цэ́лы дзень ~га́ўся па го́радзе — це́лый день протаска́лся (проболта́лся) по го́роду
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прачарці́цьсов., в разн. знач. прочерти́ть;
п дугу́ — прочерти́ть дугу́;
п. уве́сь дзень — прочерти́ть весь день
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
скаро́мныпрям., перен. скоро́мный;
с. дзень — скоро́мный день;
~ная е́жа — скоро́мная пи́ща;
с. анекдо́т — скоро́мный анекдо́т
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
напралётпрысл.:
усю́ ноч напралёт die gánze Nacht hindúrch;
уве́сь дзень напралёт den gánzen Tag über
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Сарачы́ны ’саракавы дзень пасля чыёй-небудзь смерці’ (ТСБМ, Шат., Ян., Мат. Гом.). Рус.сорочи́ны, укр.сорокови́ни, сорочи́ни ’тс’. Ад со́рак (гл.) (Фасмер, 3, 724).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
імяні́ннік, ‑а, м.
1. Чалавек у дзень сваіх імянін або ў дзень свайго нараджэння. Уручыць імянінніку падарунак.
2.перан.Жарт. Герой дня. Апошнія дні ў дзетдоме яны былі імяніннікамі. Не дзяжурылі на кухні, не мылі калідораў.Нядзведскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падсвядо́мы, ‑ая, ‑ае.
Неўсвядомлены, інстынктыўны, няясны. Усё жыццё сваё.. [Жан] пачынаў рабочы дзень з падсвядомай іскрай надзеі, што новы дзень прынясе яму нейкую.. радасць.Шамякін.[Алаіза] баялася азірнуцца, адчувала нейкім падсвядомым пачуццём, што чалавек ідзе за ёю наўмысля.Арабей.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
да́та, -ы, ДМ да́це, мн. -ы, дат, ж.
1. Дакладны каляндарны час якой-н. падзеі.
Гістарычныя даты.
Круглая д. (аб юбілеі, дні нараджэння і пад., якія падлічваюцца дзесяцігоддзямі).
2. Памета, якая паказвае час (год, месяц, дзень) напісання дакумента, пісьма, твора і пад.
Пісьмо без даты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
база́р, -у, мн. -ы, -аў, м.
Месца для гандлю, а таксама гандаль прадуктамі і іншымі таварамі шырокага ўжытку на такім месцы.
Кніжны б.
Апусцеў б.
Адкрыць б. (перан.: распачаць крык, шум; разм.).
◊
Птушыны базар — месца на марскім узбярэжжы, дзе гняздзяцца птушкі.
|| прым.база́рны, -ая, -ае.
Б. дзень.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)