хі́мія, ‑і, ж.

1. Навука пра рэчывы, іх будову, састаў, уласцівасці і ўзаемныя ператварэнні. Тэарэтычная хімія. Падручнік па хіміі.

2. Практычнае прымяненне гэтай навукі, яе законаў у вытворчасці, у прамысловасці. Беларусь ператварылася ў край вялікай хіміі. «Звязда». // Разм. Аб прэпаратах, хімічных сродках, растворах і пад. — Можна было б і цыбулькай [ікону] нацерці ці гэтай самай хіміяй, па якую ты .. бегаў у аптэку. Брыль.

3. Якасны, хімічны састаў чаго‑н. Хімія нафты. Хімія крыві.

•••

Аналітычная хімія — навука аб метадах вызначэння хімічнага саставу рэчыва.

Арганічная хімія — навука пра злучэнні вугляроду з іншымі элементамі.

Бытавая хімія — галіна хімічнай прамысловасці, якая выпускае прадукцыю для задавальнення бытавых патрэб насельніцтва.

Калоідная хімія — раздзел фізічнай хіміі, які вывучае калоіды.

Квантавая хімія — раздзел тэарэтычнай хіміі, у якім хімічныя з’явы вывучаюцца на аснове ўяўленняў квантавай механікі.

Неарганічная хімія — навука пра хімічныя элементы, простыя і складаныя рэчывы, якія не маюць у сваім саставе бялку.

Фізічная хімія — навука, якая тлумачыць хімічныя з’явы і вызначае іх заканамернасці на аснове агульных прынцыпаў фізікі.

Ядзерная хімія — раздзел навукі, які вывучае ўзаемны ўплыў і ператварэнні атамных ядраў і ўласцівасцей рэчыва.

[Ад грэч. chēmeia.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

бесступе́ньчаты

прыметнік, якасны

адз.
м. ж. н.
Н. - бесступе́ньчатая бесступе́ньчатае
Р. бесступе́ньчатага бесступе́ньчатай
бесступе́ньчатае
бесступе́ньчатага
Д. бесступе́ньчатаму бесступе́ньчатай бесступе́ньчатаму
В. бесступе́ньчаты
бесступе́ньчатага
бесступе́ньчатую бесступе́ньчатае
Т. бесступе́ньчатым бесступе́ньчатай
бесступе́ньчатаю
бесступе́ньчатым
М. бесступе́ньчатым бесступе́ньчатай бесступе́ньчатым

Крыніцы: prym2009.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лаза́ты

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. -
Н. лаза́ты лаза́тыя
Р. лаза́тага лаза́тых
Д. лаза́таму лаза́тым
В. лаза́ты (неадуш.)
лаза́тага (адуш.)
лаза́тыя (неадуш.)
лаза́тых (адуш.)
Т. лаза́тым лаза́тымі
М. лаза́тым лаза́тых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аднаві́мы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аднаві́мы аднаві́мая аднаві́мае аднаві́мыя
Р. аднаві́мага аднаві́май
аднаві́мае
аднаві́мага аднаві́мых
Д. аднаві́маму аднаві́май аднаві́маму аднаві́мым
В. аднаві́мы
аднаві́мага
аднаві́мую аднаві́мае аднаві́мыя
Т. аднаві́мым аднаві́май
аднаві́маю
аднаві́мым аднаві́мымі
М. аднаві́мым аднаві́май аднаві́мым аднаві́мых

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аднаслаё́вы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аднаслаё́вы аднаслаё́вая аднаслаё́вае аднаслаё́выя
Р. аднаслаё́вага аднаслаё́вай
аднаслаё́вае
аднаслаё́вага аднаслаё́вых
Д. аднаслаё́ваму аднаслаё́вай аднаслаё́ваму аднаслаё́вым
В. аднаслаё́вы
аднаслаё́вага
аднаслаё́вую аднаслаё́вае аднаслаё́выя
Т. аднаслаё́вым аднаслаё́вай
аднаслаё́ваю
аднаслаё́вым аднаслаё́вымі
М. аднаслаё́вым аднаслаё́вай аднаслаё́вым аднаслаё́вых

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аднаствало́вы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аднаствало́вы аднаствало́вая аднаствало́вае аднаствало́выя
Р. аднаствало́вага аднаствало́вай
аднаствало́вае
аднаствало́вага аднаствало́вых
Д. аднаствало́ваму аднаствало́вай аднаствало́ваму аднаствало́вым
В. аднаствало́вы
аднаствало́вага
аднаствало́вую аднаствало́вае аднаствало́выя
Т. аднаствало́вым аднаствало́вай
аднаствало́ваю
аднаствало́вым аднаствало́вымі
М. аднаствало́вым аднаствало́вай аднаствало́вым аднаствало́вых

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

адная́касны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. адная́касны адная́касная адная́каснае адная́касныя
Р. адная́каснага адная́каснай
адная́каснае
адная́каснага адная́касных
Д. адная́каснаму адная́каснай адная́каснаму адная́касным
В. адная́касны
адная́каснага
адная́касную адная́каснае адная́касныя
Т. адная́касным адная́каснай
адная́каснаю
адная́касным адная́каснымі
М. адная́касным адная́каснай адная́касным адная́касных

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

адро́зніваючы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. адро́зніваючы адро́зніваючая адро́зніваючае адро́зніваючыя
Р. адро́зніваючага адро́зніваючай
адро́зніваючае
адро́зніваючага адро́зніваючых
Д. адро́зніваючаму адро́зніваючай адро́зніваючаму адро́зніваючым
В. адро́зніваючы
адро́зніваючага
адро́зніваючую адро́зніваючае адро́зніваючыя
Т. адро́зніваючым адро́зніваючай
адро́зніваючаю
адро́зніваючым адро́зніваючымі
М. адро́зніваючым адро́зніваючай адро́зніваючым адро́зніваючых

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

антысуб’ектыўны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. антысуб’ектыўны антысуб’ектыўная антысуб’ектыўнае антысуб’ектыўныя
Р. антысуб’ектыўнага антысуб’ектыўнай
антысуб’ектыўнае
антысуб’ектыўнага антысуб’ектыўных
Д. антысуб’ектыўнаму антысуб’ектыўнай антысуб’ектыўнаму антысуб’ектыўным
В. антысуб’ектыўны
антысуб’ектыўнага
антысуб’ектыўную антысуб’ектыўнае антысуб’ектыўныя
Т. антысуб’ектыўным антысуб’ектыўнай
антысуб’ектыўнаю
антысуб’ектыўным антысуб’ектыўнымі
М. антысуб’ектыўным антысуб’ектыўнай антысуб’ектыўным антысуб’ектыўных

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абшы́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. абшы́рны абшы́рная абшы́рнае абшы́рныя
Р. абшы́рнага абшы́рнай
абшы́рнае
абшы́рнага абшы́рных
Д. абшы́рнаму абшы́рнай абшы́рнаму абшы́рным
В. абшы́рны
абшы́рнага
абшы́рную абшы́рнае абшы́рныя
Т. абшы́рным абшы́рнай
абшы́рнаю
абшы́рным абшы́рнымі
М. абшы́рным абшы́рнай абшы́рным абшы́рных

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)