падло́га Роўны лог, які прылягае да рэчкі або балоцістага спуску (Віц.Нік. 1895); падэшва ўзвышша (Слаўг.).
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
убо́ракПадэшва ўзвышэння, якая заліваецца вадой (Слаўг.).
□ ур. Уборак (астатак ніжняй тэрасы на лузе) каля в. Рудня Слаўг.
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
Плант ’надзел, сядзіба, участак’ (ветк., Мат. Гом.), ’план сядзібы’ (Бяльк.), рус.плант ’чарцёж, план чаго-небудзь’, ’агарод’, ’участак селяніна’. Відаць, з польск.plant(a) ’план, праект’, якое ў XVIII ст. (у выніку кантамінацыі) з франц.plan і італ.piania ’план’ (Варш. сл., 4, 222) < лац.plama ’ступня, падэшва’. Фасмер (3, 273) мяркуе, што рус.плант, плинтовать ’абмяркоўваць, планаваць’ — гэта народная формы лексемы план.
2. (пробыть какое-л. время, топчась) протопта́ться;
п. на адны́м ме́сцы — протопта́ться на одно́м ме́сте
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Под ’гарызантальная паверхня ўнутры печы, на якую кладзецца паліва’ (ТСБМ, Сцяшк. Сл., Гарэц., ТС, Шат., Касп., Сл. ПЗБ), по́дак ’падэшва гары’ (Гарэц.), пэд ’дашчаная шуфляда ў жорнах, на якой ляжыць ніжні камень’ (лун., Шатал.), ’месца ў гумне для складання снапоў, саломы’ (Янк. 2; петрык., Шатал.), ’скрынка жорнаў’ (Выг., Тарн., Дразд., Касп., Сл. ПЗБ), ’ніжняя частка вулея’ (Сержп. Бортн.; Сл. ПЗБ), по́дка ’ніз, под у вуллі’, по́дзік ’памост для вулля на дрэве’ (ТС), по́дзіне, по́дзішча ’подсцілка пад стог’ (Сцяшк. Сл.), по́днік ’ніжні камень у жорнах (Сл. ПЗБ). Укр.під ’нізкае месца; дно’, рус.под ’ніжняя паверхня ў печы’, ’падлога; дно; ніз’, польск.spód ’ніз’, н.-луж.spódk ’глеба; дно’, в.-луж.póda ’тс’, чэш.půda ’зямля, глеба, грунт’, славац.pȏda ’зямля, глеба; тэрыторыя’, славен.pod ’падлога’, серб.-харв.по̏д ’тс’, балг.под ’тс’, ст.-сл.подъ ’ніз’. Прасл.*podъ. Роднасн. літ.pãdas ’падэшва; гумно; под’, лат.pads ’падлога’, ст.-інд.padá‑m ’крок, след нагі; месца’ (Фасмер, 3, 295–296).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ступа́к, ‑а, м.
Абл.
1. Частка нагі ад костачкі ўніз; ступня. Пасля першага дня балела ўсё цела, як пабітае, кожны мускул адзываўся болем, пачынаючы ад шыі і канчаючы ступакамі ног.Дамашэвіч.// Ніжняя паверхня ступні; падэшва. Да самых маразоў Нічыпар хадзіў босы, і зноў жа таму, што не любіў якіх-небудзь турботаў. — Ступак у мяне нічога не разбірае, — апраўдваўся ён перад людзьмі.Кулакоўскі.
2. Абутак на ступні ног. Намацвае [Амброзім] пад лавай ступакі, саджае ў іх ногі, апранае кажух.Сачанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
sole
I[soʊl]1.
adj.
1) адзі́н, адзі́ны
the sole heir — адзі́ны спадкае́мца
2) то́лькі
We three were the sole survivors — Мы то́лькі трох засталі́ся жывы́я
3) вылу́чны, не для ўсі́х
the sole right of use — вылу́чнае пра́ва на карыста́ньне
4) адзіно́чны
a sole undertaking — адзіно́чнае пачына́ньне
II[soʊl]1.
n.
1) падэ́шваf. (нагі́)
2) падэ́шва чараві́ка, бо́та; падно́сак -ка m., стапа́f.
3) Tech. дно n., асно́ва f.
2.
v.t.
падбіва́ць падэ́швы
III[soʊl]
n.
ка́мбала f. (ры́ба)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Падо́л ’ніжні край сукенкі, кашулі і пад.’ (ТСБМ, Нас., Яруш., Шат., Касп., Юрч.), подо́л ’тс’ (ТС), ’плыткае месца ў рэчцы, дзе мыюць бялізну’ (Касп., Юрч., Янк., Сцяшк. Сл.), падо́л, паддо́л ’прыпол; падол’ (Сл. ПЗБ). Рус.подо́л ’край адзежы; падэшва гары; нізкае месца пабліз ракі’, укр.поді́л ’нізкае месца; падол жаночай кашулі’, польск.podołek ’падол адзежы’, чэш.podol застар. ’доўгая даліна’, podolek ’падол адзежы’, padol ’доўгая даліна’. Да po‑ і dolъ (Фасмер, 3, 299; Махэк, 134).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ко́ркавыI
1. про́бковый;
к. шлем — про́бковый шлем;
к. по́яс — про́бковый по́яс;
~вая падэ́шва — про́бковая подошва́;
2. про́бочный;
к. заво́д — про́бочный заво́д;
○ ~вае дрэ́ва — про́бковое де́рево;
к. дуб — про́бковый дуб
ко́ркавыIIанат. ко́рковый
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Рант ’вузкая палоска скуры па краях абутку’ (ТСБМ; дзятл., Сл. ПЗБ; Лексика Пол., ТС), ра́нец ’тс’ (ТС), ’вузкая палоска скуры для сшывання кажуха’ (Лексика Пол.), параўн. рус.рант, польск.rant ’палоска скуры, да якой мацуецца падэшва’. Запазычанне з ням.Rand ’кайма, рант’, ’край леса’, ’палі кнігі’, параўн. ст.-в.-ням.Rant, Ranft ’акрайчык хлеба’, англ.rand ’край, кромка’, ст.-англ.rand ’край, шчыт’, ст.-ісл.rąnd ’тс’ (Лявіцкі, 2, 93). Развіццё семантыкі ад ’край’ да ’акантоўка’.