е́сці, ем, ясі, есць; ядзім, ясце, ядуць;
1. і
2.
3. Кусаць, грызці (пра насякомых, грызуноў).
4. Раз’ядаць, разбураць хімічна.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўнікале́ 1,
I.
1. Злучае процілеглыя члены сказа і сказы; па свайму значэнню адпавядае словам «а», «аднак», «наадварот».
2. Злучае члены сказа і сказы з узаемным выключэннем; па свайму значэнню адпавядае злучнікам «а», «аднак».
3. Злучае сказы, у адным з якіх выказваецца неадпаведнасць таму, аб чым гаворыцца ў другім сказе.
II.
1. Далучае сказы і члены сказа, якія развіваюць, дапаўняюць або паясняюць выказаную думку, паўтараючы пры гэтым адно з слоў папярэдняга сказа ці словазлучэння.
2. Далучае члены сказа і сказы, звязаныя паміж сабой часавай паслядоўнасцю (часта ў спалучэнні з прыслоўямі часу або словамі, якія абазначаюць час).
3. Ужываецца ў пачатку самастойных сказаў пры рэзкім пераходзе да новай думкі або новай тэмы выказвання; адпавядае злучніку «ды».
4. Выкарыстоўваецца ў мове адной асобы пры адказе самому сабе ці нязгодзе з самім сабою або на пачатку рэплікі пры адказе субяседніку.
III.
Акалічнасці, якія перашкаджаюць ажыццяўленню чаго‑н.
але́ 2,
1.
2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
све́жы, ‑ая, ‑ае.
1. Які не страціў сваіх натуральных якасцей.
2. Такі, які не быў у карыстанні, ва ўжыванні.
3. Чысты, нічым не забруджаны, які часта абнаўляецца (пра ваду, паветра).
4. Халаднаватыя досыць халодны.
5. Які не страціў сваёй сілы, бляску, яркасці ці натуральная афарбоўкі.
6. Здаровы, поўны сіл, энергіі, запалу (пра чалавека).
7. Не стомлены, не знясілены.
8. Які нядаўна або толькі што з’явіўся, узнік; новы.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ру́шыць, ‑шу, ‑шыш, ‑шыць;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зайсці́, зайду, зойдзеш, зойдзе;
1. Прыйсці куды‑н., да каго‑н. ненадоўга, пабыць дзе‑н. мімаходам.
2. Ідучы, апынуцца далёка або не там, дзе трэба.
3. Ідучы, дасягнуць патрэбнага месца.
4. Падысці не прама, а збоку, у абход.
5. Ідучы, завярнуць за што‑н., апынуцца за чым‑н.
6. Апусціцца за гарызонт (пра нябесныя свяцілы).
7. Узнікнуць, пачацца (пра размову, гутарку).
8.
9.
10.
11. Налажыцца адно на другое.
12. Падысці, змясціцца.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыці́снуць, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Шчыльна, з сілай наблізіць што‑н. да чаго‑н.
2. Прымусіць падступіць да якой‑н. перашкоды, якая не дае магчымасці манеўраваць, адступаць далей.
3.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падысці́, падыду, падыдзеш, падыдзе;
1. Ідучы, наблізіцца да каго‑, чаго‑н.
2. Прайсці крыху.
3. Прыблізіцца да чаго‑н., дайсці да мяжы чаго‑н. (пра дарогу, раку, ваду і пад.).
4.
5. Здолець заваяваць чыё‑н. давер’е, выклікаць прыхільнасць каго‑н. да сябе.
6. Падняцца, павялічыцца (пра цеста).
7. Быць прыдатным, адпаведным каму‑, чаму‑н. па сваіх памерах, якасці, форме.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нібы́,
1.
2.
3.
4.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спява́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ствары́ць, ствару, створыш, створыць;
1. Зрабіць існуючым.
2. Арганізаваць, сфарміраваць.
3. Падрыхтаваць, забяспечыць што‑н., зрабіць магчымым што‑н.
4. Сфарміраваць, надаўшы адпаведныя рысы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)