БІЛО́ННАЯ МАНЕ́ТА (ад франц. billon нізкапробнае серабро),
разменная непаўнацэнная метал.манета, намінальная вартасць якой перавышае вартасць металу і затрат на яе выраб; заменнік золата. Як знак вартасці абслугоўвае пераважна рознічны тавараабарот, выконваючы функцыі сродку абарачэння і абмежаванага сродку плацяжу. З 1933 ва ўсіх краінах свету ў абарачэнне ўведзены толькі білонныя манеты, якія вырабляюць з серабра невысокай пробы, медзі, нікелю, алюмінію і інш. металаў. Колькасць білонных манет абумоўлена патрэбамі грашовага абароту, а гранічны тэрмін іх зносу вызначаецца на аснове практычнага вопыту. У наменклатуры дзярж. разліковых білетаў Нац. банка Беларусі (з 1992) білонная манета адсутнічае.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Кры́тыка ’абмеркаванне з мэтай ацаніць вартасць’ (ТСБМ). Запазычанне праз рускую мову (рус.критика) з франц.critique (Шанскі, 2, 8, 398).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дзесяцірублёвы
1. (вартасць) Zéhnrubel-;
2. (кошт) zehn Rúbel wert
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
кошт, цана, вартасць
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
каштава́ць¹, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; незак.
1. Мець тую ці іншую цану, грашовую вартасць.
Кніга каштуе дзесяць рублёў.
2. Абыходзіцца ў якую-н. суму, затрачвацца на што-н.
Адпачынак каштуе мне дорага.
3.перан. Патрабаваць якіх-н. намаганняў.
Даследаванне каштавала мне шмат здароўя.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бясцэ́ннасць, ‑і, ж.
1. Тое, чаму няма цаны, высокая каштоўнасць чаго‑н. Бясцэннасць скарбаў сусветнай культуры.
2. Тое, што страціла сваю вартасць, стала малакаштоўным.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эвальва́цыя
(фр. evaluation, ад value = цана, вартасць)
ацэньванне, аблічэнне.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АМА́НІ,
назва залатых манет Афганістана, якія выпускаліся ад эпохі феадалізму да 1925 (вартасць 5, 2, 1 і 1/2 амані). Агульная маса 4,6 г, чыстага золата 4,1 г. Складала 30 рупій.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
наміна́л, ‑у, м.
Спец. Намінальная вартасць, якая абазначаецца на грашах, аблігацыях і пад. Продаж па наміналу.// Цана тавару, якая абазначана ў прэйскурантах або на таварах.
[Ад лац. nominalis — імянны.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прада́жны, -ая, -ае.
1.гл. продаж.
2. Прызначаны для продажу.
Прадажная рэч.
3. Пра цану, вартасць: які бярэцца пры продажы.
Прадажная цана тавару.
4. Які за грошы, за подкуп здольны да ганебных учынкаў.
П. чалавек.
Прадажнае пяро (перан.)
|| наз.прада́жнасць, -і, ж. (да 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)