Расці́на ’расліна’ (Ласт.), параўн. укр. рости́на ’тс’, славен. rastína ’тс’. Ад рост (< *orstъ) ’працэс росту’ з суфіксам ‑іна, што надае слову прадметнае значэнне. Паводле Німчука (Давньорус., 234), у аснове слова аддзеяслоўныя ўтварэнні з фіналямі ‑т, ‑ть, у тым ліку рость ’расліннасць’ (гл. росць 2), з суфіксам адзінкавасці, параўн. ст.-слав. растити ’вырошчваць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
КАНДЭНСА́ЦЫЯ (ад позналац. condensatio ушчыльненне, згушчэнне),
пераход рэчыва з газападобнага стану ў вадкі або крышталічны. Адбываецца пры т-рах, меншых за крытычную тэмпературу, і адносіцца да фазавых пераходаў першага роду.
Пры К. ў інтэрвале т-р ад крытычнай да т-ры трайнога пункта рэчыва пераходзіць у вадкі стан (адваротны працэс — выпарэнне або кіпенне), пры больш нізкіх т-рах — у крышталічны (адваротны працэс — сублімацыя). Суправаджаецца вылучэннем цеплаты параўтварэння або сублімацыі (узгонкі). Для раўнаважнай К. неабходна прысутнасць кандэнсаванай фазы (вадкасць, крышталі) або т.зв. цэнтраў К. (напр., пылінкі). На нязмочвальных паверхнях вадкая фаза выпадае ў выглядзе кропель (кропельная К.), на поўнасцю змочвальных — у выглядзе плёнак (плёначная К.). Выкарыстоўваецца ў энергетыцы (цеплаабменныя апараты), у хім. тэхналогіі для раздзялення шматкампанентных газавых сумесей на фракцыі (фракцыйная К.), у апрасняльных устаноўках, халадзільнай і крыягеннай тэхніцы.
К. вадзяной пары ў атмасферы, працэс пераходу вадзяной пары, якая знаходзіцца ў паветры, у вадкі або цвёрды стан з утварэннем кропель і крышталёў воблакаў і туманаў, а таксама з вылучэннем вады і лёду на наземных прадметах. Адбываецца на ядрах кандэнсацыі пры ахаладжэнні паветра да пункта расы, у выніку яго цеплаабмену з зямной паверхняй.
т. 7, с. 583
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
бактэрыяхларафі́лы
(ад бактэрыі + хларафіл)
зялёныя пігменты пурпурных і зялёных бактэрый, якія абумоўліваюць працэс фотасінтэзу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гамо́ны
(ад гр. gamos = шлюб)
рэчывы, якія выдзяляюцца палавымі клеткамі і рэгулююць працэс апладнення.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гемаглюціна́цыя
(ад гем + аглюцінацыя)
працэс склейвання і асядання эрытрацытаў крыві, які выклікаецца бактэрыямі, вірусамі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дэнітрыфіка́цыя
(ад дэ- + нітрыфікацыя)
біяхімічны працэс распаду азоцістых злучэнняў (нітратаў) з выдзяленнем свабоднага азоту.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
інсулярыза́цыя
(ад лац. insula = востраў)
працэс узнікнення ізаляцыі папуляцый ва ўмовах існавання на астравах.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
механіза́цыя
(ад гр. mechane = машына)
працэс замены ручной працы машыннай для павышэння эфектыўнасці вытворчасці.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
палітро́па
(ад палі- + гр. tropos = паварот)
крывая на дыяграмах стану, якая адлюстроўвае тэрмадынамічны працэс.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сапаніфіка́цыя
(ад лац. sapo, -onis = мыла + -фікацыя)
працэс разлажэння тлушчаў пад уплывам гідралітычных сродкаў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)