Тапарова (Иссл., 146 і наст.) “об общеафриканских представлениях о змеях — поглотителях вод, чаще всего выступающих в виде радуги”; гэтыя ўяўленні шырока распаўсюджаны і ў іншых месцах свету (Мифы, 1, 469).

Смок 2 ‘помпа; жалезная вадасцёкавая труба; пажарная труба, шланг’ (Нас., Гарэц., Байк. і Некр.), ‘соска’ (Сцяшк. Сл.). Укр. смок, польск. smok ‘тс’. Да смактаць, параўн. Брукнер, 503; Праабражэнскі, 2, 336–337; ЕСУМ, 5, 325.

Смок 3 ‘змей, дракон’ (Нас., Гарэц., Байк. і Некр.; кам. Жыв. НС), ‘казачная істота, якая сваім дыханнем прыцягвае да сябе сваю ахвяру’ (Варл.), ‘міфічная істота’ (Сцяшк. Сл.), ст.-бел. смокъ: смокъ, яду напо(л)нены (Рам., Выбр. тв., 79). Гл. цмок.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

volunteer

[,vɑ:lənˈtɪr]

1.

n.

1) добраахво́тнік -а m.

2) Bot. самасе́йка f.; самасе́й -ю m.

2.

v.i.

1) прапанава́ць (сваю́ паслу́гу); вызыва́цца, бра́цца добраахво́тна

He volunteered to do the job — Ён узя́ўся зрабі́ць гэ́тую рабо́ту

2) пайсьці́ добраахво́тнікам на вайско́вую слу́жбу

3.

adj.

1) добраахво́тніцкі

a volunteer fire department — добраахво́тніцкая пажа́рная дружы́на

2) добраахво́тны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ле́свіца ж.

1. Tréppe f -, -n; Stíege f -, -n (вузкая, крутая); Léiter f -, -n (драбіны, гімнастычная);

вяро́вачная ле́свіца Stríckleiter f -;

вінтава́я ле́свіца Wéndeltreppe f;

пажа́рная ле́свіца Féuerleiter f, Nótleiter f;

чо́рная ле́свіца Híntertreppe f;

2. перан. Ábstufung f -, Rángordnung f -;

грама́дская ле́свіца geséllschaftliche Hierarchíe;

іерархі́чная ле́свіца die hi¦erárchische Ráng¦ordnung [Stúfenleiter]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

кама́нда ж., в разн. знач. кома́нда;

сло́вы ~ды — слова́ кома́нды;

рабі́ць па ~дзе — де́лать по кома́нде;

быць пад ~дай у каго́-не́будзь — быть под кома́ндой у кого́-л.;

сапёрная к. — сапёрная кома́нда;

к. карабля́ — кома́нда корабля́;

пажа́рная к. — пожа́рная кома́нда;

футбо́льная к. — футбо́льная кома́нда;

◊ далажы́ць па ~дзе — доложи́ть (донести́) по кома́нде;

як па ~дзе — как по кома́нде

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

бо́чка, ‑і, ДМ ‑чцы; Р мн. ‑чак; ж.

1. Вялікая цыліндрычная пасудзіна з двума плоскімі днішчамі, зробленая з выпуклых драўляных клёпак, сціснутых абручамі, або з бляхі. Пажарная бочка. □ У газеце .. [Малькевіча] назвалі «шашалем» за тое, што зводзіў калгасныя лясы на бочкі, цабэркі, ражкі і збываў гэты тавар тым жа калгасам па дарагой цане. Дуброўскі.

2. Руская мера вадкіх і сыпкіх цел, роўная сарака вёдрам (каля 500 л), якой карысталіся да ўвядзення метрычнай сістэмы. Бочка аўса.

3. Адна з фігур вышэйшага пілатажу.

•••

Ад усіх бочак затычка гл. затычка.

Бочка з порахам — пра напружаныя адносіны паміж кім‑н., якія пагражаюць выліцца ў сутычку, вайну.

Бяздонная бочка — а) пра тое, што патрабуе вялікіх затрат і не акупляе сябе; б) пра таго, хто можа многа выпіць спіртнога і не ап’янець.

Нясе як з бочкі — моцна чуваць пах гарэлкі, віна ад чалавека, які выпіў.

Сорак бочак арыштантаў (нагаварыць) — шмат неверагодных гісторый расказаць.

Як у бочку (кашляць, гаварыць і пад.) — кашляць (гаварыць) глухім голасам, падобным на гук сказанага ў бочку.

Як у бочку (ліць) — многа піць і не п’янець.

Як у бочцы селядцоў гл. селядзец.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

кі́шка ж.

1. анат. Darm m -(e)s, Därme;

то́нкая кі́шка Dünndarm m;

дванаццаціпе́рсная кі́шка Zwölffíngerdarm m;

то́ўстая кі́шка Díckdarm m;

сляпа́я кі́шка Blínddarm m;

прама́я кі́шка Mástdarm m;

запале́нне кі́шак Dármkatarr(h) m -s, Dármentzündung f -, -en, Enterítis f -;

непрахо́днасць кі́шкі Dármverschluss m -es;

2. (шланг) Schlauch m -(e)s, Schläuche;

пажа́рная кі́шка Féuerwehrschlauch m;

◊

вы́пусціць каму-н кі́шкі j-m den Gáraus máchen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

машы́на ж.

1. Maschíne f -, -n:

шве́йная машы́на Nähmaschine f;

пра́льная машы́на Wáschmaschine f;

пасудамы́йная машы́на Geschírrspülmaschine f, Geschírrspüler m -s, -;

электро́нна-выліча́льная машы́на (уст., скар. ЭBM), Computer [kɔmp´ju:tər] m -s, -;

машы́на з прагра́мным кірава́ннем prográmmgesteuerte Maschíne;

2. (аўтамабіль) Áuto n -s, -s, Wágen m -s, -, Automobíl n -s, -e;

грузава́я машы́на LKW [ˏɛlkɑ´ve:] m -s, -s, Lást(kraft)wagen m -s, -;

легкава́я машы́на PKW [ˏpekɑ´ve:] m -s, -s, Persónen(kraft)wagen m -s, -;

саніта́рная машы́на Kránkenwagen m;

пажа́рная машы́на Löschfahrzeug n -(e)s, -e;

вае́нная машы́на Kríegsmaschinerie f -;

дзяржа́ўная машы́на Stáatsmaschinerie f -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)