дво́е, дваі́х, дваі́м, дваі́мі, ліч. зб.
Два.
Ужыв.:
а) з назоўнікамі мужчынскага або агульнага роду, якія абазначаюць асобу.
Засталося д. сірот;
б) з асабовымі займеннікамі ў мн. л.
Нас было д.;
в) з назоўнікамі, якія абазначаюць маладых істот.
Бегае д. парасят.
Д. дзяцей;
г) з множналікавымі назоўнікамі.
Д. саней.
Д. нажніц.
Д. акуляраў.
Д. штаноў.
Д. сутак;
д) з некаторымі назоўнікамі, якія абазначаюць парныя прадметы.
Д. ботаў.
Д. рукавіц.
Абуць д. панчох;
е) без назоўнікаў, калі абазначае асоб мужчынскага і жаночага полу.
Сядзелі д.: хлопец і дзяўчына.
◊
На сваіх дваіх (разм., жарт.) — пехатой.
За дваіх (працаваць, есці і пад.) — так, як могуць двое.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разлічы́цца, ‑лічуся, ‑лічышся, ‑лічыцца; зак.
1. Цалкам расплаціцца з кім‑н. (за работу, за тавар і пад.). Разлічыцца з афіцыянтам. □ [Заранік], устаўшы з-за стала, падзякаваў і памкнуўся быў разлічыцца за начлег, але цётка Марта так энергічна накінулася на яго, што ён выхапіў, нібы апараную, руку з кішэні, куды палез па грошы. Хадкевіч. // перан. Адпомсціць каму‑н. за што‑н.; звесці рахункі з кім‑н. Калі здаралася, што хто-небудзь крыўдзіў Толіка, ці яго кацянё, Алёша, як віхор, налятаў на віноўніка, гатовы з ім сурова разлічыцца. Васілевіч. // перан. Адмовіцца, вызваліцца ад чаго‑н. Разлічыцца з ілюзіямі.
2. Разм. Звольніцца, узяць разлік. Разлічыцца на рабоце. □ — Вунь, стрыечны брат твайго мужа, бадай, як і ты, гадоў дзесяць пражыў у Мінску, а цяпер разлічыўся на заводзе і з усёй сям’ёй прыехаў сюды. М. Ткачоў.
3. Зрабіць разлік у страі. Капітан Ігнатаў загадаў разлічыцца па парадку. Алешка. — На першы-другі разлічыцца!.. Здвоіць рады! Куляшоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
двухство́лка, ‑і, ДМ ‑лцы; Р мн. ‑лак; ж.
Паляўнічая стрэльба з двума стваламі. З двухстволкай-тулкай за спіной Ідзе ляснік стары. Броўка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крупі́на, ‑ы, ж.
Асобнае зерне круп.
•••
Крупіна за крупінай ганяецца з дубінай — пра вельмі рэдкую страву.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
імпартава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; зак. і незак., што.
Увезці (увозіць) з-за мяжы якія‑н. тавары.
[Ад лац. importare.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
і́мпартны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да імпарту. Імпартная пошліна. // Увезены з-за мяжы. Імпартнае абсталяванне.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
памы́сны, ‑ая, ‑ае.
Разм. Жаданы, згодны з думкамі; удалы, шчаслівы. [Стахура:] — Ну, вып’ем за памыснае заўтра... Пестрак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рэгрэ́сія, ‑і, ж.
Спец. Адступленне мора з занятай ім раней тэрыторыі, за кошт чаго пашыраецца суша.
[Лац. regressio — рух назад.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
суадка́зчык, ‑а, м.
Той, хто з’яўляецца адказчыкам за якую‑н. справу сумесна з кім‑н. іншым.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
уплята́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да уплесці.
•••
Уплятаць за абедзве шчакі — есці з вялікім апетытам, прагна.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)