уцячы , збегчы; улізнуць, шмыгануць, шмаргануць (разм. ); змыцца, махнуць, матануць (перан. ) □ пусціцца наўцёкі, падмазаць пяты, вільнуць у кусты, даць лататы, задаць лататы, даць стракача, задаць стракача, даць драла, задаць драла, даць драпака, задаць драпака, даць ходу, паказаць хвост
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
Выбіра́ нкі ’каноплі, якія раней паспелі (іх выбіраюць, каб даць магчымасць астатнім расці)’ (Сцяц. ), выбіра́ нцы ’тс’ (Жд. , 1), выбірніцы ’тс’ (ДАБМ, камент. , 869, З нар. сл. ), вы́ біранкі (Шат. ). Ад выбіра́ ць ; параўн. вы́ беркі .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
укарані́ ць , -раню́ , -рэ́ ніш, -рэ́ ніць; -ранёны; зак. , што.
1. Пасадзіўшы, даць умацавацца ў глебе каранямі.
2. перан. -н. у практыцы; прымусіць увайсці ў быт, свядомасць і пад.
У. гаспадарчы разлік.
У. новы метад у вытворчасць.
|| незак. укараня́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
|| наз. укаране́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лаза́ , -ы́ , мн. о́ зы, лоз і лозаў, ж.
1. Кусты некаторых парод вярбы, вінаграду.
Вінаградная л.
2. Доўгае гнуткае галлё вярбовых кустоў, вінаграду; матэрыял з лазовай драўніны ці кары.
Плесці кошыкі з лазы.
◊
Даць лазыразм. ) — адсцябаць розгамі.
|| прым. лазо́ вы , -ая, -ае.
Лазовая кара.
Л. кошык.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адмо́ віць , -мо́ ўлю, -мо́ віш, -мо́ віць; -мо́ ўлены; зак.
1. Не задаволіць чыёй-н. просьбы, патрабавання.
А. у просьбе.
2. Абмежаваць у чым-н. , пазбавіць чаго-н.
А. сабе ў чым-н.
3. Не даць згоды на шлюб.
Дзяўчына адмовіла сватам.
|| незак. адмаўля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
|| наз. адмо́ ва , -ы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
загрузі́ ць , -ужу́ , -у́ зіш, -у́ зіць; -у́ жаны; зак.
1. гл.
2. перан. , каго-штодаць работу ў патрэбнай колькасці.
З. трактары на поўную змену.
З. выкладчыка.
|| незак. загружа́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е (да 2 знач. ; да 1 знач. — спец. ).
|| наз. загру́ зка , -і, Д М ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
згадзі́ цца ¹, згаджу́ ся, зго́ дзішся, зго́ дзіцца; зак.
1. на што і з інф. Даць згоду (у 1 знач. ) на што-н.
З. ехаць у камандзіроўку.
2. з кім-чым . Выказаць, пацвердзіць сваю згоду (у 2 знач. ) з кім-, чым-н.
З. з думкай таварыша.
|| незак. згаджа́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нырэ́ ц ¹, -рца́ , м.
1. Скачок у ваду з галавой.
Даць нырца.
2. мн. ы́ , -рцо́ ў. Той, хто ўмее ныраць, хто добра нырае.
Майстэрства нырцоў.
3. У боксе: прыём, калі баксёр хутка прыгінаецца, каб ухіліцца ад бакавых удараў у галаву.
|| прым. нырцо́ ўскі , -ая, -ае (да 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
падма́ заць , -ма́ жу, -ма́ жаш, -ма́ жа; -ма́ ж; -ма́ заны; зак.
1. што . Памазаць знізу або злёгку.
П. падшыпнікі.
П. скавараду.
2. перан. , каго (штоДаць каму-н. хабар (разм. ).
Не падмажаш — не паедзеш (прыказка).
|| незак. падма́ зваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. падма́ званне , -я, н. і падма́ зка , -і, Д М ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Pé itsche f у́ н, пу́ га;
j-m ó sten gé ben* разм. даць каму́ -н. пакаштава́ ць [паспыта́ ць] бізуна́ ; даць адчу́ ць каму́ -н. сваю́ ўла́ ду
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)