КО́ ЎБІК ,
бел. нар. страва; свіны страўнік, начынены мясам. У вычышчаны размяты страўнік шчыльна ўкладвалі папярэдне пасоленыя і прыпраўленыя рэзанае мяса з ашыйка, лапатак, сцёгнаў, сала і зашывалі. Вешалі пад страхой у торбе ці ў кашы. На З Беларусі К. да вясны трымалі ў расоле, потым высушвалі на сонцы. Свіны страўнік начынялі таксама варанымі пасечанымі вантробамі, кашай са скваркамі, дранай бульбай.
т. 8, с. 436
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПО́ ЛІЎКА ,
у беларусаў даўняя страва. Спачатку варылі мяса з прыправамі, у посныя дні — грыбы, рыбу. Потым невял. колькасць мукі разводзілі вадой і залівалі ў гаршчок (часам закалочвалі сухую муку), потым далівалі хлебны квас або сыроватку, бурачны расол. У некат. раёнах дадавалі хлебную рошчыну, гатавалі і са свіной крыві. На Магілёўшчыне, у Зах. і Цэнтр. Палессі П. — старая назва заціркі , калатушы .
т. 12, с. 478
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
кусо́ к , -ска́ , мн. і́ , -ско́ ў, м.
1. Адрэзаная, адбітая і пад. частка чаго-н. ; кавалак.
К. цэглы.
К. мяса .
2. Наогул частка чаго-н.
К. жыцця.
3. Адзінка некаторых тавараў, што выпускаюцца паштучна.
К. мыла.
◊
Кусок у горла не лезе — немагчыма есці ад крыўды, перажыванняў і пад.
|| памянш. кусо́ чак , -чка, мн. м. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
по́ сны , -ая, -ае.
1. гл.
2. Без мяса і малака, не скаромны.
Посная вячэра.
3. Не тлусты.
Посная свініна.
4. перан. і пад. ; разм. , жарт. ).
5. перан. разм. , жарт. ).
Твар п., як на маленні.
|| наз. по́ снасць , -і, ж. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сала́ та , -ы, Д М а́ це, ж.
1. Травяністая агародная расліна, лісты якой сырымі ўжыв. ў ежу.
2. мн. напр. гародніны, яек, мяса , рыбы і пад. , палітых якім-н. соусам, алеем, з якой-н. прыправай.
Мясная с.
|| прым. сала́ тавы , -ая, -ае і сала́ тны , -ая, -ае.
С. колер (светла-зялёны).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сыры́ , -а́ я, -о́ е.
1. Вільготны, не сухі.
Стаяла восеньская сырая пара.
2. Пра прадукты харчавання: не печаны, не вараны, не смажаны і пад.
Сырая бульба.
Сырое мяса .
Есці моркву ў сырым выглядзе.
3. Недавараны, недапечаны, недасмажаны.
С. пірог.
4. перан.
С. раман.
|| наз. сы́ расць , -і, ж. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
упі́ цца ¹, уп’ю́ ся, уп’е́ шся, уп’е́ цца; уп’ёмся, уп’яце́ ся, уп’ю́ цца; упі́ ўся, -піла́ ся, -ло́ ся; упі́ ся; зак. , у каго-што.
Моцна, глыбока пранікнуць, уваткнуцца, увайсці ў што-н. (чым-н. вострым, тонкім).
П’яўка ўпілася ў цела.
У. зубамі ў мяса .
Сякера ўпілася ў дрэва.
У. вачамі ў каго-н. (перан. : пільна, не адрываючыся, пачаць глядзець на каго-н. ).
|| незак. упіва́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
á bdämpfenvt
1) даць вы́ парыцца
2) тушы́ ць (мяса , гародніну
3) прыглуша́ ць (гук ), памянша́ ць (святло )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
flé ischlos a
1) немясны́ , без мя́ са (пра ежу )
2) худы́ , знясі́ лены, змарне́ лы (пра чалавека )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
бефстро́ ганаў
(рус. бефстроганов, ад фр. boeuf = ялавічына + рус. Строганов = прозвішча)
мясная страва з невялікіх кавалачкаў струганага мяса ў падліве.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)