гайдама́к, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Украінскі казак 17 і 18 стст., удзельнік народна-вызваленчай барацьбы супраць польскіх памешчыкаў.
2. Салдат нацыяналістычных атрадаў у час грамадзянскай вайны ва Украіне ў 1918—1920 гг.
|| прым. гайдама́цкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Norman [ˈnɔ:mən] adj. нарма́ндскі;
the Norman Conquest заваява́нне Англіі нарма́намі (1066 г.);
Norman architecture нарма́ндскі архітэкту́рны стыль (англійскі варыянт раманскага стылю архітэктуры XI–XII стст.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
КАРО́БУШКІНА (Таццяна Мікалаеўна) (н. 20.7.1934, в. Кубышка Нялідаўскага р-на Цвярской вобл., Расія),
бел. археолаг. Канд. гіст. н. (1977). Скончыла БДУ (1958). З 1958 у Ін-це гісторыі Нац. АН Беларусі. Даследуе земляробства на Беларусі ў перыяд ранняга феадалізму, гісторыю насельніцтва 10—13 ст. тэр. Бел. Пабужжа. Асн. працы: «Земляробства на тэрыторыі Беларусі ў X—XIII стст.» (1979), «Археалогія Беларусі: Бібліягр. паказ. (1932—1975)» (1988), «Курганы Беларускага Пабужжа, X—XIII стст.» (1993). Адзін з аўтараў «Гісторыі Мінска» (1967), «Нарысаў па археалогіі Беларусі» (ч. 2, 1972), «Беларускай археалогіі» (1987).
т. 8, с. 87
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ДУ́ЧЫЦ (Людміла Уладзіміраўна) (н. 12.12.1950, Мінск),
бел. археолаг. Канд. гіст. н. (1982). Скончыла БДУ (1975). З 1974 у Ін-це гісторыі АН Беларусі. Вывучае гісторыю ПнЗ Полацкага княства, культавыя камяні, каменныя крыжы, археал. мікратапаніміку, стараж. касцюм на тэр. Беларусі. Праводзіла раскопкі гарадзішчаў на Браслаўшчыне, курганоў на Пн Беларусі, гідраархеал. даследаванні ў Падзвінні.
Тв.:
Край блакітных азёр. Мн., 1988;
Браслаўскае Паазер’е ў IX—XIV стст.: Гіст.-археал. нарыс. Мн., 1991;
Археалагічныя помнікі ў назвах, вераваннях і паданнях беларусаў. Мн., 1993;
Касцюм жыхароў Беларусі X—XIII стст. (паводле археалагічных звестак). Мн., 1995.
т. 6, с. 267
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
меркантылі́зм, -у, м.
1. Эканамічная тэорыя і палітыка гандлёвай буржуазіі Еўропы 16—18 стст., накіраваная на стымуляванне экспарту для перавышэння яго над імпартам з мэтай прыцягнення грошай у краіну.
2. перан. Дробязная ашчаднасць, гандлярства (кніжн.).
|| прым. меркантылісты́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хаза́ры, -аў, адз. хаза́р, -а, м.
Цюркамоўны вандроўны народ, які ўтварыў у 7—10 стст. дзяржаву з тэрыторыяй ад ніжняй Волгі да Каўказа і Паўночнага Прычарнамор’я.
|| ж. хаза́рка, -і, ДМ -рцы, мн. -і, -рак.
|| прым. хаза́рскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жэма́йты, нескл., н.
Старажытнае літоўскае племя, якое ў 13–15 стст. жыло ў заходняй частцы Літвы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ра́тман, ‑а, м.
Гіст. Член органа гарадскога ўпраўлення (магістрата, ратушы) у Расіі ў 18–19 стст.
[Ням. Ratmann.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
табулату́ра, ‑ы, ж.
Літарная і лічбавая сістэмы запісу музыкі ў еўрапейскіх краінах у 15–17 стст.
[Ад лац. tabula — дошка, табліца.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фланкёр, ‑а, м.
Уст. Дазорцы ў саставе бакавой або галаўной аховы ў кавалерыі 18–19 стст.
[Ад фр. flanqueur.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)