1. Пайсці, рушыць куды‑н., у якім‑н. напрамку. Адзін з .. [хлопцаў] пайшоў направа, другі налева. А Тац[ц]яна скіравалася па лесвіцы ўніз.Васілёнак.У правулак скіраваўся сабака, але, зачуўшы чалавека, вільнуў назад.Навуменка.// Звярнуцца, накіравацца ў які‑н. бок (пра позірк, вочы і пад.). Усе позіркі скіраваліся на Зосю.Хомчанка.
2.(1і2ас.неўжыв.); перан.Прыняць пэўны кірунак, павярнуцца куды‑н. — Дык куды гэта цяпер жыццё скіруецца? — хітравата спытаў Лукаш.Сабаленка.// Накіравацца на каго‑, што‑н. Калі гутарка скіравалася на сяло, Лабановіч улучыў момант, каб перавесці размову на грэблю.Колас.Абурэнне .. [Пракопа] чамусьці скіравалася не на Севу, а на Кашына старэйшага.Карпаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
удзе́л1, ‑у, м.
Сумесная дзейнасць пры выкананні чаго‑н., супрацоўніцтва. Прыняць удзел у выбарах. □ Маршрут паходу быў вызначан Букрэем і дзедам Талашом пры жывым удзеле паўстанцаў-партызан.Колас.Міколкавы прыгоды надалей доўга абыходзіліся без удзелу дзеда Астапа.Лынькоў.// Непасрэдныя адносіны, дачыненне да чаго‑н. Давесці ўдзел у злачынстве.// Наяўнасць, прысутнасць чаго‑н. у чым‑н. На ўдзелу голасу і шуму зычныя падзяляюцца на санорныя і шумныя.Юргелевіч.
удзе́л2, ‑а, м.
Гіст. На Русі 12–16 стст. састаўная частка буйных вялікіх княстваў, якая кіравалася членам велікакняжацкай сям’і; удзельнае княства. Зямля Полацкая была багатая і адчувала сілу, каб не лічыць сябе дробным удзелам, пазбаўленым пэўнай аўтаноміі.Хадкевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
упхну́ць, ‑ну, ‑неш, ‑не; ‑нём, ‑няце; зак.
Разм.
1.што. Запіхваючы, усунуць куды‑н.; спехам або без разбору палажыць у што‑н. Віцька хуценька сунуў.. [шашку толу] у кішэню, за пазуху ўпхнуў скрутак шнура.Кухараў.
2.каго. Штурхнуўшы, прымусіць увайсці куды‑н. Дзверы адчыніліся са скрыпам, і паліцыянт.. упхнуў у пакой маладую жанчыну.Пестрак.
3.што. Прымусіць узяць, прыняць што‑н. Ніна адмаўлялася [ад гасцінца], але цётка сілаю ўпхнула здор у торбу.Арабей.
4.каго. Паставіць, накіраваць каго‑н. на якую‑н. работу, пасаду і пад. супраць волі. Не лёс, а Васілеўскі зараз упхнуў яго [бацьку] на гарбарню немца Гальдштэйна.Гарэцкі.// Уладкаваць каго‑н. куды‑н. па пратэкцыі. Не прайшоў [сын] у інстытут, На завочны ўпхнулі.Лужанін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ураджа́й, ‑ю, м.
1. Колькасць збожжа, пладоў, траў, ягад, грыбоў і пад., якая ўрадзілася, вырасла. У садзе маладым ля хаты, Што вырас тут пасля вайны, На яблыкі ўраджай багаты — Да долу дрэўцы гнуць яны.Непачаловіч.[Сакратар партарганізацыі:] — Каб збіраць двухсотпудовыя ўраджаі, трэба добра асвоіць перадавую аграбіялогію.Паслядовіч.Сама паненка захацела прыняць удзел у зборы ўраджаю, але спалохалася ракаў.Маўр.
