Калы́шка ’калыска’ (Сержп., Сержп. Грам., Сцяц. Афікс. наз., Янк. 2). Паралелі ў рус.смал., валаг., кур. і інш. гаворках колышка ’дзіцячая калыска, люлька’, ярасл. ’плецены кош’ і інш. Лінгвагеаграфія дазваляе кваліфікаваць разглядаемае слова як бел.-рус. ізалексу; этымалагічна — дэрыват ад колыхати (гл. калыхаць).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
wicker
[ˈwɪkər]1.
n.
1) лаза́(для пляце́ньня)
2) рэч, спле́ценая з лазы́
2.
adj.
пле́цены з лазы́
wicker baskets — кашы́, пле́ценыя з лазы́
wicker chair — пле́ценае крэ́сла
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Апо́сталыжарт. ’пра абутак, звычайна завялікі, не зусім прыдатны для носкі’ (Сцяц.), апасталы ’плецены абутак са скуры’ (Інстр. III), апа́стал ’акураны лапаць’ (Касп.). З пасталы (гл.) з пратэтычным а‑. Зэльвенская форма з націскам на другім складзе пад уздзеяннем апостал (гл.), на што можа ўказваць і жартаўлівы характар пераасэнсавання.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пляту́ха ’драсён, Polygonum aviculare L.’ (бабр., ЛА, 1). Да пле́сці (гл.): сцябліны драсёну сплятаюцца паміж сабой.
Пляту́ха ’саламяны кошык’ (смарг., Сцяшк. Сл.), пляту́шка ’плецены з лазы і саломы посуд’ (Касп.; Нік. Очерки). Да пле́сці (гл.). Суф. ‑ух‑а, ‑ушк‑а мае значэнне ’прадмет дзеяння’ (Сцяцко, Афікс. наз., 71–72).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
шнуро́км. Schnur f -, -nüre; Lítze f -, -n (плецены); Schnürsenkel m -s, - (адчаравіка);
завяза́ць шнуро́к zúschnüren vt, den Schürsenkel [die Schnur] zúbinden*;
шнуро́к развяза́ўся der Schnürsenkel ist áufgegangen [los];
развяза́ць шнуро́к den Schnürsenkel lösen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
бізу́н
[польск. bizun, ад венг. bizony = так, сапраўды (словы, якія паўтараў той, каго лупцавалі)]
1) плецены з раменных палосак арапнік або вітая з ільну, канапель тоўстая пуга;
2) перан. сімвал грубай сілы, прымусу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ла́паць1, ‑пця; Рмн. ‑пцей; м.
1. Сялянскі абутак, плецены з лыка, бяросты ці вяровак. Лазовыя лапці. Вяровачныя лапці. □ Сівабароды стары ў сівым армяку, у лапцях, з торбай, стаяў ля пераезду, паклаўшы рукі на кій.Хадкевіч.
2.перан.Разм.пагард. Пра адсталага, некультурнага чалавека.
•••
Абуць у лапцігл. абуць.
На лапці не аб’ехацьгл. аб’ехаць.
Плесці кашалі з лапцямігл. плесці.
ла́паць2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., каго-што і без дап.
Разм. Хапаць, мацаць рукамі. [Груня:] Адыдзі! Раней вытры нос, а потым лапай...Гурскі.Маці цяжка ўздыхала, ўпоцемку лапала па чарэні — намацвала лучыну.Капыловіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тур2
(фр. tour = вежа, ад лац. turris = вежа)
1) запоўнены зямлёй плецены кошык, які выкарыстоўваўся пры будаўніцтве ўкрыццяў ад куляў і снарадаў;
2) пірамідка з камянёў, складзеная альпіністамі на вяршыні, на якую яны ўзышлі першымі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Му́ця1 ’кашэль з вечкам, плецены з бяросты’ (івац., Нар. сл.). Няясна. Магчыма, з ням.Mütz ’шапка, фуражка, калпак’ < с.-н.-ням.mutze, якое з с.-лац.almutia ’шапка для духоўных асоб’ < араб.al‑mustaqah ’кажух; футравае паліто’ (Васэрцыер, 158).
Му́ця2 ’ілгун, манюка’ (івац., Нар. сл.), мутя́ ’хто гаворыць абы-што’ (пін., З нар. сл.), пін. ’няпраўда’ (Шатал.). Да муці́ць. Аб суфіксе ‑ʼа гл. Слаўскі, SP, 1, 59–60.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вярэ́нька ’торбачка на хлеб, сплеценая з бяросты’ (Некр., Шат.); ’берасцяная кашолка’ (Працы, 6), лун.вэрэ́нька ’кошык для ягад’ (Шатал.), укр.вере́ня ’раднінка’, бук.вере́нь, вере́ня ’дзяруга’, рус.вере́нька ’плецены кошык’, уладз., кастр. ’венцер’. Звязана з літ.vérti ’нанізваць, уцягваць нітку’, лат.vērt ’нанізваць’, грэч.ἀείρω ’звязваю’, алб.vjer ’вешаю’ і інш., а таксама з вярэні (гл.). Сюды ж вярэ́ня ’кошык’ (Шн., 3); ’торбачка’ (мін., Жыв. сл.); ’някемлівы, мешкаваты чалавек, няўдалы’ (Янк. I, докш., Янк. Мат.).