Не́ба, не́бо ’нябёсы’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Verbum
анлайнавы слоўнікЗно́іць ’падбухторваць’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АМАЗО́НКА (Amazonas),
рака ў
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЖУКІ́,
атрад насякомых. 2
Даўж. 0,2—200
Літ.:
Фауна и экология жесткокрылых Белоруссии.
Хотько Э.И. Почвенная фауна Беларуси.
Каталог жесткокрылых (Coleoptera, Insecta) Беларуси.
Silverberg H. Enumerato coleopterorum Fennoscanduae. Daniae et Baltiae. Helsinki, 1992;
A Checklist of the Ground-Beetles of Russia and Adjacent Lands (Insecta, Coleoptera, Carabidae). Sofia;
Moscow, 1995.
С.Л.Максімава.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
зліць, злію, зліеш, зліе; зліём, зліяце і салью, сальеш, салье; сальём, сальяце;
1. Выліць якую‑н. вадкасць з розных пасудзін у адну.
2. Выліць, пераліць што‑н. куды‑н.
3.
4. Заліць усю паверхню вадкасцю.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перахо́дны, ‑ая, ‑ае.
1. Прызначаны для пераходу куды‑н.
2. Які з’яўляецца пераходам ад аднаго стану да другога; прамежкавы.
3. Які перадаецца, пераходзіць ад аднаго да другога.
4. Які пераходзіць, пераносіцца на наступны год.
5. У граматыцы — якому ўласціва пераходнасць і які патрабуе пасля сябе дапаўнення ў вінавальным склоне без прыназоўніка (пра дзеяслоў).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спо́лах, ‑у,
1. Тое, што і спалох.
2.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
укусі́ць, укушу, укусіш, укусіць;
1.
2.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пора́
весе́нняя пора́ веснава́я (вясе́нняя)
ночно́й поро́й у начну́ю пару́, у начны́ час, уначы́ (уно́чы, но́ччу);
пора́ обмоло́та час (
в ле́тнюю по́ру у ле́тнюю пару́, у ле́тні час, уле́тку, ле́там;
ра́нняя пора́ чего́-л. ра́нняя
до по́здней поры́ да по́зняй пары́ (по́зняга ча́су);
поро́й паро́ю, ча́сам, часа́мі;
◊
в поре́ у ро́сквіце;
на пе́рвых пора́х спача́тку, у пе́ршы(я) час(ы́);
в ту по́ру у той час, у ту́ю пару́;
в (об) э́ту по́ру у гэ́ту пару́, у гэ́ты час;
до сих пор а) (до этого времени) да гэ́тай пары́, да гэ́тага ча́су, дагэ́туль; б) (до этого места) дагэ́туль;
до тех пор да той пары́, да таго́ ча́су, дату́ль;
до каки́х (кото́рых) пор? да яко́га ча́су, да яко́й пары́, даку́ль?;
до поры́ до вре́мени да пары́ да ча́су;
с тех пор з той пары́, з тых часо́ў;
с той поры́ з той пары́, з таго́ ча́су;
с э́тих пор з гэ́тай пары́, з гэтых часо́ў;
с э́той поры́ з гэ́тай пары́, з гэ́тага ча́су;
с каки́х (кото́рых) пор? з якіх часо́ў, з яко́й пары́?;
с да́вних пор здаўна́, з да́ўняй пары́, з да́ўніх часо́ў;
в (са́мую) по́ру а) (во время) у час (у са́мы час), у пару́ (у са́мую пару́), своечасо́ва; б) (по размеру) якра́з, як па ме́рцы;
о сю по́ру
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
час, ‑у,
1. Працягласць існавання ўсіх з’яў рэчаіснасць якая вымяраецца вякамі, гадамі, гадзінамі, мінутамі і пад.
2. Больш-менш пэўны прамежак у паслядоўнай змене гадзін, дзён, гадоў і пад., у які што‑н. адбываецца.
3. Нейкі пэўны момант у паслядоўнай змене гадзін, дзён, гадоў і пад.
4. Перыяд, эпоха, пэўная колькасць гадоў у жыцці чалавецтва, дзяржавы, народа і пад.
5. У філасофіі — усеагульная аб’ектыўная форма існавання матэрыі, якая праяўляецца ў працягласці і паслядоўнасці, неад’емна ад руху.
6. У лінгвістыцы — форма дзеяслова, якая выражае адносіны дзеяння або стану да моманту гаворкі або да якога‑н. іншага моманту.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)