жуть

1. жуда́, -ды́ ж.; жу́дасць, -сці ж.; страх, род. стра́ху м.;

жуть берёт жуда́ бярэ́, страх аго́ртвае;

2. безл., в знач. сказ., прост. страх;

люде́й бы́ло — жуть людзе́й было́ — страх ко́лькі.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

столь нареч., книжн. так, гэ́так, насто́лькі, у тако́й ступе́ні; (в сочетании с прил., в знач. сказ.) такі́, гэ́такі;

э́то не столь ва́жно гэ́та не так ва́жна;

он столь изве́стен ён такі́ вядо́мы.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

жу́дасна нареч.

1. жу́тко; ужа́сно, ужаса́юще;

ж. вы́е ве́цер — жу́тко (ужа́сно) во́ет ве́тер;

2. перен. чудо́вищно;

1, 2 см. жу́дасны;

3. в знач. безл. сказ. жу́тко; ужа́сно;

ж. нам ста́ла — жу́тко нам ста́ло

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паце́ха ж.

1. поте́ха, заба́ва;

2. в знач. сказ. поте́ха, умо́ра;

ну і п.! — ну и умо́ра!;

вось п.! — вот поте́ха!;

◊ з ла́скі на ~ху — здо́рово живёшь; ни за что́ ни про что́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

спако́йна нареч.

1. споко́йно, поко́йно;

2. споко́йно, поко́йно;

3. споко́йно, хладнокро́вно, невозмути́мо; ми́рно; сми́рно;

4. неторопли́во;

1-4 см. спако́йны;

5. в знач. сказ. споко́йно, поко́йно;

на душы́ с. — на душе́ споко́йно (поко́йно)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разабра́ць, -збяру́, -збярэ́ш, -збярэ́; -збяро́м, -збераце́, -збяру́ць; -збяры́; -забра́ны; зак.

1. што. Раз’яднаць, разняць што-н. на састаўныя часткі.

Р. гадзіннік.

Р. старую хату.

2. каго-што. Узяць усё, раскупіць.

Р. падручнікі.

Разабралі тавар.

3. што. Рассартаваць, прывесці ў парадак, размясціць у пэўным парадку.

Р. лісты.

Р. дакументы.

4. каго-што. Спарадкаваць, раздзяліўшы мяса і сала і іншыя часткі.

Р. кабана.

5. перан., што. Даследуючы, высветліць, даць ацэнку чаму-н.

Р. сачыненні вучняў.

Р. сказ па часцінах мовы.

6. перан., што. Распазнаць, адрозніць што-н.

Р. почырк.

Р. гатунак груш на смак.

Не р., што ён гаворыць.

7. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан., каго (што). Ахапіць, апанаваць (пра пачуццё, жаданне і пад.; разм.).

Яе разабрала злосць.

Дзяцей разабрала цікавасць.

8. Выклікаць ап’яненне (разм.).

Яго разабрала (безас.) пасля шклянкі гарэлкі.

◊

Не разбяры-бяры (разм.) — пра што-н. вельмі заблытанае, незразумелае.

Разабраць па костачках (разм.) — дэталёва абмеркаваць, абгаварыць каго-, што-н.

(Усю) ноч разбяруць (разм.) — не будзе калі спаць.

|| незак. разбіра́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

|| наз. разбо́р, -у, м. (да 1—6 знач.) і разбо́рка, -і, ДМ -рцы, ж. (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

доса́дно нареч., безл., в знач. сказ. пры́кра, непрые́мна, злосць;

мне (ему́, им) доса́дно мне (яму́, ім) пры́кра, мне (яму́, ім) злосць, мне (яму́, ім) непрые́мна; см. доса́да;

как доса́дно! як шкада́!, як пры́кра!;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

заме́тно

1. нареч. прыме́тна, разг. прыкме́тна;

2. безл., в знач. сказ. прыме́тна, разг. прыкме́тна, віда́ць;

там ничего́ не́ было заме́тно там нічо́га не было́ прыме́тна (прыкме́тна, віда́ць);

3. вводн. сл. віда́ць; (явно) відаво́чна;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

нелю́бо (не любо) безл., в знач. сказ. нялю́ба; (не по нраву) не да спадо́бы; (неприятно) непрые́мна;

◊

нелю́бо (не лю́бо) — не слу́шай, а врать не меша́й посл. нялю́ба — не слу́хай, а лгаць не перашкаджа́й.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

поня́тно

1. нареч. зразуме́ла;

говори́те поня́тно гавары́це зразуме́ла;

2. безл., в знач. сказ. зразуме́ла;

3. вводн. сл. зразуме́ла; (конечно) вядо́ма;

я, поня́тно, обо всём напишу́ вам я, зразуме́ла (вядо́ма), пра ўсё напішу́ вам;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)