разго́нка, ‑і, ДМ ‑нцы, ж.

1. Дзеянне паводле дзеясл. разагнаць (у 3, 4 знач.).

2. Спец. Расплюшчванне кавалка металу (пакоўкі ​2) у папярочным напрамку.

3. Спец. Паслядоўная паўторная перагонка вадкасцей, сумесей. Разгонка нафты.

4. Разм. Строгая вымова; праборка, разнос. [Старшыня:] — Ты на бюро, можа, паедзеш замест старшыні? — І, нядобра ўсміхаючыся дадаў: — Там не гэтак вымакнеш, як пачнуць разгонку даваць. Савіцкі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ссы́пка, ‑і, ДМ ‑пцы, ж.

1. Дзеянне паводле дзеясл. ссыпа́ць — ссы́паць (у 1 знач.).

2. Разм. Уст. Зерне, якое здавалі бацькі вучняў сельскіх школ на патрэбы школы. [Саханюк:] — Я грунтуюся на цыркуляры дырэкцыі народных вучылішчаў, які зазначае, што раз была пастанова валаснога сходу даваць ссыпку, дык ваша вёска не мае права яе адабраць. Вось чаму я і прыехаў забраць гэту ссыпку. Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

beep

[bi:p]

1.

n.

1) каро́ткі сыгна́л у радыёперадава́ньні

2) сыгна́л (напр. аўтамабі́ля)

2.

v.t.

дава́ць каро́ткія сыгна́лы

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

loan

[loʊn]

1.

n.

пазы́ка f.; запазы́чаньне n.

a loan word — запазы́чанае сло́ва

2.

v.

дава́ць пазы́ку, пазыча́ць

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Дані́на ’даніна’ (БРС, Нас.). Гэта слова можна лічыць вытворным ад прасл. *danь ’тс’. Аднак і форма *danina, магчыма, таксама ўжо была прасл. (*danina: параўн. укр. дани́на, рус. дани́на, польск. danina, серб.-харв. да̀нина). Гл. Трубачоў, Эт. сл., 4, 187. Фармальна гэта ўтварэнне фармантам ‑n‑ ад da‑ ’даць, даваць’, але Трубачоў (там жа, 188) дапускае больш складаную гісторыю гэтага слова (магчыма, што тут гетэраклітычныя варыянты *dor‑; *don‑).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Паі́ць ’даваць піць каму-н.; насычаць вільгаццю, вадой’. Рус. пои́ть, ст.-рус., ст.-слав. поити, польск. poić, чэш. pojiti, серб.-харв. по̀јити, славен. pojíti, pojim, балг. поя́ ’паю’. Праслав. pojiti. Фасмер (3, 304) асновай гэтага дзеяслова лічыць прасл. *pojь ’напітак’, які ад піць (гл.) з аблаутам у корані. Махэк (452) мяркуе, што ў прасл. была ўтворана дзеяслоўная аснова з poj‑, г. зн. не абавязкова ад назоўніка.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ра́дзіць 1 ’настройваць’: radzić krosny ’укідаць у ніты і бёрда і затыкаць’ (Варл.), радзі́ць ’прыбіраць, упрыгожваць’, радзі́цца ’прыбірацца, апранацца’ (ТС), ст.-бел. радити ’падрыхтоўваць’ (Аповесць пра Трыплана). Сюды ж раджаный ’падрыхтаваны для ткацтва’, ’вытканы з узорамі’ (Юрч. СНЛ), рус. ряди́ться ’святочна апранацца’, укр. ряди́тися ’збірацца’, ’рыхтавацца’. Да прасл. *rędъ (> бел. рад 1), *ręditi, першапачатковым значэннем якога было, відаць, ’прыводзіць у парадак’, ’парадкаваць’, параўн. укр. ряди́ти ’парадкаваць’, ’прыводзіць у належны выгляд’, в.-луж. rjadować ’ставіць у рад’, ’прыводзіць у парадак’, серб. ре́дити, харв. réditi ’тс’, балг. редя́ ’тс’. Развіццё семантыкі ішло наступным чынам: ’ставіць у рад’ > ’парадкаваць’ > ’упрыгожваць’.

Ра́дзіць 2 ’даваць раду’ (ТСБМ, Нас., Бяльк., навагр., ашм., ваўк., Сл. ПЗБ; Гарэц., Мал., Шпіл., Бес.), ’рабіць’ (Ян.), ра́дзіцца ’прасіць рады’, ’мець раду, раіцца’ (ТСБМ, Нас., Сл. ПЗБ), ра́дца ’той, хто раіць, дарадца’ (ТСБМ, Нас.), ст.-бел. радити ’раіць’, укр. ра́дити ’даваць параду’, ’разам абмяркоўваць пытанні’, ’шукаць выйсця’, польск. radzić ’раіць, абмяркоўваць’, radzić się ’радзіцца’, в.-луж. radzić ’раіць’, чэш. řadiť ’тс’. Да ра́да (гл.), якое з’явілася на аснове значэння ’рабіць’.

