вписа́ть сов., в разн. знач. упіса́ць, мног. паўпі́сваць;
вписа́ть пропу́щенное сло́во упіса́ць прапу́шчанае сло́ва;
вписа́ть окру́жность упіса́ць акру́жнасць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЛЕКСЕ́МА (ад грэч. lexis слова, выраз),
адзінка лексічнага ўзроўню мовы, яго лексікі. Вылучаецца разам з інш. абстрактнымі адзінкамі мовы (фанема, марфема, семема, графема). Уяўляе сабой сукупнасць форм і значэнняў, што ўласцівы аднаму і таму ж слову ва ўсіх яго ўжываннях і рэалізацыях. Напр., усе формы слова «мова» («мову», «мовам» і інш.) і розныя значэнні гэтых форм у розных спалучэннях: «беларуская мова», «мова твора», «мёртвая мова» і інш. — тоесныя як прадстаўнікі лексемы «мова».
Літ.·. Слово в грамматике и словаре. М., 1984.
т. 9, с. 194
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
На́йда ’знайдыш’ (Гарэц.), ’прайдзісвет’ (Жд. 1), ’нахабная, непаседлівая, назола’ (Бяльк.), ’гаваркая жанчына’ (ветк., Мат. Гом.), ’жанчына, якая любіць хадзіць па хатах’ (жлоб., Жыв. сл.), ’распусная жанчына’ (Яўс.), а таксама на́йдыш ’знайдыш’ (суфікс ‑ыш, гл. Карскі 2-3, 38). Усе экспрэсіўныя значэнні, відаць, на аснове першаснага ’знайдыш’, параўн. заўвагу Насовіча да слова найдыш — «употребл. как ругат. слово на возрастного» (Нас.). Ад найсці́ ’знайсці’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ла́янка ж.
1. (грубое, бранное выражение) руга́тельство ср., ру́гань, ругня́, брань, бра́нное сло́во;
2. (ссора) перебра́нка, перепа́лка, переко́ры мн.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прысу́д, -ду м., в разн. знач. пригово́р;
вы́несці п. — вы́нести пригово́р;
што ні сло́ва — п. — что ни сло́во — пригово́р
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тра́пны
1. ме́ткий;
т. стрэл — ме́ткий вы́стрел;
2. перен. уда́чный, ме́ткий;
т. вы́раз — уда́чное выраже́ние;
~нае сло́ва — ме́ткое сло́во
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ВО́РАНАЎ (Міхаіл Аляксеевіч) (17.9.1840, г. Ялта, Украіна — 31.1.1873),
рускі пісьменнік. Вучыўся ў Казанскім і Пецярбургскім ун-тах. У 1858 пазнаёміўся з М.Г.Чарнышэўскім (да 1861 быў яго асабістым сакратаром і даверанай асобай). Дэбютаваў аўтабіягр. дылогіяй «Маё дзяцінства» (1861) і «Маё юнацтва» (1862). Друкаваўся ў час. «Время», «Современник», «Русское слово», «Колокол», «Будильник» і інш.
У 1863 пераехаў у Маскву. Асн. тэмай яго творчасці стала жыццё люмпен-пралетарыяту, сац. «дна»: зб. «Маскоўскія норы і трушчобы» (т. 1—2, 1866—69, з А.І.Левітавым), «Багна» (1870).
Тв.:
Повести и рассказы. М., 1961.
т. 4, с. 272
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пра́воII вводн. сл. сапраўды́, пра́ўда;
я, пра́во, не винова́т пра́ўда ж., я не вінава́ты;
◊
пра́во сло́во прост. далібо́г.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
замо́віць сов.
1. замо́лвить;
з. сло́ва — замо́лвить сло́во;
2. этн. (заклясть) заговори́ть;
з. ад хваро́бы — заговори́ть от боле́зни;
3. заказа́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абыгра́ць сов., в разн. знач. обыгра́ть;
а. у ша́хматы — обыгра́ть в ша́хматы;
а. скры́пку — обыгра́ть скри́пку;
а. сло́ва — обыгра́ть сло́во
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)