АДНАЧАСО́ ВАСЦЬ ,
супадзенне па часе з’яў, аддзеленых адна ад адной у прасторы. У класічнай механіцы існавала ўяўленне пра абсалютную прастору і час, пра адзіны паток часу , што аднастайна працякае ўсюды і складаецца з імгненняў, кожнае з якіх адначасова настае ва ўсіх пунктах прасторы. Гэта ўяўленне грунтавалася на дапушчэнні бесканечнай скорасці распаўсюджання светлавых сігналаў. Адноснасці тэорыя , зыходзячы з канечнасці скорасці святла, адмовілася ад паняцця абсалютнай адначасовасці. Атаясамліванне момантаў часу дзвюх з’яў мае сэнс, калі гэтыя з’явы разглядаюцца ў межах нейкай пэўнай сістэмы адліку . З’явы, адначасовыя ў адной сістэме адліку, могуць аказацца неадначасовымі ў інш. сістэме.
т. 1, с. 124
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Пры́ скакам , пры́ скыкам , прі́ скъкъм , прі́ кыкымі ’рабіць час ад часу , урыўкамі’ (Нас. , Байк. і Некр. , Юрч. , Мат. Маг. , Стан. ; кругл. , лёзн. , горк. , клім. , ЛА , 5), пры́ скыкым ’паспешна, спяшаючыся; асобнымі хвілінамі’ (Бяльк. ), прыска́ кам , прыско́ кам , прыско́ кым ’прыхваткамі, урыўкамі’ (міёр. , брасл. , ігн. , паст. , сен. , талач. , Сл. ПЗБ , Жыв. НС ; ЛА , 5). Укр. при́ скаком ’урыўкамі, прыхваткамі’, рус. смал. при́ ско́ ком ’час ад часу , калі-нікалі’. Да прыскакаць < скакаць . Першапачаткова Тв. скл. ад прыскок . Параўн. наскокам .
Прыска́ кам ’падскокваючы’; перан. ’ахвотна’ (даўг. , Сл. ПЗБ ). Гл. папярэдняе слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пу́ нтамі ’часам, перыядамі’: пуншамі прыстае хвароба (Цых. ), ’час ад часу , прыступамі’ (іўеў. , Сл. ПЗБ ) ’з перапынкамі’ (валож. , ЛА , 2; Сцяц. , Жд. 3), параўн. літ. punktais ’тс’. Да пунт (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
dazwí schen adv
1) між гэ́ тым, між тым
2) ча́ сам, час ад ча́ су
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Zé itplan m
1) гра́ фік (ча́ су )
2) калянда́ рны план рабо́ ты
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Zwí schenraum m
1) праме́ жак; адле́ гласць
2) праме́ жак ча́ су , інтэрва́ л
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
nisi [ˈnaɪsaɪ] conj. і́ не;
decree nisi law умо́ ўная пастано́ ва суда́ (набывае сілу з вызначанага тэрміну, калі да гэтага часу яна не будзе скасавана )
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
напластава́ цца , ‑туецца; зак.
1. Размясціцца пластамі. Напластаваліся наносы.
2. перан. Захавацца ў пэўнай паслядоўнасці за доўгі перыяд часу . У душы напластаваліся ўспаміны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
павару́ швацца , ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
Варушыцца злёгку або час ад часу . Тым часам то той, то другі паварушваўся на нарах, абуджаўся. Колас .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пагла́ джваць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак. , каго-што .
Гладзіць злёгку або час ад часу . Пагладжваць бараду. □ Даяркі пагладжвалі кароў па вылінялых спінах. Асіпенка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)