Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эфеме́рнасць, ‑і, ж.
Уласцівасць і стан эфемернага.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
змо́га, -і, ДМ змо́зе, ж.
1. Сіла, здольнасць рабіць што-н. (ужыв. толькі ў некаторых выразах).
Наколькі хопіць змогі.
Не мець змогі падняцца з ложка.
2.Стан моцнай стомленасці, поўнага бяссілля.
Па́даць ад змогі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
аняме́лы, -ая, -ае.
І. Які стаў нямым, страціў здольнасць гаварыць.
2. Які стаў нерухомым.
А. стан.
3. Ціхі, пазбаўлены якіх-н. гукаў.
Анямелае поле.
4. Які страціў адчувальнасць, здранцвелы.
Анямелыя ногі.
|| наз.аняме́ласць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адагрэ́цца, -э́юся, -э́ешся, -э́ецца; зак.
1. Сагрэцца, зрабіцца цёплым; вярнуць сабе нармальны стан.
А. каля печкі.
А. ў цёплай хаце.
2.перан. Суцешыцца, супакоіцца.
А. душой.
|| незак.адаграва́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
|| наз.адаграва́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
настро́й, -ю, м.
1. Унутраны, душэўны стан.
Перадсвяточны н.
Узняты н.
2.мн. -і, -яў. Накіраванасць думак, пачуццяў і пад. ў каго-н.
Нездаровыя настроі.
3. Схільнасць, жаданне рабіць што-н.
Не было настрою чытаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раздражня́льны, -ая, -ае.
1. Які хутка прыходзіць у стан раздражнення; уразлівы, чуллівы.
Р. чалавек.
Р. характар.
2. Звязаны з уздзеяннем якога-н. раздражняльніка на арганізм або на асобны орган.
Р. працэс.
|| наз.раздражня́льнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ІМАВЕ́РНАСЦЬ ТЭРМАДЫНАМІ́ЧНАЯ,
колькасць спосабаў, пры дапамозе якіх можа быць рэалізаваны пэўны стан фізічнай сістэмы.
У тэрмадынаміцы стан сістэмы вызначаецца значэннямі шчыльнасці, ціску, т-ры і інш. вымерных велічаць, т. зв. параметраў стану, якія характарызуюць сістэму ў цэлым (макрастан). Канкрэтны макрастан сістэмы можа рэалізавацца мноствам спосабаў (мікрастанаў), якія адрозніваюцца класічным ці квантавым размеркаваннем часціц сістэмы па каардынатах, імпульсах і энергіях. У адрозненне ад матэм. імавернасці Р (Р≤1), І.т. W≥1. Сувязь паміж І.т. і энтрапіяй выражаецца Больцмана прынцыпам. І.т. выкарыстоўваецца ў статыстычнай фізіцы для вызначэння характарыстык сістэмы, якая знаходзіцца ў тэрмадынамічнай раўнавазе.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВЕГЕТА́ЦЫЯ (ад лац. vegetatio узбуджэнне, ажыўленне),
стан актыўнай жыццядзейнасці раслінных арганізмаў, што выяўляецца ў іх росце і развіцці. Звычайна праяўляецца прыкметнымі марфал. і фізіял. змяненнямі, якія адбываюцца за вегетацыйны перыяд.