дзяле́нькаць
‘звінець, выдаваць звонкія гукі’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
дзяле́нькаю |
дзяле́нькаем |
| 2-я ас. |
дзяле́нькаеш |
дзяле́нькаеце |
| 3-я ас. |
дзяле́нькае |
дзяле́нькаюць |
| Прошлы час |
| м. |
дзяле́нькаў |
дзяле́нькалі |
| ж. |
дзяле́нькала |
| н. |
дзяле́нькала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
дзяле́нькай |
дзяле́нькайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
дзяле́нькаючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
захо́ркаць
‘пачаць хоркаць - утвараць гукі "хр-хр", "хру-хру" (пра птушак; паляўнічае)’
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
захо́ркае |
захо́ркаюць |
| Прошлы час |
| м. |
захо́ркаў |
захо́ркалі |
| ж. |
захо́ркала |
| н. |
захо́ркала |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
захо́ркаўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
празу́мкаць
‘утварыць аднастайныя звінючыя гукі’
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
празу́мкаю |
празу́мкаем |
| 2-я ас. |
празу́мкаеш |
празу́мкаеце |
| 3-я ас. |
празу́мкае |
празу́мкаюць |
| Прошлы час |
| м. |
празу́мкаў |
празу́мкалі |
| ж. |
празу́мкала |
| н. |
празу́мкала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
празу́мкай |
празу́мкайце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
празу́мкаўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прыкрэ́ктваць
‘выдаваць ціхія, адрывістыя гукі’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыкрэ́ктваю |
прыкрэ́ктваем |
| 2-я ас. |
прыкрэ́ктваеш |
прыкрэ́ктваеце |
| 3-я ас. |
прыкрэ́ктвае |
прыкрэ́ктваюць |
| Прошлы час |
| м. |
прыкрэ́ктваў |
прыкрэ́ктвалі |
| ж. |
прыкрэ́ктвала |
| н. |
прыкрэ́ктвала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прыкрэ́ктвай |
прыкрэ́ктвайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
прыкрэ́ктваючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
тхі́мкаць
‘плакаць, утвараючы адпаведныя гукі’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
тхі́мкаю |
тхі́мкаем |
| 2-я ас. |
тхі́мкаеш |
тхі́мкаеце |
| 3-я ас. |
тхі́мкае |
тхі́мкаюць |
| Прошлы час |
| м. |
тхі́мкаў |
тхі́мкалі |
| ж. |
тхі́мкала |
| н. |
тхі́мкала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
тхі́мкай |
тхі́мкайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
тхі́мкаючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
чычы́каць
‘утвараць гукі (пра птушак)’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
чычы́каю |
чычы́каем |
| 2-я ас. |
чычы́каеш |
чычы́каеце |
| 3-я ас. |
чычы́кае |
чычы́каюць |
| Прошлы час |
| м. |
чычы́каў |
чычы́калі |
| ж. |
чычы́кала |
| н. |
чычы́кала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
чычы́кай |
чычы́кайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
чычы́каючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шы́ркаць
‘утвараць слабыя шыпячыя гукі’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
шы́ркаю |
шы́ркаем |
| 2-я ас. |
шы́ркаеш |
шы́ркаеце |
| 3-я ас. |
шы́ркае |
шы́ркаюць |
| Прошлы час |
| м. |
шы́ркаў |
шы́ркалі |
| ж. |
шы́ркала |
| н. |
шы́ркала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
шы́ркай |
шы́ркайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
шы́ркаючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
blare1 [bleə] n. рэ́зкі непрые́мны гук;
the blare of the brass гу́кі ме́дных інструме́нтаў
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Л,
трынаццатая літара бел. і некаторых інш. слав. алфавітаў. Паходзіць з кірыліцкай λ («людзі»), што ўзнікла на аснове грэка-візант. устаўнай λ («ламбда»). У старабел. графіцы абазначала гукі «л», «л’» («лавра», «львица»). Мела лікавае значэнне «трыццаць». У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае санорныя змычнапраходныя ротавыя пярэднеязычныя зычныя гукі «л», «л’» («волат», «ільгота» — «йіл’гота», «хваля» — «хвал’я»).
А.М.Булыка.
т. 9, с. 79
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
П,
семнаццатая літара бел. алфавіта. Паходзіць з кірыліцкай П («пакой»), утворанай на аснове грэка-візантыйскай устаўнай П («пі»). У старабел. графіку перайшла са стараж.-рус. пісьменства. Абазначала зычныя гукі «п», «п’» («палаць», «праца», «пятно»), мела лічбавае значэнне «восемдзесят». У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае шумныя глухія выбухныя губна-губныя зычныя гукі «п», «п’» («парог», «праўда», «пясок» — «п’асок»).
А.М.Булыка.
т. 11, с. 460
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)