1.Хвароба, пры якой асобныя органы або частка цела трацяць здольнасць да адвольных рухаў. Параліч ног.//перан. Пра стан анямення, поўнай нерухомасці (ад якіх‑н. пачуццяў).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ціпу́н, ‑а, м.
Хвароба птушак — храсткаваты нараст на канцы языка.
•••
Ціпун на языккаму — нядобрае нежаданне таму, хто сказаў што‑н. непрыемнае, непажаданае. [Мігуцкі:] Пакуль вы надумаецеся, дык немец сцапае вас, як курапатку. [Ганна Якаўлеўна:] Ціпун вам на язык!Крапіва.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
rust1[rʌst]n.
1. ржа́;
There were large patches of rust on the car. На машыне былі вялікія плямы ржы.
2. ко́лер іржы́
3. ржа́ (хвароба раслін)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
serious[ˈsɪəriəs]adj.
1. сур’ёзны, ва́жны;
be serious about smth. ста́віцца сур’ёзна да чаго́-н.
2. ця́жкі, сур’ёзны;
a serious illness ця́жкая хваро́ба;
a serious argument ва́жкі аргуме́нт
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
нутраны́
1.в разн. знач. нутряно́й;
~но́е са́ла — нутряно́е са́ло;
~на́я хваро́ба — нутряна́я боле́знь;
2.разг. вну́тренний;
н. замо́к — вну́тренний замо́к
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сур’ёзныв разн. знач. серьёзный;
с. чалаве́к — серьёзный челове́к;
~нае даручэ́нне — серьёзное поруче́ние;
с. вы́гляд — серьёзный вид;
~ная хваро́ба — серьёзная боле́знь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Кілча́к ’хвароба языка ў жывёлы’ (КЭС, лаг.). Да кілах. Аб суфіксацыі на ‑чах гл. Сцяцко, Афікс. наз., 176.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вышы́нны Höhen ; Hoch ;
вышы́нны буды́нак Hóchhaus n -(e)s, -häuser, Hóchbau m -(e)s, -ten;
вышы́нная хваро́ба Höhenkrankheit f -, -en
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ГАЛАДА́ННЕ,
стан арганізма, выкліканы поўнай адсутнасцю або недастатковасцю паступлення пажыўных рэчываў у арганізм, а таксама парушэннем іх засваення. Як нармальная фізіял. з’ява сустракаецца ў некаторых млекакормячых у перыяд спячкі, пры халадовым здранцвенні ў амфібій, рэптылій, рыб, насякомых. Такое галаданне звязана з рэзкім зніжэннем працэсаў абмену рэчываў у арганізме, што дазваляе жывёлам доўга падтрымліваць жыццё пры нязначных затратах энергіі ў неспрыяльныя перыяды. Адрозніваюць: поўнае (пры поўнай адсутнасці ежы, але з прыёмам вады); няпоўнае, недаяданне (пры жыўленні, недастатковым для пакрыцця энергет. і пластычных патрэб арганізма); абсалютнае (пры поўнай адсутнасці ежы і вады); частковае (якаснае) галаданне — недастатковае атрыманне з ежай аднаго або некалькіх пажыўных рэчываў (бялковае, тлушчавае, вугляводнае, мінер., воднае, вітаміннае). Пры поўным галаданні дробныя і маладыя жывёлы, чалавек гінуць хутчэй, напр., дробныя птушкі без корму жывуць 1—2 сутак, куры 15—25, трусы 30, сабакі 45—60, коні, вярблюды да 80, дарослы чалавек 65—70 сутак. Гібель жывёл звычайна настае пры страце каля 50% зыходнай масы цела, без вады — хутчэй. Галаданне выкарыстоўваецца пры лячэнні атлусцення, асобных нервова-псіхічных захворванняў, парушэння абмену рэчываў (рэўматызм, падагра, цукр. дыябет, гіпертанічная хвароба, атэрасклероз, язвавая хвароба, бранхіяльная астма і інш.). Лячэнне поўным галаданнем праводзіцца ў стацыянары.