2.Разм. Марна зрасходаваць, патраціць. Прасадзіць грошы. □ [Ярошка:] Будзеш збіраць-збіраць, капіць-капіць, а потым прасадзіш усё за адзін раз у марным месцы.Дамашэвіч.// Прагуляць (у якой‑н. гульні). — Вот угадае паставіць, — здзівіўся банкір, адлічваючы тры рублі. — Я ж табе чатыры прасадзіў.Колас.
3.Разм. Прабіць, пракалоць, праткнуць. Прасадзіць нагу. □ Выжлятнік .. стаў дзічыцца, палохацца дрэў, што, здавалася, нагінаюць увачавідкі дзіды, каб праткнуць — прасадзіць яму навылёт нутро.Пташнікаў.На нагах — лапці, сплеценыя спецыяльна для рыбалкі, каб не прасадзіць пад вадою нагу аб якую патырчаку.Місько.
4. Прасунуць што‑н. праз што‑н. Хлопчык прасадзіў руку між дротам і шкрабануў па шыбе.Кулакоўскі.Свіння, не бачачы ратунку, рынулася ў плот, каб выскачыць у свой агарод, але плот быў моцны, і яна, прасадзіўшы галаву, ніяк не магла выцягнуць другой палавіны.Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фігу́рны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае непрамалінейныя абрысы, контуры; які мае складаную форму. Фігурны шакалад. □ [Галя] была ў чорнай шарсцяной сукенцы з фігурным выразам наперадзе, у сваіх чорных лакіраваных басаножках, з сумачкаю ў руках.Ваданосаў.// Які надае такую форму прадмету. Фігурны разец.// Які мае на паверхні ўзор, цісненне. Фігурныя пераплёты старых кніг.
2. Які выконваецца з фігурамі, апісвае пры сваім руху фігуру. [Славік:] — Пройдзем удваіх, і я пакажу табе вышэйшы клас фігурнага катання. Не бойся, я буду цябе трымаць вось так.Шамякін.// Прызначаны для такога выканання. Фігурныя канькі.
3.Разм. Які мае прыгожую фігуру. Захар Лемеш — фігурны чалавек.Колас.
4. Які аднаўляе фігуры (у 4 знач.). Фігурны жывапіс. Фігурны клас.
5. У шахматах — які адбываецца з удзелам фігур. Фігурная атака на каралеўскім флангу.
•••
Фігурнае катанне — выкананне на каньках пэўнага комплексу элементаў, а таксама танцаў на лёдзе.
Фігурныя дужкігл. дужка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шасцёрка, ‑і, ДМ ‑рцы; Рмн. ‑рак; ж.
1. Лічба 6. Напісаць шасцёрку.//Разм. Назва некаторых прадметаў (аўтобуса, трамвая і пад. маршруту № 6), якія нумаруюцца лічбай 6. Тут спыняецца аўтобус-шасцёрка.
2. Ігральная карта, дошчачка даміно з шасцю ачкамі. — Не проста дурань, а дурань з пагонамі, — засмяяўся Глеб. — Во, кладу табе [Ксеня] на плечы дзве шасцёркі.Васілёнак.
3. Запрэжка ў шэсць коней. Багаты пан на шасцёрцы катаецца, а бедны мерае сваёй парай зямлю і аб кіёк абапіраецца.Бядуля.
4. Колькасць каго‑, чаго‑н. у шэсць адзінак; шэсць аднародных прадметаў. Шасцёрка самалётаў. □ Гэта шасцёрка [вайскоўцаў], звязаная ўзаемадапамогай, заўсёды трымалася разам.Машара.
5. Шасцівёславая лодка, шлюпка. Плыць на шасцёрцы.
6. Частка, дэталь у малатарні; шасцярня. Запрэжаная ў дышаль парка коней кружыла кола, зазубні якога чапляліся за адмысловую драўляную шасцёрку, у сярэдзіну якой быў уроблен даўжэзны круглы прэнт, пры дапамозе якога круціўся сам барабан малатарні.Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тызайм. du (G déiner, D dir, A dich);
гэ́та ты das bist du, du bisťs;
цябе́ не было́ до́ма du warst nicht zu Háuse;
заме́ст цябе́ statt déiner;
я табе́ ўжо́ каза́ў ich habe dir schon geságt;
ма́ю да цябе́ пыта́нне ich habe éine Fráge an dich;
◊
звярта́цца дакаго-н.на тыj-n dúzen, j-m du ságen;
быць на ты зкім-н. mit j-m auf Du und Du sein; Du zueinánder ságen;
звярну́цца дакаго-н.на тыj-n per [mit] du ánreden
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
verschlágen*Ivt
1) забіва́ць (mit D – чым-н., дошкамі і г.д.)
