празу́мкаць

‘утварыць аднастайныя звінючыя гукі’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. празу́мкаю празу́мкаем
2-я ас. празу́мкаеш празу́мкаеце
3-я ас. празу́мкае празу́мкаюць
Прошлы час
м. празу́мкаў празу́мкалі
ж. празу́мкала
н. празу́мкала
Загадны лад
2-я ас. празу́мкай празу́мкайце
Дзеепрыслоўе
прош. час празу́мкаўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прыкрэ́ктваць

‘выдаваць ціхія, адрывістыя гукі’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. прыкрэ́ктваю прыкрэ́ктваем
2-я ас. прыкрэ́ктваеш прыкрэ́ктваеце
3-я ас. прыкрэ́ктвае прыкрэ́ктваюць
Прошлы час
м. прыкрэ́ктваў прыкрэ́ктвалі
ж. прыкрэ́ктвала
н. прыкрэ́ктвала
Загадны лад
2-я ас. прыкрэ́ктвай прыкрэ́ктвайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час прыкрэ́ктваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

тхі́мкаць

‘плакаць, утвараючы адпаведныя гукі’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. тхі́мкаю тхі́мкаем
2-я ас. тхі́мкаеш тхі́мкаеце
3-я ас. тхі́мкае тхі́мкаюць
Прошлы час
м. тхі́мкаў тхі́мкалі
ж. тхі́мкала
н. тхі́мкала
Загадны лад
2-я ас. тхі́мкай тхі́мкайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час тхі́мкаючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

чычы́каць

‘утвараць гукі (пра птушак)’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. чычы́каю чычы́каем
2-я ас. чычы́каеш чычы́каеце
3-я ас. чычы́кае чычы́каюць
Прошлы час
м. чычы́каў чычы́калі
ж. чычы́кала
н. чычы́кала
Загадны лад
2-я ас. чычы́кай чычы́кайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час чычы́каючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шы́ркаць

‘утвараць слабыя шыпячыя гукі’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шы́ркаю шы́ркаем
2-я ас. шы́ркаеш шы́ркаеце
3-я ас. шы́ркае шы́ркаюць
Прошлы час
м. шы́ркаў шы́ркалі
ж. шы́ркала
н. шы́ркала
Загадны лад
2-я ас. шы́ркай шы́ркайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шы́ркаючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

blare​1 [bleə] n. рэ́зкі непрые́мны гук;

the blare of the brass гу́кі ме́дных інструме́нтаў

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

К,

дванаццатая літара беларускага алфавіта. Паходзіць з кірыліцкай К («кака»), утворанай на аснове грэка-візант. устаўнай Κ («капа»). У старабел. пісьменстве абазначала гукі «к», «к’» («камень», «кислый»). Мела таксама лічбавае значэнне «дваццаць». У пач. 16 ст., акрамя рукапіснай, набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае шумныя глухія выбухныя заднеязычныя зычныя гукі «к», «к’» («клопат», «крохкі» — «крохк’і», «ракіта» — «рак’іта»).

А.​М.​Булыка.

т. 7, с. 376

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

М,

чатырнаццатая літара бел. алфавіта. Паходзіць з кірыліцкай М («мыслеце»), што ўзнікла на аснове грэка-візант. устаўнай Μ («мі»), У старабел. графіцы абазначала гукі «м», «м’» («маршалокъ», «миля»), мела лікавае значэнне «сорак». У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае санорныя змычнапраходныя насавыя губна-губныя зычныя гукі «м», «м’» («мова», «мята» — «м’ата»).

А.​М.​Булыка.

т. 9, с. 439

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

цо́каць¹, -аю, -аеш, -ае; незак.

1. Утвараць адрывістыя кароткія гукі, стукаючы чым-н. цвёрдым аб камень, метал і пад.

Падковы цокаюць па бруку.

2. Утвараць кароткія звонкія гукі (пра птушак, звяроў і пад.).

|| аднакр. цо́кнуць, -ну, -неш, -не; -ні.

|| наз. цо́канне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

гарта́нны, -ая, -ае.

1. гл. гартань.

2. Пра гукі: раскацісты, гарлавы.

Гартанная мова.

|| наз. гарта́ннасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)