переме́на ж.

1. пераме́на, -ны ж.; (в знач.: «изменение» — чаще употребляется) зме́на, -ны ж.; (замена) заме́на, -ны ж.;

переме́на декора́ций прям., перен. зме́на (пераме́на) дэкара́цый;

переме́на обстано́вки зме́на (пераме́на) абста́він;

2. (комплект белья и т. п.) зме́на, -ны ж.; разг. пераме́нка, -кі ж.;

3. школ. перапы́нак, -нку м.;

больша́я переме́на вялі́кі перапы́нак;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

replacement [rɪˈpleɪsmənt] n. (for)

1. замяшчэ́нне, заме́на;

They need to find a replacement for Jane. Ім трэба знайсці замену Джэйн.

2. кампенсава́нне;

the replacement of lost books кампенсава́нне згу́бленых кніг

3. перае́мнік; перае́мніца

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

субстыту́цыя

(лац. substitutio = падстаноўка)

замяшчэнне аднаго іншым, звычайна падобным па ўласцівасцях, прызначэнню (напр. замена аднаго металу другім, аднаго гуку ў мове іншым).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

пераме́на, ‑ы, ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. пераменьваць — перамяніць.

2. Замена аднаго другім. Дзедава настаўленне было доўгім. Усе яго часткі вялі да таго, каб коні не адчулі перамены гаспадара-даглядчыка. Ермаловіч.

3. Змена, паварот да чаго‑н. іншага. Яшчэ адна вялікая перамена сталася з Лукавіцыным — ён стаў шчырым беларусам. Крапіва.

•••

Перамена дэкарацый — пра змену абставін, агульнага выгляду чаго‑н. і пад.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

метані́мія

(гр. metonymia)

від тропа, замена аднаго слова другім на аснове сувязі іх значэнняў па сумежнасці (напр. «горад прачнуўся» замест «жыхары горада прачнуліся»).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Му́са, муса́, му́со, му́сіна ’хара’, ’морда жывёлы’ (Янк. 1, Нікан., ТС; лельч., Мат. Гом., Нар. лекс.; жытк., мазыр., Жыв. сл.), ’не пакрытая поўсцю пярэдняя частка галавы каня’ (гом., ЛАПП). Да мы́са (гл.). ‑у‑ — характэрная замена фанемы [ы] ва ўсх.-палес. гаворках.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

То́фель ’таполя’ (лаг., Жд. 3; Сл. ПЗБ), то́філь, то́фаль ’тс’ (Сл. ПЗБ), то́фліна, то́флінка ’тс’ (Барад.). Гл. топаль, таполя; замена н > ф разглядаецца як выпадак гіперызму, гл. Забаштанская, АКД, 7. Магчыма, іранічнае збліжэнне з То́філь (= рус. Феофил, Байк. і Некр.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

умля́ут

(ням. Umlaut)

лінгв. прыпадабненне галоснага гуку кораня галоснаму гуку суфікса ў германскіх мовах, г.зн. замена гукаў a, o, u на ä, ö, ü.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

commutation

[,kɑ:mjəˈteɪʃən]

n.

1) заме́на f.

2) зьме́ншаньне ка́ры

3) е́жджаньне на пра́цу (цягніко́м, аўто́бусам)

4) Electr. пералуча́ньне то́ку камута́тарам, камута́цыя f.

•

- commutation ticket

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

◎ По́вяс, повес ’пояс; спавівач’ (Федар., Сл. ПЗБ). Да пояс (гл.); паводле Карскага (1, 303), замена j > в мае нефанетычны характар і, відаць, не звязана з уплывам вязаць. Параўн., аднак, повяска ’тонкая жардзіна, з дапамогай якой прымацоўваецца да страхі рад саломы’ (Жыв. сл.) < повязка, гл. повязь.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)