зямельна-падатковая сістэма ў Паўн., Усх. і Цэнтр. Індыі ў часы англ.калан. панавання. Уведзеная англ. каланіяльнымі ўладамі на мяжы 18 і 19 ст. Зацвярджала ў правах спадчынных землеўладальнікаў феадалаў — заміндараў і ўстанаўлівала зямельны падатак з іх (пастаянны і часовы) на карысць вярхоўнага ўласніка зямлі — калан. улад. Сістэма З. адменена ў 1950-я г.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
дабаранава́ць, ‑ную, ‑нуеш, ‑нуе; зак.
1.што і без дап. Закончыць баранаванне; забаранаваць увесь які‑н. зямельны ўчастак. — Бедная дзяўчынка, — з горыччу прашаптаў Жастоўскі. — Не дабаранавала сваю палоску...Кулакоўскі.// Забаранаваць да якога‑н. месца. Дабаранаваць да лесу.
2. Прапрацаваць на баранаванні да якога‑н. часу. Дабаранаваў да паўдня.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Плац1 ’прысядзібны ўчастак’ (стаўб., Прышч.), ст.-бел.плацъ ’зямельны ўчастак у горадзе’ (з XVII ст.). Відаць, непасрэднае запазычанне з ням.Platz ’плошча’, гл. пляц.
Плац2 ’шоўк’ (Тураўшч. 1, 66). З польск.płócienko ’тс’, утворанае, як плат.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
абме́раць, абме́рваць
1. méssen*vt; ábmessen*vt;
абме́раць зяме́льны ўча́стак ein Grúndstück verméssen*;
2. (ашукаць) beim Messеn betrügen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Но́рма ў розных значэннях (ТСБМ), у тым ліку ’участак калгаснага поля, які выдзяляецца для апрацоўкі аднаму чалавеку’ (слуц., Нар. словатв.), ’зямельны надзел — 5 дзесяцін’ (ветк., Яшк.). Запазычана праз рус.норма ці польск.norma з ням.Norm ці франц.norme (< лац.norma).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
агра́рый
(лац. agrarius = зямельны)
1) буйны землеўладальнік;
2) спецыяліст па сельскай гаспадарцы;
3) член аграрнай палітычнай партыі.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
када́стрм.юрыд. Katáster m, n, -s, -;
падатко́вы када́стр Stéuerkataster m, n;
зяме́льны када́стр Grúndbuch n -(e)s, -bücher
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Паме́сце ’асабістае (у адрозненне ад вотчыны) зямельнае ўладанне ў феадальнай Расіі да XVIII ст.’ (ТСБМ), поме́сцье ’месца, прытулак’ (ТС). З рус.поме́стье ’тс’. Ст.-рус.помѣстие ’зямельны надзел, які быў выдадзены за службу’ (у адрозненне ад вотчыны, якая была спадчынным уладаннем) < cловазлучэнне по мѣсту (Фасмер, 3, 323).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
прэка́рый
(лац. precarium = выпрашаная рэч)
права на карыстанне зямлёй, якое ў перыяд ранняга сярэдневякоўя даваў зямельны ўласнік на пэўны тэрмін па просьбе да яго.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
rolny
roln|y
зямельны, аграрны;
gospodarstwo ~e — сельская гаспадарка;
reforma ~a — зямельная (аграрная) рэформа
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)