збо́жжа, -а, н.
1. Агульная назва хлебных злакавых раслін, з зерня якіх вырабляюцца мука і крупы.
2. зб. Зерне, насенне гэтых раслін.
Сеяць з.
Змалоць з.
|| прым. збо́жжавы, -ая, -ае.
Збожжавыя культуры.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
элева́тар, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Збожжасховішча з механічным абсталяваннем для прыёму, ачысткі, сушкі і адгрузкі зерня.
Везці пшаніцу на э.
2. Транспарцёр для перамяшчэння грузаў (спец.).
|| прым. элева́тарны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чумі́за, ‑ы, ж.
Буйная злакавая расліна, з зерня якой вырабляюцца каштоўныя мука і крупы.
[Кіт.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КРУПЯНЫ́Я КУЛЬТУ́РЫ,
сельскагаспадарчыя расліны, зерне якіх перапрацоўваецца пераважна на крупы. Большасць К.к. (магар, полба, проса, рыс, сорга, чуміза) з сям. метлюжковых, грэчка — з сям. драсёнавых. Крупы вырабляюць таксама з зерня аўса, пшаніцы, ячменю, гароху, кукурузы. Багатыя бялкамі, вітамінамі і вугляводамі. З зерня К.к. атрымліваюць крухмал, муку, спірт, іх выкарыстоўваюць на корм жывёле. З саломы вырабляюць паперу (рысавая папера), плеценыя вырабы, скормліваюць жывёле. Грэчка — добры меданос. Вырошчваюць ва ўсіх земляробчых раёнах. Найб. плошчы займаюць рыс (Азія), проса, сорга (Азія, Афрыка), грэчка (Еўропа, Паўн. Амерыка).
У.П.Пярэднеў.
т. 8, с. 488
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МЯКІ́НА,
адходы малацьбы і ачысткі зерня збожжавых і некаторых інш. культур (напр., канюшыны, лёну); грубы корм, што складаецца з насенных абалонак, частак каласкоў і зярнят, расцёртых лісткоў і сцёблаў, недаспелага зерня, насення пустазелля і інш. Можа змяшчаць насенне атрутных раслін. Больш пажыўная за салому адпаведных раслін, мае больш пратэіну і попелу, менш клятчаткі. Гіграскапічная, лёгка злежваецца і псуецца. Скормліваецца буйн. раг. жывёле, коням (лепшыя сарты) і свінням прапараная і ў сумесі з сакаўнымі кармамі, брагай, мелесам і інш. Найлепшую М. даюць авёс, проса, безасцюковыя ячмень і яравая пшаніца, бабовыя і лён.
т. 11, с. 71
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
гра́нула, ‑ы, ж.
Спец. Невялічкі цвёрды кусочак якога‑н. рэчыва ў выглядзе зерня або камячка.
[Ад лац. granulum — зярнятка.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
жаро́н, ‑рна, м.
Млынавы камень, які служыць для размолу зерня на муку. Верхні жарон. Ніжні жарон.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
насартава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; зак., чаго.
Раздзяліць па сартах у нейкай колькасці. Насартаваць зерня на насенне.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пабуя́ць, ‑яе; зак.
Вырасці ў націну, не даўшы клубняў, зерня (звычайна пра агародныя расліны). Пабуяла бульба.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
інты́на
(ад лац. intus = унутры)
унутраная абалонка пылковага зерня насенных раслін.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)