1. Націскаючы, вадзіць узад і ўперад па паверхні чаго‑н. [Зося] трэ па гарачай скаварадзе подмазкай, ад чаго скаварада шыпіць, і ад яе ідзе пахучы сіняваты дымок.Крапіва.Неўзабаве ў хату ўвайшла бабка і стала церці застылыя рукі.С. Александровіч.Антанюк узброіўся нажом, закасаў рукавы пінжака і скроб абсмаленую тушу, цёр мокрай саломай.Шамякін.// Водзячы ўзад і ўперад чым‑н. або па чым‑н., ачышчаць, мыць, надаваць бляск і пад. У святочныя дні дзед .. яшчэ важней цёр мелам свае медалі і, навесіўшы іх на грудзі, урачыста ішоў на станцыю.Лынькоў.
2. Размінаючы, націскаючы, змешваць, ператвараць у парашок, у дробную аднародную масу. Церці тытунь. □ [Стэфа] церла мак, рашчыніла цеста на бліны.Арабей.
3. і без дап. Будучы цесным, нязручным, выклікаць боль, пашкоджваць скуру. Чаравікі труць. □ І пакуль вылечыўся, [Вялічка] не мог насіць ботаў, халява церла яму хворую нагу.Чорны.
4. Пераціраць, рабіць мякчэйшым. У Малінаўцы лён церлі талакой.Чарнышэвіч.Жанчыны, на хаду падвязваючы фартухі, па адной і чародкамі беглі паўз Ярыніну хату ў сушню церці і трапаць лён.Бажко.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
back4[bæk]adv.
1. зза́ду;
Keep back! Не падыходзь!/Не набліжайся!
2. наза́д;
back and forthуза́д і ўпе́рад;
there and back туды́ і наза́д;
be/get back home
1) вярну́цца даха́ты/дамо́ў
2) вярну́цца на радзі́му;
look back агля́двацца;
step back зрабі́ць крок наза́д
3. (таму́) наза́д;
an hour or so back каля́ гадзі́ны таму́;
far back in ancient times даўны́м-даўно́, у старажы́тныя часы́
4. (паказвае на дзеянне ў адказ) answer back пярэ́чыць;
pay back адда́ць доўг; адплаці́ць; вярну́ць гро́шы;
talk back агрыза́цца
♦
hold back the tears стры́мліваць слёзы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
up3[ʌp]prep.
1. (у розных значэннях) па, на, да;
up the stairs па ле́свіцы (уверх);
further up the road дале́й па даро́зе;
climb up a tree узле́зці на дрэ́ва;
sail up the river плы́сці ўве́рх па рацэ́
2. (to)(да пэўнай мяжы) да;
up to now да гэ́тай пары́;
up to ten men да дзесяці́ асо́б
3. (to) (адпаведна) па, на;
live up to one’s income жыць па сро́дках;
up to the mark на нале́жным узро́ўні
♦
up and down (smth.) уве́рх і ўні́з, уза́д і ўпе́рад, туды́ і сюды́ (па чым-н.);
They walked up and down the platform. Яны хадзілі туды і сюды па платформе.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ката́тьнесов.
1. кача́ць;
ката́ть мяч кача́ць мяч;
2.(возить) вазі́ць, ката́ць;
ката́ть кого́-л. в автомоби́ле, на ло́дке вазі́ць (ката́ць) каго́-не́будзь у аўтамабі́лі, на ло́дцы;
3.(быстро или много ездить) прост.е́здзіць;
он на па́ре лошаде́й взад и вперёд ката́ет ён на па́ры ко́ней уза́д і ўпе́рад е́здзіць;
4.(придавать округлую форму) кача́ць;
ката́ть из хле́ба ша́рики кача́ць з хле́ба ша́рыкі;
5.(разглаживать при помощи катка, валька) кача́ць;