пазава́львацца, 1 і 2 ас. адз. не ўжыв., -аецца; -аемся, -аецеся, -аюцца; зак.
1. (1 і 2 ас. мн. не ўжыв.). Заваліцца, запасці, абваліцца — пра ўсё, многае.
Кнігі пазавальваліся за шафу.
Пазавальваліся слупы.
2. Улегчыся, залегчы — пра ўсіх, многіх (разм.).
Усе пазавальваліся спаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазамуро́ўваць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак.
1. што. Закласці муроўкай усё, многае.
П. праёмы ў сценах.
2. каго-што. Змясціць усё, многае або ўсіх, многіх у памяшканні, тайніку, наглуха закладзеным муроўкай.
3. перан., што. Пакрыць снегам, лёдам усё, многае (разм.).
Мароз пазамуроўваў рэкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазла́зіць, 1 і 2 ас. адз. не ўжыв., -зіць; -зім, -зіце, -зяць; зак.
1. Злезці адкуль-н. — пра ўсіх, многіх.
Хлопцы пазлазілі з веласіпедаў.
2. (1 і 2 ас. мн. не ўжыв.). Знікнуць з паверхні чаго-н.
Ад сонца пазлазіла скура з цела.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прычы́нны, -ая, -ае.
1. Які мае ці меў дачыненне да чаго-н.
Да ўсіх будынкаў у калгасе і мае рукі прычынныя.
2. Які выражае прычыннасць (у 2 знач.).
Прычынная сувязь з’яў.
3. У граматыцы: які паказвае на прычыну, мае значэнне прычыны.
П. злучнік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Балда́ ’дурны’ (Касп.). Рус. балда́, укр. балда́ ’тс’. Звычайна лічаць метафарычным ужываннем слова балда́ ’сякера, дубіна, палка’ (а гэта з цюрк. моў, гл. Фасмер, 1, 114). Не выключаецца, аднак, што балда́ ва ўсіх значэннях з’яўляецца спрадвечна славянскім (усх.-слав.) словам (аргументацыю гл. Шанскі, 1, Б, 22–23).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ізатрапі́я
(ад ba- + -трапія)
аднолькавасць фізічных уласцівасцей рэчыва (напр. механічных, аптычных, электрычных) па ўсіх яго напрамках (проціл. анізатрапія 1).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
аніматы́зм
(ад лац. animatus = адушаўлёны)
вера ў безасабовую адушаўлёнасць прадметаў і з’яў акаляючай рэчаіснасці — характэрная рыса ўсіх першабытных рэлігій.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
прагрэ́с, -су м. прогре́сс;
п. ва ўсіх галіна́х наву́кі і тэ́хнікі — прогре́сс во всех областя́х нау́ки и те́хники;
ісці́ па шляху́ ~су — идти́ по пути́ прогре́сса
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
панацэ́я, ‑і, ж.
1. У алхімікаў — лякарства нібыта ад ўсіх хвароб.
2. перан. Іран. Уяўны сродак, які можа дапамагчы ва ўсіх выпадках жыцця. Паны стварылі такія невыносныя ўмовы існавання для Міхала, што ён і вымушаны разглядаць здабыццё сваёй уласнай зямлі як панацэю ад усіх бед і няшчасцяў. Клімковіч.
[Грэч. Panákeia — якая лечыць усё.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
індустрыяліза́цыя, ‑і, ж.
Працэс стварэння буйной машыннай вытворчасці ва ўсіх галінах народнай гаспадаркі, асабліва ў прамысловасці. Сацыялістычная індустрыялізацыя краіны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)