Радзі́ць 1 ’нараджаць’, ’даваць ураджай’ (ТСБМ, Варл.), родзі́ць ’тс’ (ТС), ’весціся’ (смарг., Сл. ПЗБ), радзі́ць, родзі́ці, роды́ты ’нарадзіць’, ’урадзіць’ (калінк., навагр., лід., свісл., віл., в.-дзв., пруж., бяроз., Сл. ПЗБ), радзі́цца ’нарадзіцца’, ’даваць ураджай’ (ТСБМ, Сцяшк. Сл.), рус. роди́ть, укр. роди́ти, польск. rodzić, палаб. rudi să (3 ас. адз. л. цяп. ч.), в.-луж. rodźić, н.-луж. roźiś, чэш. roditi, славац. rodiť, серб. ро̀дити, харв. roditi, славен. roditi, макед. роди, балг. родя, ст.-слав. родити. Прасл. *roditi, звязана з род 1 (гл.), параўн. лат. radît ’радзіць, тварыць’, rads ’родзіч, радня, род’, далейшыя сувязі з ст.-інд. várdhati ’памнажацца, павялічвацца, набываць сілу’ (Фасмер, 3, 492; Бязлай, 3, 190; Шустар-Шэўц, 2, 1230; БЕР, 6, 146).

Радзі́ць 2 ’прарэджваць’ (смарг., брасл., Сл. ПЗБ; Юрч. СНЛ), ’рэдка сеяць’ (Варл.), радча́ны ’прарэджаны’ (докш., Сл. ПЗБ). Ад рад 1 (гл.) з пачатковым значэннем ’фарміраваць рады’ або ад рэдкі (гл.), г. зн. ’рабіць радзей’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

enable [ɪˈneɪbl] v.

1. дава́ць магчы́масць; дазваля́ць;

The new test will enable doctors to detect the disease early. Новы тэст дазволіць урачам распазнаваць гэта захворванне на ранняй стадыі.

2. упаўнава́жваць

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

shelter​2 [ˈʃeltə] v.

1. прытуля́ць, дава́ць прыту́лак; укрыва́ць (таксама перан.);

shelter smb. from criticism засцерага́ць каго́-н. ад кры́тыкі

2. хава́ць; хава́цца, прытуля́цца;

shelter from rain хава́цца ад дажджу́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

gében*

1. vt

1) дава́ць;

gern ~ быць шчо́дрым;

j-m das Recht ~ дава́ць каму́-н. пра́ва;

den Áusschlag ~ быць выраша́льным

2) дава́ць, падава́ць, праця́гваць;

den Arm ~ (па)да́ць руку́ (каб абаперціся);

die Hand ~ пада́ць руку́ (вітаючыся)

3) дава́ць, уруча́ць;

j-m den Ábschied ~ даць адста́ўку каму́-н.

4) дава́ць (даваць у карыстанне што-н.; даваць магчымасць рабіць што-н., карыстацца чым-н.);

éine Wóhnung ~ дава́ць кватэ́ру;

Ánlass ~ даць падста́ву [зачэ́пку]

5) дава́ць, арганізо́ўваць, нала́джваць, спраўля́ць;

ein Éssen ~ даць (зва́ны) абе́д;

ein Fest ~ нала́дзіць свя́та;

ein Stück ~ ста́віць п’е́су

6):

(kéine) Náchricht von sich (D) ~ (не) дава́ць аб сабе́ знаць;

von sich (D) ~ дава́ць гук; фіз. вылуча́ць, выдзяля́ць

7):

éine gúte Erzíehung ~ даць до́брае выхава́нне;

j-m das Geléit ~ право́дзіць, суправаджа́ць каго́-н.;

Réchenschaft ~ дава́ць [рабі́ць] справазда́чу;

Únterricht ~ дава́ць уро́кі;

séine Zúsage ~ даць зго́ду

8):

sich (D) Mühe ~ намага́цца

9):

j-m etw. zu verstéhen* ~ даць каму́-н. зразуме́ць што-н.;

zu dénken* ~ наве́сці на ро́здум;

etw. darán ~ ахвярава́ць чым-н.

2. vimp:

es gibt (A) ёсць, існуе́ (што-н.);

was gibt's? што зда́рылася? што тако́е?;

es gibt viel zu tun* рабо́ты мно́га;

es gibt Régen бу́дзе дождж

3. ~, sich

1) аддава́цца, упада́ць;

sich gefángen ~ здава́цца ў пало́н;

sich zu erkénnen* ~ назва́ць сваё імя́;

sich in etw. (A) ~ скары́цца, пакары́цца чаму́-н.

2) трыма́ць сябе́, паво́дзіць сябе́

3) прахо́дзіць, утрэ́сціся;

das gibt sich álles усё ўтрасе́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)