ідэа́л
‘вышэйшая мэта; узор чаго-н.’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
ідэа́л |
ідэа́лы |
| Р. |
ідэа́лу |
ідэа́лаў |
| Д. |
ідэа́лу |
ідэа́лам |
| В. |
ідэа́л |
ідэа́лы |
| Т. |
ідэа́лам |
ідэа́ламі |
| М. |
ідэа́ле |
ідэа́лах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
агіта́тар
‘тое, пры дапамозе чаго вядзецца агітацыя’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
агіта́тар |
агіта́тары |
| Р. |
агіта́тара |
агіта́тараў |
| Д. |
агіта́тару |
агіта́тарам |
| В. |
агіта́тар |
агіта́тары |
| Т. |
агіта́тарам |
агіта́тарамі |
| М. |
агіта́тару |
агіта́тарах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
падмяня́льнік
‘асоба - той, хто падмяняе каго-небудзь; заменнік чаго-небудзь’
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
падмяня́льнік |
падмяня́льнікі |
| Р. |
падмяня́льніка |
падмяня́льнікаў |
| Д. |
падмяня́льніку |
падмяня́льнікам |
| В. |
падмяня́льніка |
падмяня́льнікаў |
| Т. |
падмяня́льнікам |
падмяня́льнікамі |
| М. |
падмяня́льніку |
падмяня́льніках |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
фармо́ўка
‘форма для чаго-н.’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
фармо́ўка |
фармо́ўкі |
| Р. |
фармо́ўкі |
фармо́вак |
| Д. |
фармо́ўцы |
фармо́ўкам |
| В. |
фармо́ўку |
фармо́ўкі |
| Т. |
фармо́ўкай фармо́ўкаю |
фармо́ўкамі |
| М. |
фармо́ўцы |
фармо́ўках |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
недаляга́ць
‘недалягае(-ла) чаго-небудзь і без прамога дапаўнення’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
недаляга́е |
- |
| Прошлы час |
| м. |
- |
- |
| ж. |
- |
| н. |
недаляга́ла |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
АНТЫ... (грэч. anti...),
прыстаўка, якая абазначае процілегласць, варожасць у адносінах да чаго-н., накіраванасць супраць чаго-н., тое, што і «проці...», напр., антыбіётыкі, антыгены.
т. 1, с. 394
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
отре́чься сов. адрачы́ся, мног. паадрака́цца (ад каго, чаго), вы́рачыся, мног. павырака́цца, зрачы́ся (каго, чаго); адмо́віцца (ад каго, чаго), разг. адцура́цца (ад каго, чаго; и без предлога), вы́цурацца (ад каго, чаго).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
посреди́
1. нареч. пасярэ́дзіне;
2. предлог с род. сяро́д (каго, чаго), пасяро́д (каго, чаго), пасярэ́дзіне (каго, чаго);
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поступа́ться несов. (чем-л.) адмаўля́цца (ад чаго), уступа́ць (у чым, што); адступа́цца (ад чаго), перапуска́ць (што, чаго).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
АПА... (ад грэч. apo з, ад, без),
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае адмаўленне, страту, адсутнасць чаго-н., паходжанне з чаго-н., выдаленне, напр., апагамія, апаміксіс.
т. 1, с. 411
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)