звы́кнуцца (з кім, чым) сов. свы́кнуться, привы́кнуть (к кому, чему)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прабача́ць (каму) несов. проща́ть (кого, кому), извиня́ть (кого); см. праба́чыць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыпадабня́цца (да каго, чаго) несов., возвр., страд. уподобля́ться (кому, чему)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сагразі́ць сов., разг. (каму) сде́лать на зло (кому); доня́ть (кого)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
антипа́тия антыпа́тыя, -тыі ж.;
пита́ть антипа́тию (к кому) мець антыпа́тыю (да каго).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
обе́дня церк. абе́дня, -ні ж.;
◊
испо́ртить (всю) обе́дню (кому) сапсава́ць абе́дню (каму).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дзіві́цца (з каго, чаго) несов.
1. удивля́ться (кому, чему), диви́ться (кому, чему); недоумева́ть; изумля́ться; поража́ться;
2. (смотреть с восхищением) диви́ться (на кого, что)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паво́дле предлог с род. по (кому, чему), согла́сно (кому, чему);
п. паведамле́нняў газе́т — по (согла́сно) сообще́ниям газе́т;
п. апо́шняй мо́ды — по (согла́сно) после́дней мо́де
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
падзіві́цца (з каго, чаго) сов.
1. удиви́ться (кому, чему), подиви́ться (кому, чему);
2. посмотре́ть с удивле́нием, восхище́нием (на кого, что);
3. обл. погляде́ть, посмотре́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ДЫЯБЕ́Т ЦУКРО́ВЫ, цукровая хвароба,
эндакрыннае захворванне, абумоўленае поўным (інсулінзалежны Д.ц.) або адносным (інсуліннезалежны Д.ц.) недахопам у арганізме гармону інсуліну або яго нізкай біял. актыўнасцю. Характарызуецца парушэннем усіх відаў абмену рэчываў і пашкоджаннем буйных і дробных крывяносных сасудаў. Д.ц. — вынік недастатковага ўтварэння ў падстраўнікавай залозе інсуліну з прычыны функцыян. прыгнечанасці або арган. пашкоджання β-клетак астраўкоў Лангерганса ў выніку парушэння абмену рэчываў, інфекц. хвароб, выдзялення вял. колькасці гармонаў антаганістаў інсуліну, атрафіі і перараджэння парэнхімы падстраўнікавай залозы, хранічнага пераядання і інш. Пры недахопе інсуліну памяншаецца ўтварэнне глікагену з глюкозы, таму тканкі не засвойваюць цукар і не могуць выкарыстоўваць яго як крыніцу энергіі, што вядзе да павышэння ўзроўню цукру ў крыві (гіперглікемія) і выдзяленню яго з мачой (гліказурыя). У больш цяжкіх выпадках парушаецца функцыя печані: у ёй не сінтэзуецца і не назапашваецца глікаген, не абясшкоджваюцца прадукты распаду бялкоў і тлушчаў, што прыводзіць да ацыдозу, які можа выклікаць дыябетычную кетаацыдатычную кому. У хворых на Д.ц. адзначаюцца празмерны апетыт і смага, выдзяленне вял. колькасці мачы (да 8 л за суткі) з высокай удз. в., скурны сверб, запаленне слізістых абалонак поласці рота і інш. Лячэнне — дыета, інсулін і таблеткі, якія зніжаюць цукар.
Літ.:
Балаболкин М.И. Сахарный диабет. М., 1994;
Справочник по клинической эндокринологии. Мн., 1996.
Т.В.Мохарт.
т. 6, с. 306
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)