2. Вялікая колькасць, багацце збожжа, сена, пладоў, караняплодаў, грыбоў, усяго таго, што ўрадзіла. Лета было добрае, пагода спрыяла ўраджаю і рабоце.Колас.Калі добра ўзарэш, то і ўраджай збярэш.Прыказка.//перан.Разм. Пра з’яўленне вялікай колькасці каго‑, чаго‑н. На будоўлі .. [Яцкевічу] падаваецца — весела, хлопцаў многа, ды і на дзяўчат ураджай.Дадзіёмаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кама́ндаваннен.
1.зборн. Kommándo n -s, -s, Léitung f -, -en;
гало́ўнае кама́ндаваннеÓberkommando n -s;
2. (дзеянне) Trúppenführung f -, -en, Kommándo n;
пад кама́ндаваннемúnter dem Beféhl von (D);
прыня́ць кама́ндаванне den Óberbefehl übernéhmen* (надкім-н. über A);
адмо́віцца ад кама́ндавання das Kommándo ábgeben* (кім-н. über A)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
reservation
[,rezərˈveɪʃən]
n.
1) абмежава́льная ўмо́ва, агаво́рка f.
to accept the plan with reservations — прыня́ць плян з агаво́ркамі
2) рэзэрва́цыя f. (зямля́ трыма́ная ў запа́се для яко́е-н. мэ́ты); запаве́днік -у m.
3) папярэ́дняя замо́ва, рэзэрва́цыя f.
We make reservations in advance for rooms in hotels, seats at a theater — Мы за́гадзя замаўля́ем пако́і ў гатэ́лі, ме́сцы ў тэа́тры
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
hat[hæt]n. капялю́ш
♦
go hat in hand (to smb.) прасі́ць (каго́-н.) ліслі́ва/уго́дліва;
keep smth. under your hatinfml трыма́ць што-н. у сакрэ́це;
my hat!BrE, dated трэ́ба ж!; невераго́дна!;
out of a/the hat наўздага́д;
take one’s hat off to smb./hats off to smb.infml захапля́цца кім-н., пакланя́цца каму́-н., ста́віцца з вялі́кай паша́най да каго́-н.;
throw one’s hat into the ringпрыня́ць вы́клік на спабо́рніцтва, абвясці́ць пра наме́р удзе́льнічаць у спабо́рніцтве
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
join2[dʒɔɪn]v.
1. злуча́ць, звя́зваць
2. уступа́ць (у партыю, арганізацыю і да т.п.);
join the army пайсці́ ў а́рмію/во́йска
3. далуча́цца;
May I join you? Магу я да вас далучыцца?
join in[ˌdʒɔɪnˈɪn]phr. v.прыня́ць удзе́л у чым-н., далучы́цца да чаго́-н.;
She listens but she never joins in. Яна слухае, але ніколі не далучаецца.
join up[ˌdʒɔɪnˈʌp]phr. v.
1.BrE пайсці́ ў а́рмію/во́йска
2. (with) згуртава́цца ра́зам для яко́й-н. спра́вы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
до́ляж.
1. (часть) до́ля;
2. до́ля, у́часть, судьба́, уде́л м.;
3.уст. (единица веса) до́ля;
◊ ільві́ная д. — льви́ная до́ля;
быць у ~лі — быть в до́ле;
прыня́ць у ~лю — приня́ть в до́лю;
вы́пасці на д. — вы́пасть на до́лю;
ліха́я (ця́жкая, го́ркая) д. — лиха́я (зла́я, го́рькая) до́ля;
шука́й до́лі ў чы́стым по́лі — посл. ищи́ до́ли в чи́стом по́ле
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Schrittm (-e)s, -e
1) крок;
éinen ~ tun* зрабі́ць крок;
im ~! кро́кам!;
Fáhrzeuge ~!е́хаць кро́кам! (надпіс на вуліцы);
~ hálten* ісці́ ў нагу́;
auf ~ und Tritt на ко́жным кро́ку, штокро́ку;
aus dem ~ fállen* збі́цца з кро́ку [та́кту];
~ für ~ крок за кро́кам;
bleib mir drei ~ vom Léibe не падыхо́дзь да мяне́; адста́нь ад мяне́; не прыстава́й да мяне́