Гімнастычны снарад, які складаецца з перакладзіны, гарызантальна ўмацаванай на дзвюх стойках; перакладзіна. Да глыбокай восені Рыгор займаўся гімнастыкай на турніку, гантэлямі і абліваўся халоднай вадой.Рамановіч.Зямля падсохла, было цёпла, і хлопцы пасля ўрокаў галёкалі на школьным двары ля турніка.Навуменка.
[Ад фр. tourner — круціцца, вярцецца.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шарпа́к, ‑у, м.
Абледзянелая скарынка на паверхні снегу. Уся зямля пакрылася ледзяным шарпаком.Гурскі.Сядзяць [цецерукі], спачываюць, пасля даюць нырца проста на снег; праклёўваюць лёгенькі шарпак, кешкаюцца, што куры ў пяску — рыхтуюць ямкі — пасля зашыюцца ў бачок пад самы снег і паснуць на ноч.Пташнікаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фео́д
(с.-лац. feodum, ад ст.-в.-ням. fëhu-ôd = маёмасць)
зямля, пасада або даход, які ў сярэдневяковай Еўропе атрымліваў васал ад сеньёра як спадчыннае ўладанне за ваенную ці адміністратыўную службу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
itself
[ɪtˈself]
pron.
1) сам, сама́, само́
The land itself is worth more — Сама́зямля́ ва́ртая больш
2) зваро́тная фо́рма ад it
The horse hurt itself — Конь скале́чыўся
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
sun-baked
[ˈsʌnbeɪkt]
adj.
1) су́шаны на со́нцы
sun-baked pottery — су́шаныя на со́нцы ганча́рныя вы́рабы
2) сьцьвярдзе́лы, перасо́хлы на со́нцы
the sun-baked earth — вы́паленая со́нцам зямля́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Арцукі́ ’бульба адвараная’ (Сцяшк.). З ням.дыял.êrtšok ’бульба’, магчыма, праз літ.ė́rčiukas ’тс’ (слова ўжывалася ў XIX ст. — LKŽ). У нямецкім слове, напэўна, адлюстравалася ўзаемадзеянне з Artischocke ’артышок, якое дало другую частку, і Erde ’зямля’, адкуль першая частка. Арашонкава і інш., Весці АН БССР, 1972, 1, 83.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Тэрыто́рыя ‘абшар, працяг зямлі’ (ТСБМ, Пятр.). Можа разглядацца як адаптаваны тэрмін з мясцовай актавай лаціны ВКЛ, параўн. лац.territorium ‘абшар, прыналежны да нейкага горада, ваколіца горада; поле, маёмасць, уладанне; рэгіён’ (Жлутка). Магчыма, пазнейшае абноўленае запазычанне праз рус.территория з франц.territoire, англ.territory, што ўзыходяць да лац.terra ‘зямля’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ziemia
ziemi|a
ж.зямля;
trzęsienie ziemia — землятрус;
uprawa ziemia — земляробства;
panować na ziemia i morzu — панаваць на сушы і на моры;
suknia do samej ziemia — сукня (аж) да зямлі;
~a ojczysta — родная зямля;
Ziemia Obiecana — абяцаная зямля;
pod ~ą — у падполлі;
nie z tej ziemia разм. дзівосны; дзівацкі; неверагодны;
ledwie od ziemia odrósł — кату па пяту; вераб’ю па калена;
gryźć ~ę — а) галадаць;
ляжаць у магіле
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
паля́д Абложная зямля (Пін.).
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)