напо́рваць несов.
1. (распарывать во множестве) напа́рывать;
2. (повреждать чем-л. острым) напа́рывать, нака́лывать;
3. (чаго) разг. (отыскивая что-л.) находи́ть (что или много чего), набира́ть (во множестве);
1-3 см. напаро́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паспыта́ць (што, чаго) сов.
1. (поесть, попить для пробы) отве́дать, попро́бовать;
п. пірага́ — отве́дать пирога́;
п., ці сало́дкі чай — попро́бовать, сла́дкий ли чай;
2. перен., разг. (испытать) изве́дать (что), отве́дать, хлебну́ть (чего)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыляга́ць (да чаго і без дап.) несов., в разн. знач. прилега́ть (к чему и без доп.);
суке́нка ~га́е да це́ла — пла́тье прилега́ет к те́лу;
по́ле ~га́е да ле́су — по́ле прилега́ет к ле́су
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыстасо́ўвацца несов.
1. (да чаго) приспоса́бливаться (к чему), приспособля́ться (к чему), применя́ться (к чему), принора́вливаться (к чему), приноровля́ться (к чему); см. прыстасава́цца;
2. страд. приспоса́бливаться, приспособля́ться, применя́ться; приуро́чиваться, принора́вливаться, приноровля́ться; см. прыстасо́ўваць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
усцягну́цца сов., разг.
1. (подняться наверх) втащи́ться, встащи́ться;
ледзь ~ну́ўся на гару́ — е́ле встащи́лся на́ гору;
2. (с постели) встать, подня́ться;
чаго́ ты ўсцягну́ўся з тэмперату́рай? — чего́ ты подня́лся (встал) с температу́рой?
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вага́, -і́, ДМ вазе́, мн. ва́гі і (з ліч. 2, 3, 4) вагі́, ва́гаў, ж.
1. толькі адз. Цяжар каго-, чаго-н., які вызначаецца ўзважваннем.
Вызначыць вагу тавару.
Вагой у дваццаць кілаграмаў.
Меры вагі.
Барэц цяжкай вагі.
2. толькі адз., перан. Уплыў, аўтарытэт, значэнне.
Мець вагу ў калектыве.
3. Прылада для ўзважвання чаго-н.
Аўтаматычныя вагі.
◊
На вагу золата — вельмі дорага.
|| прым. вагавы́, -а́я, -о́е (да 1 і 3 знач.).
Вагавыя катэгорыі барцоў.
В. збор.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
во́бласць, -і, мн. -і, абласце́й, ж.
1. Частка якой-н. тэрыторыі, край.
В. экватара.
2. Буйная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў былым СССР, а цяпер у краінах СНД.
Віцебская в.
Прыехаць з вобласці.
3. чаго або якая. Межы, у якіх распаўсюджана якая-н. з’ява, зона, пояс.
В. вечнай мерзлаты.
Азёрная в.
4. чаго або якая. Асобная частка арганізма, участак цела.
В. сэрца.
У грудной вобласці.
Абследаваць в. ранення.
|| прым. абласны́, -а́я, -о́е (да 2 знач.).
А. цэнтр.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
галерэ́я, -і, мн. -і, -рэ́й, ж.
1. Вузкі крыты калідор, які злучае часткі будынка, а таксама балкон уздоўж усяго будынка.
Будынкі злучаны прыгожай галерэяй.
2. Верхні ярус у тэатры, цырку і пад.
Г. запоўнена гледачамі.
3. Доўгі падземны ход у ваенных збудаваннях, пры горных работах.
4. Спецыяльна ўпарадкаванае памяшканне для выставы мастацкіх твораў.
Карцінная г.
5. перан., чаго. Пералік, шэраг, сістэма чаго-н.
Г. станоўчых вобразаў у рамане.
|| прым. галерэ́йны, -ая, -ае (да 1—4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сро́дак, -дку, мн. -дкі, -дкаў, м.
1. Прыём, спосаб дзеяння для дасягнення, ажыццяўлення чаго-н.
Усімі сродкамі змагацца за мір на зямлі.
2. Прадмет, сукупнасць прыстасаванняў, неабходных для ажыццяўлення якой-н. мэты.
Сродкі вытворчасці.
Сродкі сувязі.
3. Тое, што служыць якой-н. мэце, неабходнай для дасягнення чаго-н.
Мова — важнейшы с. зносін.
4. Лекі, медыцынскія прэпараты, неабходныя пры лячэнні.
Сродкі ад крывянога ціску.
С. ад кашлю.
5. мн. Грошы, матэрыяльныя каштоўнасці.
Абаротныя сродкі.
Чалавек са сродкамі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
налічы́ць, -лічу́, -лі́чыш, -лі́чыць; -лі́чаны; зак., што.
1. Лічачы, устанавіць колькасць каго-, чаго-н.
Н. дзесяць памылак.
2. Лічачы, дабавіць лішнюю суму; пералічыць.
Н. лішніх сто тысяч.
3. Вызначыць дабаўку да якой-н. сумы; прылічыць звыш чаго-н.
Н. 20 тысяч пені.
Н. працэнты на ўклад.
4. Залічыць на чый-н. рахунак які-н. від аплаты.
Н. заработную плату.
|| незак. наліча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е і налі́чваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. налічэ́нне, -я, н. (да 3 і 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)