2) перагаро́джваць
3):
es verschlúg ihm die Réde [Spráche] ён аняме́ў (ад жаху);
sich (D) etw. ~ стра́ціць што-н. па ўла́снай віне́;
das verschlägt nichts няма́ патрэ́бы, усё ро́ўна, нічо́га;
was verschlägt dir das? яка́я табе́ спра́ва да гэ́тага?
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
пі́саны
1.прич. пи́санный;
п. чарні́лам — пи́санный черни́лами;
п. неразбо́рліва — пи́санный неразбо́рчиво;
2.прил. пи́саный;
~ныя кні́гі — пи́саные кни́ги;
3.прил. пи́саный; расписно́й;
~ная дуга́ — пи́саная (расписна́я) дуга́;
◊ як па ~ным — как по пи́саному;
ду́рням зако́н не ~н — посл. дурака́м зако́н не пи́сан;
не пры мне (табе́, ёй, ім) ~на — не при мне (тебе́, ей, им) пи́сано;
но́сіцца, як ду́рань з ~най то́рбай — погов. но́сится, как ду́рень с пи́саной то́рбой;
ві́ламі на вадзе́ ~на — погов. ви́лами по воде́ пи́сано
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
jaki
jak|i
які, каторы;
~i lubisz kolor? — які колер табе падабаецца?;
~a dzisiaj jest pogoda? — якое сёння надвор’е?;
~i wybierasz: biały czy czarny? — які выбіраеш: белы ці чорны?;
~a ona jest dobra! — якая яна добрая!;
~i pan, taki kram прым. якія самі, такія і сані;
jaki bądź — які-небудзь; абы-які
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
trzeba
трэба; патрэбна; неабходна;
trzeba mu pomóc — яму трэба дапамагчы; яму патрэбна дапамога;
trzeba przyznać, że ... — трэба прызнаць, што...;
jeśli trzeba — калі трэба (неабходна);
trzeba ci czegoś? — табе што-небудзь трэба?;
dziękuję, nie trzeba — дзякуй, не трэба;
ze szkłem trzeba ostrożnie — са шклом трэба абыходзіцца асцярожна;
trzeba by разм. трэба было б
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
który
któr|y
каторы, які;
~y bądź — які-небудзь;
~ą książkę chcesz? — якая кніга табе патрэбна?;
~ego dzisiaj mamy? — якое сёння чысло?;
~a godzina? — колькі зараз часу?;
o ~ej (godzinie) masz pociąg? — калі (у які час; а якой гадзіне) адыходзіць твой цягнік?;
dziewczyna, z ~ej siostrą rozmawiałem — дзяўчына, з чыёй сястрой я размаўляў
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
адрабі́ць, ‑раблю, ‑робіш, ‑робіць; зак.
1. Разлічыцца за даўгі, атрыманыя грошы і пад. сваёй працай. — Дзякуй вам, дзякуй! — пачаў паўтараць.. Даніла і ледзь не кланяецца гаспадыні. — Мы заплацім, як прыедзе сын, а то я адраблю валі, кашоў напляту.Кулакоўскі.
2.Разм. Скончыць працаваць. Адрабіўшы, можна і адпачыць.// Перастаць рабіць, папрацаваўшы доўгі час, аддаць працы многа сіл, стаць непрыгодным для працы. [Сын з нявесткай:] — Не табе, старой, сягоння Раўнавацца з намі, Ты сваё ўжо адрабіла, Справімся і самі.Русак.— Дзед ужо не работнік... — ледзьве прагаварыла маці праз плач. — Дзед сваё адрабіў...Якімовіч.// Знасіцца ад працяглай работы (пра машыны, прылады і пад.).
3. Папрацаваць нейкі час. Пастушэня гутаркай кароткай быў узрушан, хоць нямала ён у праектнай адрабіў канторы, розных шмат спраектаваў мастоў.Русецкі.
4.чаго, што. Зрабіць так, каб вярнуць што‑н. да ранейшага стану. Адно для Сценкі было ясна: цяпер ён за парогам бацькавай хаты. Таго, што зрабілася, назад не адробіш.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)