дачака́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; зак.
1. каго-чаго. Праіснаваць, прабыць да з’яўлення чаканага.
Д. перамогі.
Д. цягніка.
2. чаго і без дап. Сваімі паводзінамі давесці сябе да чаго-н. непрыемнага.
З гэтымі махінацыямі ён дачакаецца непрыемнасцей.
Ты ў мяне дачакаешся!
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
закапа́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; зак.
1. гл. капацца.
2. Закапаць частку свайго цела ў што-н.; засыпаць сябе чым-н.
З. ў сена.
З. ў кнігі, у работу (перан.: цалкам аддацца чытанню, рабоце).
|| незак. зако́пвацца, -аюся, -аешся, -аецца (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
затулі́цца, -улю́ся, -у́лішся, -у́ліцца; зак. (разм.).
Засланіць сябе чым-н. ад чаго-н. або захінуцца ў што-н., схавацца за каго-, што-н., куды-н.
З. ад ветру.
З. ў плашч.
Хлопчык затуліўся за маці.
|| незак. зату́львацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мі́лы, -ая, -ае.
1. Які выклікае прыхільнасць да сябе; прыемны, абаяльны.
Мілая ўсмешка.
2. Блізкі сэрцу, любімы, дарагі.
Душу поўнілі мілыя краявіды.
3. у знач. наз. мі́лы, -ага, м., мі́лая, -ай, ж. Каханы, каханая.
З мілым рай і ў будане (прыказка).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напаро́цца, -пару́ся, -по́рашся, -по́рацца; -пары́ся; зак.
1. на што. Параніць сябе, наткнуўшыся на што-н. вострае.
Н. на цвік.
2. перан., на каго-што. Сутыкнуцца з кім-, чым-н. нежаданым, неспадзяваным (разм.).
Н. на засаду.
|| незак. напо́рвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нахіну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́; -ну́ты; зак., што.
1. Наспех накінуць, апрануць на сябе што-н.
Н. паліто на плечы.
2. Нахіліць да зямлі (разм.).
Сядзе пчала на кветачку, нахіне яе да зямлі.
|| незак. нахіна́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пакары́ць, -кару́, -ко́рыш, -ко́рыць; -ко́раны; зак., каго-што.
1. Падпарадкаваць сваёй уладзе, заваяваць.
П. крэпасць.
Чалавек пакарыў космас.
2. перан. Выклікаць у каго-н. сімпатыю, давер да сябе.
П. дзявочае сэрца.
|| незак. пакара́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. пакарэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шальмава́ць, -му́ю, -му́еш, -му́е; -му́й; -мава́ны; незак. (разм.).
1. каго (што). Ганьбаваць, знеслаўляць.
Ш. сумленнага чалавека.
2. Весці сябе несумленна ў якой-н. справе; хітрыць.
Ш. у картачнай гульні.
|| зак. ашальмава́ць, -му́ю, -му́еш, -му́е; -му́й; -мава́ны.
|| наз. шальмава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ГАРА́, мантаньяры,
1) у час франц. рэвалюцыі 1789—99 назва рэв.-дэмакр. крыла Канвента, якая прадстаўляла партыю якабінцаў; займала на пасяджэннях верхнія лавы (адсюль назва).
2) У час франц. рэвалюцыі 1848 група дробнабурж. дэмакратаў ва Устаноўчым сходзе, якая лічыла сябе наследнікамі ідэй мантаньяраў канца 18 ст. У лют. 1849 «Новай Гарой» назвалі блок дробнабурж. дэмакратаў і сацыялістаў.
Літ.:
Молчанов Н.Н. Монтаньяры. М., 1989.
т. 5, с. 37
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГАЎМА́ТА, Ілжэбардыя (? — 29.9.522 да н.э.),
мідыйскі маг (жрэц). У 522 да н.э. выступіў супраць перс. Цара Камбіса, сына Кіра II. Выдаў сябе за тайна забітага Бардыю (Смердыса) — брата Камбіса і замацаваўся на троне. Завалодаў б.ч. Ахеменідаў дзяржавы. Імкнуўся перацягнуць на свой бок заваяваныя персамі краіны, вызваліў іх на 3 гады ад падаткаў. Забіты змоўшчыкамі на чале з Дарыем (гл. Дарый I).
т. 5, с. 89
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)